Σε νέα φάση αβεβαιότητας εισέρχεται το σχέδιο ανάπτυξης των πρώτων πιλοτικών υπεράκτιων αιολικών έργων της χώρας. Μετά την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών να κάνει δεκτή την προσφυγή του Δήμου Σαμοθράκης και να ακυρώσει την άδεια ερευνών, τα δύο πιλοτικά υπεράκτια πάρκα σταθερής έδρασης συνολικής ισχύος περίπου 600 MW μεταξύ Έβρου και Σαμοθράκης έχουν μπει «στον πάγο» με τους επενδυτές και την Πολιτεία να εξετάζουν εκ νέου τις επόμενες κινήσεις τους.
Υπενθυμίζεται ότι το πρώτο αυτό πιλοτικό «πακέτο» έργων αφορά σε ένα έργο ισχύος 216 MW που βρίσκεται πλέον στο χαρτοφυλάκιο της ΔΕΗ, η οποία απέκτησε τη σχετική άδεια μετά την εξαγορά της από την κοινοπραξία Κοπελούζου – Σαμαρά, ενώ το δεύτερο, ισχύος περίπου 400 MW, αναπτύσσεται από την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και τη Motor Oil.
Τα τρία σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι
Η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου δεν βάζει οριστικό τέλος στις επενδύσεις, ωστόσο εισάγει νέα δεδομένα για την πορεία τους και αναμένεται να επηρεάσει το χρονοδιάγραμμα ωρίμανσης στρέφοντας το ενδιαφέρον στις κινήσεις που μπορούν να κρατήσουν ζωντανό το έργο. Σύμφωνα με πηγές με γνώση των συζητήσεων, εξετάζονται τρεις παράλληλες επιλογές, οι οποίες μπορούν, εφόσον αποφασιστεί, να προχωρήσουν παράλληλα.
Η πρώτη αφορά τη δικαστική οδό. Οι επενδυτές εξετάζουν όλα τα διαθέσιμα ένδικα μέσα και δεν αποκλείεται να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, επιδιώκοντας την ανατροπή της απόφασης του Διοικητικού Εφετείου.
Η δεύτερη αφορά τη συμμόρφωση των αδειών με το σκεπτικό της δικαστικής απόφασης, μέσω προσαρμογών στις περιβαλλοντικές διαδικασίες και στις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις, ώστε να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα που ανέδειξε το δικαστήριο.
Παράλληλα, εξετάζεται η προώθηση νομοθετικών παρεμβάσεων που θα αποσαφηνίσουν το πλαίσιο για τις ερευνητικές εργασίες στα υπεράκτια αιολικά. Όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς, η ΕΔΕΥΕΠ έχει ήδη ολοκληρώσει σχετικές προτάσεις, οι οποίες εξετάζονται ήδη από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας χωρίς να έχει υπάρξει κάποια απόφαση, ωστόσο, έως σήμερα.
Νομοθετική «τρύπα» για τις έρευνες
Και αυτό γιατί η δικαστική απόφαση έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, απασχολεί εδώ και καιρό την αγορά: το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις ερευνητικές εργασίες για τα υπεράκτια αιολικά. Όπως εξηγούν στελέχη της αγοράς, το βασικό ζήτημα αφορά το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις προκαταρκτικές ερευνητικές εργασίες για τα έργα. Πρόκειται για γεωτεχνικές, γεωφυσικές, ανεμολογικές και περιβαλλοντικές έρευνες, οι οποίες πραγματοποιούνται προκειμένου να αξιολογηθεί εάν μια περιοχή είναι κατάλληλη για την ανάπτυξη ενός έργου, να εκτιμηθούν οι τεχνικές και οικονομικές παράμετροι της επένδυσης, αλλά και να συγκεντρωθούν τα απαραίτητα δεδομένα που θα αξιοποιηθούν στα επόμενα στάδια του σχεδιασμού και της αδειοδοτικής διαδικασίας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στην Ελλάδα οι συγκεκριμένες εργασίες υπόκεινται σήμερα σε ιδιαίτερα σύνθετες αδειοδοτικές απαιτήσεις, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για αντίστοιχες έρευνες στην ξηρά. Όπως επισημαίνουν, ενώ για παρόμοιες προκαταρκτικές εργασίες σε χερσαία έργα δεν απαιτούνται διαδικασίες όπως η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος ή η εκπόνηση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), στην περίπτωση των υπεράκτιων αιολικών οι απαιτήσεις αυτές εφαρμόζονται ήδη από το στάδιο των ερευνών. Κατά τις ίδιες πηγές, η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί ασάφειες στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, τις οποίες επιχειρούν να αντιμετωπίσουν οι υπό εξέταση νομοθετικές παρεμβάσεις.
