Ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο έργων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται σε εξέλιξη από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, σηματοδοτώντας την είσοδο της ελληνικής αγοράς σε μια νέα φάση ανάπτυξης των μπαταριών. Στο χαρτοφυλάκιο αυτό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και έργα που προέκυψαν από τους τρεις διαγωνισμούς αποθήκευσης συνολικής ισχύος 900 MW.
Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών διαμορφώνουν, σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, μια σαφέστερη εικόνα για τον ρόλο που αναμένεται να διαδραματίσουν οι μονάδες αποθήκευσης στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα. Η ανάπτυξη των μπαταριών συνδέεται άμεσα με την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος, καθώς η αυξανόμενη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας δημιουργεί αυξημένες ανάγκες για αποθήκευση και αποτελεσματική διαχείριση της παραγόμενης ενέργειας.
Παράλληλα, επίκειται η χορήγηση όρων σύνδεσης για επιπλέον 300-400 MW, ενώ έχουν ήδη δοθεί όροι σύνδεσης για αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης συνολικής ισχύος 1,6 GW. Τα δεδομένα αυτά αποτυπώνουν τη δυναμική ανάπτυξης του κλάδου και το επενδυτικό ενδιαφέρον που έχει συγκεντρώσει η αποθήκευση ενέργειας.
Από τα πρώτα έργα στις μεγάλες εγκαταστάσεις
Ανάμεσα στα έργα περιλαμβάνονται εκείνα της MORE, θυγατρική της Motor Oil, η οποία εγκαινίασε την αγορά με τρεις σταθμούς συνολικής ισχύος 72 MW και χωρητικότητας 144 MWh.
Η ΔΕΗ ολοκλήρωσε την εγκατάσταση μπαταριών σε Μελίτη, Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο, συνολικής ισχύος περίπου 150 MW. Την ίδια στιγμή, σε διαδικασία κατασκευής από την HELLENiQ Energy βρίσκονται μπαταρίες ισχύος 150 MW, ενισχύοντας περαιτέρω το αποτύπωμα των μεγάλων ενεργειακών ομίλων στον τομέα της αποθήκευσης.
Σε λειτουργία βρίσκεται εδώ και μερικούς μήνες και ο Σταθμός Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Battery Energy Storage System – BESS) της Principia. Η μονάδα διαθέτει ισχύ 49 MW, συνολική εγκατεστημένη χωρητικότητα 127,04 MWh και εγγυημένη χωρητικότητα 98 MWh.
H Faria Renewables, έχει ολοκληρώσει εγκατάσταση ενός καινοτόμου συστήματος αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες. Το σύστημα διαθέτει ονομαστική ισχύ 49,9 MW και ικανότητα αποθήκευσης ενέργειας 134,16 MWh.
Στο μεταξύ, ηλεκτρίστηκε το έργο Thessaly BESS, το οποίο υλοποίησε η Metlen σε σύμπραξη με τον Όμιλο Καράτζη. Το έργο έχει ισχύ 330 MW και χωρητικότητα 790 MWh και αποτελεί τη μεγαλύτερη αυτόνομη εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα, καθώς και μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη.
Η συγκέντρωση τόσο διαφορετικής κλίμακας έργων, από μικρότερες μονάδες έως εγκαταστάσεις εκατοντάδων MW, καταδεικνύει την ταχύτητα με την οποία αναπτύσσεται η αγορά και παράλληλα δημιουργεί ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των επενδυτών, με επίκεντρο πλέον όχι μόνο την κατασκευή των μονάδων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτές θα λειτουργούν στην αγορά.
Το κρίσιμο στοίχημα των κύκλων φόρτισης και εκφόρτισης
Κρίσιμος παράγοντας για την κερδοφορία των έργων θεωρείται ο αριθμός των κύκλων φόρτισης – εκφόρτισης που μπορούν να πραγματοποιούν καθημερινά οι μπαταρίες, καθώς και η αποτελεσματική συμμετοχή τους στην αγορά εξισορρόπησης.
Παράγοντες του κλάδου υπογραμμίζουν ότι ιδιαίτερη σημασία θα έχουν και τα μοντέλα βελτιστοποίησης που θα χρησιμοποιηθούν από τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ). Ήδη υπάρχουν εταιρείες που διαθέτουν εξειδικευμένα εργαλεία και αλγορίθμους, οι οποίοι καθορίζουν πότε είναι η κατάλληλη στιγμή ώστε μια μπαταρία να εισέλθει στην αγορά, να φορτίσει ή να εκφορτίσει.
Το ζητούμενο είναι η επίτευξη της βέλτιστης ισορροπίας ανάμεσα στην τεχνική λειτουργία μιας μπαταρίας και στο οικονομικό αποτέλεσμα. Η λειτουργία ενός σταθμού αποθήκευσης δεν περιορίζεται, επομένως, στην εγκατάσταση και τη διαθεσιμότητα της μονάδας, αλλά εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το πώς και πότε θα αξιοποιείται η αποθηκευμένη ενέργεια.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, ανάλογα με τον αριθμό των κύκλων φόρτισης – εκφόρτισης, ένας σταθμός αποθήκευσης μπορεί να αυξήσει τα έσοδά του έως και κατά 50%. Η παράμετρος αυτή καθιστά την καθημερινή διαχείριση των μπαταριών καθοριστική για τη συνολική οικονομική απόδοση των επενδύσεων.
Η πρόκληση της κανονικής λειτουργίας
Την ίδια ώρα, μία ακόμη πρόκληση αναμένεται να αναδειχθεί μετά τη μετάβαση των έργων από τη δοκιμαστική στην κανονική λειτουργία. Πρόκειται για την αποφυγή χρεώσεων μη συμμόρφωσης, ένα ζήτημα που μπορεί να επηρεάσει την οικονομική απόδοση των μονάδων.
Το συγκεκριμένο ζήτημα συνδέεται και με τεχνικές ιδιαιτερότητες των συστημάτων αποθήκευσης, όπως το unbalancing των μπαταριών, το οποίο επηρεάζει τη συνολική απόδοση και τη διαθεσιμότητά τους.
Καθώς οι εγκαταστάσεις αυξάνονται και περνούν σταδιακά από τη φάση της ανάπτυξης και των δοκιμών στην κανονική εμπορική λειτουργία, η αγορά καλείται πλέον να αντιμετωπίσει όχι μόνο το ζήτημα της εγκατεστημένης ισχύος, αλλά και της αποδοτικής λειτουργίας των μονάδων.
Με δεδομένα τα έργα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, εκείνα που βρίσκονται υπό κατασκευή και τα νέα έργα για τα οποία αναμένονται όροι σύνδεσης, η αποθήκευση διαμορφώνεται σταδιακά σε έναν από τους βασικούς πυλώνες της νέας αρχιτεκτονικής του ελληνικού ενεργειακού συστήματος. Το επόμενο κρίσιμο στάδιο θα είναι να αποδειχθεί στην πράξη κατά πόσο οι μπαταρίες μπορούν να συνδυάσουν την απαιτούμενη τεχνική ευελιξία με τη βιώσιμη οικονομική λειτουργία.
