Έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν, η ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ φαίνεται να δίνει νέα ώθηση στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) σε Ευρώπη και Ασία.
Η διατάραξη των θαλάσσιων μεταφορών μέσω του Ορμούζ έχει περιορίσει σημαντικό μέρος των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αυξάνοντας το ενεργειακό κόστος για χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Ως αποτέλεσμα, κυβερνήσεις από τη Νότια Κορέα και την Ταϊλάνδη έως την Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύουν τις επενδύσεις στις ΑΠΕ και αναζητούν τρόπους περιορισμού της εξάρτησής τους από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Τα φωτοβολταϊκά στέγες έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα ελκυστικά, καθώς μπορούν να εγκατασταθούν σχετικά γρήγορα και να μειώσουν την έκθεση νοικοκυριών και επιχειρήσεων στις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Στις Φιλιππίνες, το αυξημένο κόστος της εισαγόμενης ενέργειας ενισχύει τη ζήτηση για φωτοβολταϊκά, ενώ στην Αυστραλία οι επιδοτήσεις για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας έχουν δώσει νέα ώθηση στα οικιακά φωτοβολταϊκά. Αντίστοιχη αύξηση της ζήτησης καταγράφεται και στην Ευρώπη.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), οι ΑΠΕ αναμένεται να αποτελέσουν για πρώτη φορά φέτος τη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής παγκοσμίως.
Η παραγωγή από ΑΠΕ αναμένεται να αυξηθεί κατά 8,5%, πολύ περισσότερο από την προβλεπόμενη αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα, η οποία εκτιμάται στο 1,4%.
Η ενεργειακή μετάβαση δεν εξελίσσεται χωρίς αντιφάσεις.
Με το Ορμούζ ουσιαστικά κλειστό και τις ανανεώσιμες πηγές να μην μπορούν ακόμη να εγγυηθούν ηλεκτροδότηση όλο το εικοσιτετράωρο χωρίς επαρκή αποθήκευση και δίκτυα, αρκετές χώρες στρέφονται προσωρινά και στον άνθρακα για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες.
Στην Ασία, οι αντιδράσεις είναι διαφορετικές από χώρα σε χώρα. Η Κίνα έχει επιταχύνει την ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας, με την παραγωγή της να αυξάνεται πολύ ταχύτερα από την παραγωγή άνθρακα μεταξύ Μαρτίου και Ιουλίου.
Αντίθετα, Ινδία, Βιετνάμ και Νότια Κορέα έχουν αυξήσει τη χρήση άνθρακα. Το Βιετνάμ, μάλιστα, εξετάζει την κατασκευή νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα, παρά τις προηγούμενες δεσμεύσεις του για περιορισμό της χρήσης του.
Οι εκπομπές συνεχίζουν να αυξάνονται
Παρά την ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ, η παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε μείωση των εκπομπών.
Ο IEA προβλέπει ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα αυξηθούν κατά 1,1% φέτος, φθάνοντας σε ιστορικό υψηλό περίπου 14,2 δισεκατομμυρίων τόνων. Για το 2027, ο Οργανισμός αναμένει μείωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα κατά 0,7%, ενώ η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 1,5%.
Αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ από μόνη της δεν αρκεί. Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης απαιτεί παράλληλες επενδύσεις σε ηλεκτρικά δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και υποδομές. Οι οικονομίες της Ασίας που εξαρτώνται περισσότερο από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του Ορμούζ έχουν δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους έχει ενισχύσει την ανάγκη για εγχώριες πηγές ενέργειας και έχει επιταχύνει την υιοθέτηση τεχνολογιών που μειώνουν την εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές καυσίμων.
Παράλληλα, όμως, η διαθεσιμότητα νέων ποσοτήτων αμερικανικού LNG τα επόμενα χρόνια μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο. Μεγάλα φορτία αμερικανικού LNG αναμένεται να προστεθούν στην παγκόσμια αγορά μεταξύ 2026 και 2030, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές φυσικού αερίου.
Περισσότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα λόγω ακριβού πετρελαίου
Η ενεργειακή κρίση επηρεάζει και τις μεταφορές. Οι υψηλές τιμές των καυσίμων, η μειωμένη αεροπορική κίνηση, η ασθενέστερη κατανάλωση στην Κίνα και η ταχύτερη υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων έχουν οδηγήσει σε χαμηλότερη ζήτηση πετρελαίου για τις μεταφορές σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις.
Στην Κίνα, τη μεγαλύτερη παραγωγό ηλεκτρικών οχημάτων στον κόσμο, η αξία των εξαγωγών EV ξεπέρασε για πρώτη φορά φέτος τα 10 δισ. δολάρια. Τον Ιούνιο, τα ηλεκτρικά μοντέλα αντιπροσώπευαν το 63% των λιανικών πωλήσεων επιβατικών αυτοκινήτων στην κινεζική αγορά, έναντι 53% ένα χρόνο νωρίτερα.
Ανάλογη τάση καταγράφεται και στην Ευρώπη, όπου οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων έχουν αυξηθεί καθώς οι υψηλές τιμές των καυσίμων πιέζουν τους καταναλωτές.
Διαβάστε ακόμη
