Σε μία από τις σημαντικότερες πηγές μελλοντικής παραγωγής ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη αναδεικνύεται η υπεράκτια αιολική ενέργεια , η οποία αποκτά ισχυρό momentum, καθώς οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο τον κλάδο ως στρατηγική υποδομή και όχι απλώς ως ακόμη ένα στοιχείο της πολιτικής τους για την καθαρή ενέργεια.

Σύμφωνα με την έκθεση της GlobalData «Europe Renewable Energy Policy Handbook 2026», η ευρωπαϊκή αγορά υπεράκτιας αιολικής ενέργειας εισέρχεται σε αυτό που οι αναλυτές περιγράφουν ως «φάση υπεροχής», καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής επικεντρώνονται ολοένα περισσότερο στην υλοποίηση, στην παράδοση των έργων και στις υποδομές που απαιτούνται για την ταχεία επέκταση του κλάδου.

Η έκθεση υποστηρίζει ότι η υπεράκτια αιολική ενέργεια συγκαταλέγεται μεταξύ των ελάχιστων τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών που μπορούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια σε κλίμακα κοινής ωφέλειας, προσθέτοντας πολύ μεγάλες ποσότητες ισχύος κάθε χρόνο. Η δυνατότητα αυτή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες επιδιώκουν να μειώσουν τις εκπομπές άνθρακα, ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή τους ασφάλεια και αντικαθιστώντας την παραγωγή από ορυκτά καύσιμα.

Η μετάβαση

Ωστόσο, η μετάβαση από τις φιλόδοξες εξαγγελίες στην κατασκευή των έργων αποδεικνύεται δύσκολη. Οι κυβερνήσεις ανασχεδιάζουν τα συστήματα δημοπρασιών, επιδιώκοντας να βρουν την ισορροπία μεταξύ του περιορισμού του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και της διασφάλισης ότι τα έργα που εξασφαλίζουν συμβάσεις μπορούν πράγματι να κατασκευαστούν. Οι developers βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν συνδυασμό καθυστερήσεων στις αδειοδοτήσεις, περιορισμών στις αλυσίδες εφοδιασμού, αυξημένου κόστους και ολοένα πιο σύνθετων απαιτήσεων για τις συνδέσεις με τα δίκτυα.

«Οι κυβερνήσεις σχεδιάζουν ολοένα και περισσότερο τις δημοπρασίες με στόχο να εξισορροπήσουν την πειθαρχία ως προς το κόστος με τη δυνατότητα υλοποίησης», δήλωσε ο Attaurrahman Ojindaram Saibasan, αναλυτής ηλεκτρικής ενέργειας στη GlobalData.

Όπως ανέφερε, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής προσαρμόζουν τις συμβατικές δομές, αλλάζουν τον τρόπο κατανομής των κινδύνων που σχετίζονται με τις συνδέσεις στο δίκτυο και αυστηροποιούν τις απαιτήσεις προεπιλογής, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα έργα που επιλέγονται είναι «πραγματικά κατασκευάσιμα».

«Ο βασικός παράγοντας διαφοροποίησης πλέον δεν είναι μόνο ποιος προσφέρει τη χαμηλότερη τιμή, αλλά ποιος μπορεί να υλοποιήσει έργα σε μεγάλη κλίμακα, υπό περιορισμούς αδειοδότησης, περιορισμούς στην εφοδιαστική αλυσίδα και ολοένα πιο σύνθετη ενσωμάτωση στο δίκτυο», εξήγησε ο Saibasan.

Ο ρόλος των CfDs

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η αυξανόμενη χρήση των αμφίδρομων Συμβάσεων επί Διαφοράς (Contracts for Difference – CfDs), καθώς και άλλων μηχανισμών που έχουν σχεδιαστεί για να προσφέρουν μεγαλύτερη βεβαιότητα ως προς τα έσοδα. Τέτοιου είδους μηχανισμοί μπορούν να προστατεύουν τους developers από ακραίες διακυμάνσεις των τιμών, επιτρέποντας παράλληλα στις κυβερνήσεις να διατηρούν μεγαλύτερο έλεγχο του κόστους της ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι πρόσφατες δημοπρασίες καταδεικνύουν τόσο τις ευκαιρίες όσο και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Στη Γερμανία, δημοπρασία του 2025 για δύο οικόπεδα στη Βόρεια Θάλασσα, τα οποία είχαν προετοιμαστεί κεντρικά και διέθεταν συνολική ισχύ 2,5 GW, δεν προσέλκυσε καμία προσφορά. Το αποτέλεσμα ανέδειξε ορισμένα από τα διαρθρωτικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι developers υπεράκτιων αιολικών έργων, μεταξύ των οποίων η απουσία μηχανισμών σταθεροποίησης των εσόδων, οι άλυτοι κίνδυνοι αδειοδότησης και οι αναντιστοιχίες μεταξύ των χρονοδιαγραμμάτων των έργων και της ετοιμότητας των συνδέσεων με το δίκτυο.

