Ένα παράδοξο δημιουργήθηκε στην Κίνα το πρώτο εξάμηνο του 2026: ενώ η χώρα συνεχίζει να κρατά τα ηνία παγκοσμίως στην ανάπτυξη των ΑΠΕ, ένα τεράστιο μέρος της «πράσινης» ενέργειας που παράγει δεν αξιοποιείται ποτέ. Την ίδια στιγμή, η ηλεκτροπαραγωγή από άνθρακα αυξάνεται, αποκαλύπτοντας τις μεγάλες αντιφάσεις της ενεργειακής μετάβασης της μεγαλύτερης οικονομίας της Ασίας.
Η Κίνα παράγει περισσότερη καθαρή ηλεκτρική ενέργεια από ποτέ, όμως αδυνατεί να αξιοποιήσει πλήρως το νέο αυτό ενεργειακό δυναμικό. Περίπου το ένα τέταρτο της πράσινης ηλεκτρικής παραγωγής της από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα χάθηκε στο πρώτο εξάμηνο του έτους, καθώς το ηλεκτρικό σύστημα δεν μπόρεσε να απορροφήσει την ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται οι ανανεώσιμες πηγές.
Η χώρα έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια στη μεγαλύτερη δύναμη παγκοσμίως στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ αυξήθηκε κατά 13,7% το πρώτο εξάμηνο του 2026 και έφτασε τα 2.455 γιγαβάτ (GW), σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Εθνικής Υπηρεσίας Ενέργειας της Κίνας (NEA), που επικαλείται η γερμανική Handelsblatt. Η ανάπτυξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα το ποσοστό συμμετοχής του άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή να υποχωρήσει για πρώτη φορά κάτω από το 50%, γεγονός που το Πεκίνο χαρακτήρισε ως σημαντικό βήμα προς ένα πιο πράσινο ενεργειακό σύστημα με χαμηλότερες εκπομπές CO2.
Ωστόσο, η μείωση του ποσοστού του άνθρακα δεν σημαίνει ότι η Κίνα παράγει λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια από άνθρακα σε απόλυτους αριθμούς. Αντίθετα, σύμφωνα με ανάλυση του φινλανδικού Κέντρου Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα (CREA), η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες άνθρακα αυξήθηκε κατά 3,4% το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Με άλλα λόγια, οι ΑΠΕ αναπτύσσονται τόσο γρήγορα ώστε μειώνουν το συνολικό ποσοστό του άνθρακα στο ενεργειακό μείγμα, όμως η χώρα εξακολουθεί να καίει περισσότερο άνθρακα από πέρυσι για να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.
Εκατοντάδες τεραβατώρες πράσινης ενέργειας χάνονται
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν είναι η έλλειψη παραγωγικής δυναμικότητας στις ΑΠΕ, αλλά η αδυναμία του συστήματος να αξιοποιήσει όλη αυτή την ενέργεια. Από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2026, περίπου 360 τεραβατώρες (TWh) ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα δεν διοχετεύθηκαν στο δίκτυο. Πρόκειται για το 26,1% της συνολικής παραγωγής πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από αυτές τις δύο πηγές. Η ποσότητα αυτή είναι τεράστια, αν αναλογιστεί κανείς ότι αντιστοιχεί σχεδόν στα τρία τέταρτα της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας. Σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2025, η απορριφθείσα πράσινη ενέργεια αυξήθηκε κατά περίπου 50%, γεγονός που δείχνει ότι η ταχύτητα ανάπτυξης των ΑΠΕ ξεπερνά την ικανότητα του υφιστάμενου ενεργειακού συστήματος να την απορροφήσει.
Ο άνθρακας εξακολουθεί να έχει προτεραιότητα στο δίκτυο
Παρά τη ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ οι μονάδες άνθρακα εξακολουθούν να κατέχουν προνομιακή θέση στο κινεζικό ηλεκτρικό σύστημα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα στη Handelsblatt, σε πολλές επαρχίες της Κίνας το 60% έως 70% της δυναμικότητας του δικτύου είναι δεσμευμένο για την ηλεκτροπαραγωγή από άνθρακα. Αυτό σημαίνει ότι όταν υπάρχει πλεόνασμα παραγωγής, συχνά περιορίζεται η λειτουργία των αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων αντί των συμβατικών μονάδων. Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τους αναλυτές, δεν είναι τόσο η έλλειψη δικτύων ή συστημάτων αποθήκευσης, αλλά ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια από άνθρακα καταλήγει σε συστήματα αποθήκευσης, τα οποία θα έπρεπε κυρίως να χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση των διακυμάνσεων που προκαλούν οι ανανεώσιμες πηγές.
Επιπλέον, παρά τις «πράσινες» δεσμεύσεις, η Κίνα συνεχίζει να θέτει σε λειτουργία νέες μονάδες άνθρακα. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 προστέθηκαν στο δίκτυο νέοι σταθμοί συνολικής ισχύος 30 GW, ποσότητα αυξημένη κατά 13% σε σχέση με πέρυσι και η μεγαλύτερη αύξηση των τελευταίων δέκα ετών, ενώ, ακόμη 25,4 GW μονάδων άνθρακα βρίσκονται υπό κατασκευή. Οι επενδύσεις αυτές αποτελούν σε μεγάλο βαθμό συνέπεια των προβλημάτων ενεργειακής επάρκειας που αντιμετώπισε η χώρα το καλοκαίρι του 2021, όταν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος προκάλεσαν προβλήματα στη βιομηχανική παραγωγή. Μετά την κρίση εκείνη, εγκρίθηκαν νέες μονάδες άνθρακα συνολικής ισχύος σχεδόν 200 GW.
Οι στόχοι του Πεκίνου έως το 2030
Η κινεζική κυβέρνηση εξακολουθεί να δηλώνει ότι παραμένει προσηλωμένη στους κλιματικούς της στόχους. Ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε ανακοινώσει το 2020 ότι η Κίνα θα κορυφώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2030 και θα επιτύχει ουδετερότητα άνθρακα έως το 2060. Στα νέα ενεργειακά σχέδια για την περίοδο 2026-2030, το Πεκίνο προβλέπει ότι η συνολική εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ θα αυξηθεί στα 3.500 GW έως το 2030. Από αυτά, περίπου 2.800 GW θα προέρχονται από ηλιακή και αιολική ενέργεια.
Παράλληλα, η Κίνα στοχεύει να αυξήσει το ποσοστό των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στους δρόμους της χώρας στο 30% έως το 2030, από περίπου 12% το προηγούμενο έτος. Ο μεγάλος στόχος είναι το ενεργειακό μίγμα της χώρας να αποτελείται κατά 50% από μη ορυκτές πηγές ενέργειας.
Διαβάστε ακόμη
