Μήνυμα με σαφή αποδέκτη τις Βρυξέλλες στέλνουν 170 εταιρείες από ολόκληρη την ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας του υδρογόνου, ζητώντας από την Κομισιόν να μην εγκαταλείψει μετά το 2030 τους δεσμευτικούς στόχους για τα ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης, τα γνωστά RFNBO. Η παρέμβαση έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία ανοίγει η συζήτηση για το επόμενο πλαίσιο της Renewable Energy Directive και η αγορά φοβάται ότι, πάνω που τα πρώτα μεγάλα έργα αρχίζουν να παίρνουν μορφή, η Ευρώπη μπορεί να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού.

Η επιστολή απευθύνεται στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την εκτελεστική αντιπρόεδρο Τερέσα Ριμπέρα και τον επίτροπο Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν. Το αίτημα είναι συγκεκριμένο: να παραμείνουν και μετά το 2030 οι δεσμευτικοί στόχοι και οι υποχρεώσεις για RFNBO στις μεταφορές και τη βιομηχανία.

Πίσω από αυτή την παρέμβαση βρίσκεται μια πολύ απλή ανησυχία. Οι επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να επενδύουν με βάση ένα συγκεκριμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο και θεωρούν ότι η αποδυνάμωσή του τώρα δεν θα συνιστούσε «απλούστευση», αλλά αλλαγή πορείας ενώ το κεφάλαιο έχει ήδη αρχίσει να δεσμεύεται. Όπως υποστηρίζουν, μια τέτοια κίνηση θα έπληττε πρωτίστως όσους κινήθηκαν πρώτοι, θα αύξανε την αβεβαιότητα και θα έστελνε στην αγορά το μήνυμα ότι οι μακροχρόνιες ευρωπαϊκές δεσμεύσεις μπορεί να μην είναι τελικά τόσο μακροχρόνιες.

Τα 15 δισ. που έχουν ήδη μπει στο τραπέζι

Η βιομηχανία επιστρατεύει και αριθμούς για να δείξει ότι η αγορά δεν βρίσκεται πλέον στο στάδιο των εξαγγελιών. Περισσότερα από 15 δισ. ευρώ έχουν ήδη δεσμευθεί στην Ευρώπη σε εφαρμογές τελικής χρήσης υδρογόνου, ενώ οι σχετικές επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 35% μέσα σε έναν χρόνο. Παράλληλα, περισσότερα από 4 GW δυναμικότητας ηλεκτρόλυσης βρίσκονται σήμερα υπό κατασκευή.

Οι εταιρείες αποδίδουν σημαντικό μέρος αυτής της κινητικότητας ακριβώς στους στόχους της RED III, ιδιαίτερα στον τομέα των μεταφορών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν, η πλήρης εφαρμογή των υφιστάμενων στόχων έως το 2030 μπορεί να κινητοποιήσει επιπλέον επενδύσεις 50 έως 60 δισ. ευρώ και να οδηγήσει σε εξοικονόμηση περίπου 30 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως.

Με άλλα λόγια, το επιχείρημα της αγοράς είναι ότι το πρόβλημα δεν είναι πως οι στόχοι υπάρχουν, αλλά ότι ακόμη δεν έχουν εφαρμοστεί με την ταχύτητα και τη συνέπεια που απαιτούνται.

«Δεν είναι απλούστευση να ξηλώνεις τους στόχους»

Οι ίδιες οι εταιρείες αναγνωρίζουν ότι η RED III χρειάζεται βελτιώσεις. Ζητούν από την Κομισιόν να δουλέψει μαζί με τη βιομηχανία και τα κράτη-μέλη ώστε οι στόχοι να γίνουν πιο εφαρμόσιμοι, να αρθούν εμπόδια και να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες για την ανάπτυξη της αγοράς.

Εκεί όμως βάζουν και την κόκκινη γραμμή: άλλο η βελτίωση και άλλο η κατάργηση.

Η λογική είναι πως πίσω από κάθε τελική επενδυτική απόφαση έχουν ήδη προηγηθεί χρόνια νομοθετικής προετοιμασίας, αδειοδοτήσεων, μελετών, συμβάσεων και εταιρικών αποφάσεων. Αν το πλαίσιο αλλάξει πριν προλάβουν τα έργα να ωριμάσουν, ένα μέρος αυτής της προσπάθειας κινδυνεύει να απαξιωθεί.

Ο Γιώργος Χατζημαρκάκης, CEO της Hydrogen Europe, το διατυπώνει ακόμη πιο αιχμηρά: «Αυτό είναι ένα τεστ αξιοπιστίας για την Ευρώπη». Κατά τον ίδιο, η αποδυνάμωση των στόχων τώρα θα ισοδυναμούσε με αλλαγή των κανόνων «στη μέση του παιχνιδιού», πλήττοντας όχι μόνο τις ευρωπαϊκές εταιρείες που επένδυσαν πάνω στο υπάρχον πλαίσιο, αλλά και διεθνείς ομίλους που έχουν δαπανήσει χρόνο και κεφάλαια για να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις των RFNBO.

Η προειδοποίησή του πηγαίνει μάλιστα ένα βήμα παραπέρα: μια υπαναχώρηση, όπως υποστηρίζει, θα μπορούσε να φρενάρει τόσο την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής clean-tech βιομηχανίας όσο και τον μετασχηματισμό των διυλιστηρίων, ακριβώς τη στιγμή που τα πρώτα μεγάλης κλίμακας projects αρχίζουν να περνούν από τα χαρτιά στην κατασκευή.

Το πραγματικό διακύβευμα είναι η εμπιστοσύνη

Η κοινή γραμμή των Hydrogen Europe, Renewable Hydrogen Coalition και Hydrogen Council είναι ότι το πράσινο υδρογόνο χρειάζεται πάνω απ’ όλα προβλεψιμότητα. Ο François Paquet το συνοψίζει σε μια αλυσίδα που δύσκολα παρερμηνεύεται: η Ευρώπη χρειάζεται επενδύσεις, οι επενδύσεις χρειάζονται βεβαιότητα και η βεβαιότητα, κατά τη θέση του κλάδου, απαιτεί δεσμευτικούς στόχους.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Ivana Jemelkova του Hydrogen Council τονίζει ότι το ζήτημα αφορά πλέον και τη διεθνή εικόνα της Ευρώπης ως επενδυτικού προορισμού. Οι παγκόσμιοι επενδυτές, σημειώνει, πρέπει να γνωρίζουν ότι όταν η ΕΕ χαράσσει μια μακροχρόνια πολιτική κατεύθυνση, αυτή μπορεί πράγματι να αποτελέσει βάση για επενδύσεις δεκαετίας.

Και κάπου εκεί βρίσκεται ίσως το πιο «πικάντικο» σημείο της αντιπαράθεσης: η συζήτηση δεν αφορά μόνο το αν θα παραχθούν περισσότεροι ή λιγότεροι τόνοι πράσινου υδρογόνου. Αφορά το αν η Ευρώπη μπορεί να ζητά από τις επιχειρήσεις να επενδύσουν δισεκατομμύρια σε νέες τεχνολογίες και, ταυτόχρονα, να κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο να αλλάξει το πλαίσιο πάνω στο οποίο στηρίχθηκαν αυτές οι επενδύσεις. Για τις 170 εταιρείες που υπογράφουν την επιστολή, αυτό είναι πλέον το βασικό τεστ αξιοπιστίας της επόμενης ημέρας.

Διαβάστε ακόμη