Νέα χρηματοδοτική πρόσκληση ύψους 131,5 εκατ. ευρώ ανοίγει το Horizon Europe για ερευνητικά και καινοτόμα έργα στον ενεργειακό τομέα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) να δίνει έμφαση σε τεχνολογίες που μπορούν να ενισχύσουν την καθαρή ενέργεια, την ενεργειακή ασφάλεια και την ψηφιοποίηση των συστημάτων. Η πρόσκληση HORIZON-CL5-2026-11, στο πλαίσιο του Cluster 5 «Climate, Energy and Mobility», άνοιξε στις 4 Αυγούστου 2026, ενώ η υποβολή προτάσεων θα παραμείνει ανοιχτή έως την 1η Δεκεμβρίου 2026. Η χρηματοδότηση κατευθύνεται σε πέντε διαφορετικές θεματικές, από τη βιοενέργεια και τη γεωθερμία έως τα φωτοβολταϊκά, τα ανανεώσιμα καύσιμα και την τεχνητή νοημοσύνη.

Ένας από τους άξονες της πρόσκλησης αφορά την αξιοποίηση στερεών βιοκαυσίμων και την ανάπτυξη περιφερειακών αλυσίδων εφοδιασμού που θα μπορούν να τροφοδοτούν μονάδες υψηλής απόδοσης συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας (CHP). Η έμφαση δίνεται στη χρήση βιώσιμης βιομάζας που προέρχεται από περιφερειακές πηγές, με στόχο την παραγωγή τόσο ηλεκτρικής ενέργειας όσο και θερμότητας. Με τον τρόπο αυτό, η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει την αξιοποίηση τοπικών πόρων και να περιορίσει την εξάρτηση από εξωτερικές ενεργειακές αγορές.

Στο επίκεντρο και η γεωθερμία

Η γεωθερμία αποτελεί τον δεύτερο πυλώνα της νέας χρηματοδότησης. Τα έργα θα επικεντρωθούν στην καλύτερη αξιολόγηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν βαθιοί ιζηματογενείς και κρυσταλλικοί ταμιευτήρες. Η καλύτερη χαρτογράφηση του υπεδάφους θεωρείται κρίσιμη για τον περιορισμό του γεωλογικού και επενδυτικού ρίσκου που συνοδεύει την ανάπτυξη βαθιών γεωθερμικών πόρων. Παράλληλα, η πρόσκληση δίνει χώρο και στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.

Νέες εφαρμογές για τα φωτοβολταϊκά και στήριξη των βιοκαυσίμων

Σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης κατευθύνεται και στην ηλιακή ενέργεια, με έμφαση στον σχεδιασμό καινοτόμων φωτοβολταϊκών εφαρμογών.

Στο πεδίο αυτό εντάσσονται λύσεις όπως τα αγροφωτοβολταϊκά, που επιτρέπουν τη συνύπαρξη παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και γεωργικής δραστηριότητας, αλλά και τα πλωτά φωτοβολταϊκά. Πρόκειται για τεχνολογίες που μπορούν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό για διαθέσιμη γη, ένα ζήτημα που αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ στην Ευρώπη.

Ένας ακόμη άξονας αφορά τη μείωση του επενδυτικού κινδύνου για τις τεχνολογίες ανανεώσιμων καυσίμων. Μέσω διακρατικών διαδικασιών προεμπορικής προμήθειας, η ΕΕ θέλει να ενισχύσει τη μετάβαση νέων τεχνολογιών από το στάδιο της ανάπτυξης προς την εμπορική αξιοποίηση.

Η δράση δεν περιορίζεται στα ίδια τα καύσιμα, αλλά συνδέεται με ευρύτερες αλυσίδες αξίας που περιλαμβάνουν τις ΑΠΕ, τα ενεργειακά δίκτυα, την αποθήκευση και τεχνολογίες δέσμευσης, αξιοποίησης και αποθήκευσης άνθρακα.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στα ενεργειακά δίκτυα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο πέμπτος τομέας, ο οποίος αφορά την ανταλλαγή ενεργειακών δεδομένων για την εκπαίδευση και ανάπτυξη θεμελιωδών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Η ΕΕ στρέφεται στην ανάπτυξη εργαλείων AI που θα μπορούν να αξιοποιηθούν σε εφαρμογές όπως ο σχεδιασμός και η λειτουργία των ηλεκτρικών δικτύων, η πρόβλεψη παραγωγής και ζήτησης και η αποτελεσματικότερη διαχείριση ενός ολοένα πιο σύνθετου ενεργειακού συστήματος.

Η ανάγκη αυτή γίνεται εντονότερη καθώς αυξάνονται τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά, αλλά και οι ηλεκτρικές συσκευές και υποδομές που συνδέονται με το δίκτυο, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, οι αντλίες θερμότητας και οι μπαταρίες. Η μεγαλύτερη διαθεσιμότητα και καλύτερη αξιοποίηση δεδομένων μπορεί να βοηθήσει τους διαχειριστές να ανταποκρίνονται ταχύτερα στις μεταβολές του συστήματος.

Τα 131,5 εκατ. ευρώ και η επόμενη ημέρα

Συνολικά, η νέα πρόσκληση δείχνει ότι η ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση δεν περιορίζεται πλέον στην αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ. Η έμφαση μετατοπίζεται παράλληλα στην τεχνολογική καινοτομία, την αξιοποίηση νέων ενεργειακών πόρων, την ανάπτυξη βιομηχανικών αλυσίδων και την ψηφιοποίηση των δικτύων.

Τα 131,5 εκατ. ευρώ κατανέμονται στους πέντε θεματικούς άξονες, με στόχο να στηριχθούν λύσεις που μπορούν να περάσουν από το ερευνητικό και πιλοτικό στάδιο σε εφαρμογές με πραγματικό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Η επίσημη πρόσκληση επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για πέντε topics και ότι η συνολική προθεσμία υποβολής είναι η 1η Δεκεμβρίου 2026.

Διαβάστε ακόμη