Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις αυξημένες τιμές του πετρελαίου κίνησης και τις επιπτώσεις τους στο κόστος μεταφορών και διαβίωσης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που διευρύνει την πρόσβαση στο αφορολόγητο diesel.

Ο Τραμπ υπέγραψε το διάταγμα τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στη Νεμπράσκα, ανακοινώνοντας παράλληλα μέτρα που επιτρέπουν ευρύτερη χρήση του λεγόμενου «red diesel», του πετρελαίου κίνησης που μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως στη γεωργία και σε οχήματα εκτός δρόμου.

Η παρέμβαση έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική συγκυρία για τον Αμερικανό πρόεδρο και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, καθώς οι τιμές των καυσίμων αποτελούν πλέον σημαντικό ζήτημα για τους ψηφοφόρους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.

Το diesel αγγίζει επίπεδα-ρεκόρ

Η τιμή του diesel στις ΗΠΑ εκτοξεύθηκε τον περασμένο μήνα σε επίπεδα-ρεκόρ, φτάνοντας περίπου τα 6,50 δολάρια ανά γαλόνι.

Η άνοδος επιβαρύνει ιδιαίτερα τον κλάδο των οδικών μεταφορών, καθώς το diesel αποτελεί βασικό καύσιμο για τα φορτηγά που μεταφέρουν προϊόντα σε ολόκληρη τη χώρα. Το αυξημένο κόστος καυσίμων μετακυλίεται σταδιακά στις τιμές αγαθών, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και το κόστος ζωής για τα αμερικανικά νοικοκυριά.

Οι τιμές έχουν επηρεαστεί σημαντικά από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις διαταραχές στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, με τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας να έχουν προκαλέσει πλήγματα σε διυλιστήρια και άλλες ενεργειακές υποδομές.

Τι προβλέπει το εκτελεστικό διάταγμα

Με το νέο μέτρο, η αμερικανική κυβέρνηση δίνει τη δυνατότητα αναστολής της καταβολής του ομοσπονδιακού ειδικού φόρου κατανάλωσης για τη χρήση του βαμμένου diesel σε οχήματα που κινούνται στους δρόμους.

Σύμφωνα με το διάταγμα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών καλείται, σε συνεργασία με το υπουργείο Άμυνας, να αναβάλει μέχρι το τέλος του έτους την καταβολή του ομοσπονδιακού φόρου που επιβάλλεται στη χρήση του αφορολόγητου diesel για οδική κυκλοφορία, χωρίς τόκους ή πρόστιμα.

Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα να απαλειφθεί οριστικά η υποχρέωση καταβολής των συγκεκριμένων φόρων που θα έχουν ανασταλεί. Το διάταγμα προβλέπει επίσης ότι το υπουργείο Γεωργίας θα πρέπει να διασφαλίσει την πρόσβαση των αγροτών σε αφορολόγητο diesel στις περιοχές όπου η ζήτηση είναι αυξημένη. Την ίδια ώρα, το υπουργείο Μεταφορών καλείται να συνεργαστεί με τις πολιτειακές αρχές, την αγορά και τα εργατικά συνδικάτα, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση στο συγκεκριμένο καύσιμο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε το μέτρο ως προσωρινή παρέμβαση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων. «Δεν πρόκειται να το χρειαστούμε για πολύ, ελπίζω», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος αναφερόμενος στην απόφαση.

Η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη πολιτική πίεση, καθώς το κόστος ζωής αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που απασχολούν τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Η χρονική συγκυρία της απόφασης δεν είναι τυχαία.

Οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν οριακή πλειοψηφία τόσο στη Γερουσία όσο και στη Βουλή των Αντιπροσώπων και η διαχείριση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά ζητήματα της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, η οποία ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα, έδειξε ότι η δημοτικότητα του Τραμπ παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο, στο 32%.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος διαβίωσης αποτελούν τις σημαντικότερες ανησυχίες των Αμερικανών, με τις υψηλές τιμές της βενζίνης και του diesel να επιβαρύνουν περαιτέρω το οικονομικό κλίμα.

Παρέμβαση και στην παγκόσμια αγορά diesel

Η αμερικανική πρωτοβουλία έρχεται παράλληλα με διεθνείς προσπάθειες για την ενίσχυση της προσφοράς diesel. Οι χώρες της G7 ανακοίνωσαν την προηγούμενη εβδομάδα ότι θα διαθέσουν συνολικά 100 εκατομμύρια βαρέλια diesel, μετά από πιέσεις του Τραμπ, ο οποίος είχε εξετάσει ακόμη και την απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών του καυσίμου. Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί πόσο από αυτό το πετρέλαιο θα αποτελέσει πραγματικά νέα προσφορά στην παγκόσμια αγορά και πόσο θα προέρχεται από την εφαρμογή ήδη συμφωνημένων δεσμεύσεων.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει το εύρος της ενεργειακής κρίσης που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις, καθώς η αύξηση του κόστους των καυσίμων επηρεάζει όχι μόνο τους καταναλωτές αλλά και τις μεταφορές, τη γεωργία, τη βιομηχανία και συνολικά την αλυσίδα εφοδιασμού.

Για τον Τραμπ, η συγκράτηση των τιμών του diesel αποτελεί πλέον ταυτόχρονα οικονομική και πολιτική προτεραιότητα, με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν και το κόστος ζωής να βρίσκεται στο επίκεντρο της ανησυχίας των ψηφοφόρων.

Διαβάστε ακόμη