Σε άλλες χώρες, ωστόσο, οι κυβερνήσεις προχωρούν σε πολύ μεγαλύτερα προγράμματα. Η Γαλλία προκήρυξε στα μέσα του 2026 διαγωνισμό περίπου 10 GW, κατανεμημένο ισομερώς μεταξύ υπεράκτιων αιολικών έργων με σταθερή θεμελίωση και πλωτών έργων στις θαλάσσιες περιοχές της χώρας. Στη Βρετανία, ο τελευταίος γύρος CfD κατακύρωσε περισσότερα από 8 GW σε έργα σταθερής θεμελίωσης και πλωτής υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, με τα έργα σταθερής θεμελίωσης να εξασφαλίζουν χαμηλότερες τιμές άσκησης.

Οι πλωτές ανεμογεννήτριες

Οι ανεμογεννήτριες σταθερής θεμελίωσης, οι οποίες εγκαθίστανται απευθείας στον πυθμένα της θάλασσας, παραμένουν, σύμφωνα με τη GlobalData, το «άλογο εργασίας» του ευρωπαϊκού κλάδου υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Ωστόσο, μια δυνητικά μετασχηματιστική εξέλιξη βρίσκεται σε εξέλιξη πιο μακριά από τις ακτές.

Η πλωτή αιολική ενέργεια, η οποία μέχρι πρόσφατα περιοριζόταν σε μεγάλο βαθμό σε πιλοτικά και επιδεικτικά έργα, περνά ολοένα περισσότερο στην εμπορική ανάπτυξη. Οι κυβερνήσεις προετοιμάζουν νέους διαγωνισμούς και προσαρμόζουν τους μηχανισμούς οικονομικής στήριξης, ώστε να αντανακλούν το υψηλότερο κόστος και τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς κινδύνους της συγκεκριμένης τεχνολογίας.

Το βασικό πλεονέκτημα είναι η γεωγραφία. Σε αντίθεση με τις εγκαταστάσεις σταθερής θεμελίωσης, οι πλωτές πλατφόρμες δεν απαιτούν σχετικά ρηχά νερά και μπορούν, επομένως, να ανοίξουν περιοχές όπου οι παραδοσιακές εγκαταστάσεις υπεράκτιας αιολικής ενέργειας δεν είναι πρακτικά εφικτές.

Αυτό θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το δυναμικό της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη, ιδιαίτερα σε βαθύτερα νερά του Ατλαντικού και της Μεσογείου.

«Η στροφή αυτή έχει στρατηγική σημασία», δήλωσε ο Saibasan, επισημαίνοντας την ανάδυση νέων βιομηχανικών οικοσυστημάτων γύρω από τις πλωτές θεμελιώσεις, τα συστήματα αγκύρωσης, τα δυναμικά καλώδια, τα εξειδικευμένα λιμάνια και τα νέα μοντέλα λειτουργίας και συντήρησης.

Και πρόσθεσε:  «Η πλωτή αιολική ενέργεια σηματοδοτεί τόσο υψηλότερο βραχυπρόθεσμο κίνδυνο όσο και δυνητικά μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες αγορές-στόχους».

Το επόμενο στάδιο της επέκτασης της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη θα εξαρτηθεί, επομένως, από περισσότερα από φιλόδοξους στόχους εγκατεστημένης ισχύος. Οι κυβερνήσεις θα χρειαστεί να συντονίσουν τις δημοπρασίες, τους κανόνες χωροθέτησης και σχεδιασμού, τις αλυσίδες εφοδιασμού, τα λιμάνια και τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι developers διαθέτουν επαρκή βεβαιότητα ώστε να δεσμεύσουν δισεκατομμύρια ευρώ σε έργα.

Διαβάστε ακόμη