Στον «πάγο» τα επόμενα βήματα
Μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο, οι επενδυτές εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί. Σύμφωνα με πληροφορίες, κάθε νέα δραστηριότητα που αφορά στην πρόοδο των έργων που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε επίπεδο μελετών, έχει ουσιαστικά «παγώσει». Οι μελέτες που έχουν ήδη ανατεθεί θα ολοκληρωθούν, όμως νέοι διαγωνισμοί, νέες συμβάσεις και πρόσθετες ερευνητικές εργασίες δεν πρόκειται να προχωρήσουν στο άμεσο μέλλον καθώς η αγορά ακόμα «μετράει» το οικονομικό ρίσκο με το συνολικό πρόγραμμα των απαραίτητων ερευνών των έργων να εκτιμάται ότι μπορεί να ανέλθει σε έως και περίπου 100 εκατ. ευρώ.
Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν, πάντως, ότι η σημερινή εικόνα δεν οφείλεται αποκλειστικά στη δικαστική απόφαση. Όπως αναφέρουν, το έργο είχε ήδη βρεθεί αντιμέτωπο με καθυστερήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, το ΥΠΕΝ καλείται το επόμενο διάστημα να αποφασίσει εάν θα προχωρήσει στην προκοινοποίηση του μηχανισμού στήριξης του έργου προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που έχει καθυστερήσει ήδη τουλάχιστον ένα έτος, προκειμένου να εγκριθεί η κρατική ενίσχυση που θα στηρίξει οικονομικά τα πιλοτικά έργα.
Ακόμη όμως και εάν η κυβέρνηση προχωρήσει στην κοινοποίηση του έργου, αυτό δεν σημαίνει ότι η επένδυση θα υλοποιηθεί. Η τελική επενδυτική απόφαση ανήκει στους επενδυτές, οι οποίοι θα σταθμίσουν το οικονομικό και ρυθμιστικό ρίσκο πριν αποφασίσουν εάν θα συνεχίσουν ή όχι. Εάν το ρίσκο κριθεί υπερβολικά υψηλό, δεν αποκλείεται να επιλέξουν να μην προχωρήσουν στην επένδυση.
Από την άλλη πλευρά, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι ενδεχόμενη απόφαση του ΥΠΕΝ να μην προχωρήσει τον φάκελο προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αποτελούσε εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη, όχι μόνο για τα δύο πιλοτικά έργα, αλλά συνολικά για την ανάπτυξη της αγοράς υπεράκτιων αιολικών στην Ελλάδα, καθώς θα δημιουργούσε ένα ιδιαίτερα δυσμενές προηγούμενο για τις επόμενες επενδύσεις.
Αυξάνεται το επενδυτικό ρίσκο
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών δεν αποτελούν το μοναδικό εμπόδιο. Τα υπεράκτια αιολικά είναι από τη φύση τους έργα υψηλής τεχνικής πολυπλοκότητας και αυξημένου επενδυτικού κινδύνου. Σε αντίθεση με τα χερσαία αιολικά πάρκα, όπου οι γεωλογικές συνθήκες είναι σε μεγάλο βαθμό γνωστές, οι εγκαταστάσεις στη θάλασσα απαιτούν εξειδικευμένες γεωτεχνικές έρευνες, δειγματοληψίες και αναλύσεις του θαλάσσιου πυθμένα πριν ληφθούν οι τελικές επενδυτικές αποφάσεις. Η θεσμική αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί προστίθεται πλέον στο ήδη υψηλό τεχνικό και οικονομικό ρίσκο, δυσχεραίνοντας ακόμη περισσότερο την ωρίμανση των πρώτων υπεράκτιων αιολικών έργων της χώρας.
Διαβάστε ακόμα
