Η προσπάθεια του ΑΔΜΗΕ να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται το Φορτίο Αναφοράς των αιολικών σταθμών φαίνεται να συγκεντρώνει κατ’ αρχήν θετική αποδοχή από την αγορά, χωρίς ωστόσο να λείπουν οι επιφυλάξεις για κρίσιμες τεχνικές λεπτομέρειες που μπορεί να επηρεάσουν την εκκαθάριση των υπηρεσιών εξισορρόπησης και τελικά τα έσοδα των παραγωγών και των φορέων εκπροσώπησης ΑΠΕ. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τις παρεμβάσεις της ΔΕΗ και της Optimus Energy στη δημόσια διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ για την τροποποίηση της Μεθοδολογίας Υπολογισμού Φορτίου Αναφοράς των αιολικών σταθμών. Και οι δύο εταιρείες αναγνωρίζουν ότι η εισαγωγή της Διαθέσιμης Ενεργού Ισχύος (Available Active Power – AAP) αποτελεί βήμα προς μια πιο τεχνικά ορθή αποτύπωση της πραγματικής διαθέσιμης παραγωγής των αιολικών πάρκων, ωστόσο ζητούν πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας, σαφέστερους κανόνες και μεγαλύτερη διαφάνεια.

Η συζήτηση δεν αφορά μια απλή τεχνική λεπτομέρεια. Το Φορτίο Αναφοράς αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία υπολογίζεται η απόκριση των αιολικών σταθμών στις εντολές του Διαχειριστή και επηρεάζει άμεσα τις εκκαθαρίσεις στην Αγορά Εξισορρόπησης. Με άλλα λόγια, από τη μεθοδολογία αυτή εξαρτάται ποια παραγωγή θεωρείται ότι θα ήταν διαθέσιμη εάν δεν είχε δοθεί εντολή περιορισμού ή κατανομής και συνεπώς ποια ποσότητα θα αποζημιωθεί ή θα ληφθεί υπόψη στους σχετικούς υπολογισμούς.

Η ΔΕΗ ζητά πιο σύνθετους δείκτες αξιολόγησης

Στην παρέμβασή της, η ΔΕΗ χαιρετίζει την πρωτοβουλία της ΡΑΑΕΥ και του ΑΔΜΗΕ για την αναθεώρηση της μεθοδολογίας, σημειώνοντας ότι οι προτεινόμενες αλλαγές κινούνται προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της διαφάνειας και της τεχνικής τεκμηρίωσης. Ιδιαίτερα θετικά αξιολογεί τόσο τον υπολογισμό της AAP σε πραγματικό χρόνο όσο και την εισαγωγή διαδικασιών ποιοτικού ελέγχου πριν από τη χρήση των σχετικών δεδομένων στις εκκαθαρίσεις.

Παράλληλα, η εταιρεία θεωρεί σημαντικό να εφαρμοστεί μία κοινή και ενιαία μεθοδολογία για όλους τους συμμετέχοντες, ώστε να αποφευχθούν αποκλίσεις που θα μπορούσαν να προκύψουν από διαφορετικές προσεγγίσεις υπολογισμού.

Το βασικότερο σημείο προβληματισμού της ΔΕΗ αφορά τον δείκτη μεροληψίας (bias%), τον οποίο προτείνει ο ΑΔΜΗΕ ως βασικό εργαλείο αξιολόγησης της ακρίβειας της AAP. Σύμφωνα με τη ΔΕΗ, ο δείκτης αυτός καταγράφει μόνο τη μέση τάση υπερεκτίμησης ή υποεκτίμησης της διαθέσιμης ισχύος, χωρίς να αποτυπώνει το πραγματικό μέγεθος των αποκλίσεων σε επίπεδο περιόδου εκκαθάρισης. Έτσι, μια χρονοσειρά μπορεί να εμφανίζει χαμηλό ή ακόμη και μηδενικό bias%, αλλά ταυτόχρονα να παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις που αλληλοαναιρούνται στατιστικά.

Για τον λόγο αυτό προτείνει τη συμπληρωματική χρήση επιπλέον δεικτών απόδοσης, όπως ο normalized Mean Absolute Error (nMAE) και ο normalized Root Mean Square Error (nRMSE), ώστε να αξιολογείται όχι μόνο η κατεύθυνση του σφάλματος αλλά και το πραγματικό μέγεθός του.

Ειδική μεταχείριση για έργα με αυξημένη στοχαστικότητα

Ένα ακόμη θέμα που αναδεικνύει η ΔΕΗ αφορά την εγγενή αβεβαιότητα της αιολικής παραγωγής. Όπως επισημαίνει, υπάρχουν αιολικά έργα τα οποία, λόγω τοπογραφικών ή λειτουργικών ιδιαιτεροτήτων, παρουσιάζουν μεγαλύτερη μεταβλητότητα και επομένως δυσκολότερη πρόβλεψη της διαθέσιμης ισχύος.

Η εταιρεία προτείνει να δημιουργηθεί ειδική κατηγορία έργων για τις περιπτώσεις αυτές, όπου θα προβλέπεται συμπληρωματική αξιολόγηση όταν ο δείκτης μεροληψίας προσεγγίζει το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο. Παράλληλα εισηγείται την πρόβλεψη ειδικής διαδικασίας επίλυσης διαφορών μεταξύ των υπολογισμών του Διαχειριστή και των συμμετεχόντων, η οποία θα περιλαμβάνει τεχνική επανεξέταση, πρόσβαση σε στοιχεία τεκμηρίωσης και δυνατότητα ανεξάρτητης επαλήθευσης από τρίτο μέρος.

Τέλος, ζητά να αποσαφηνιστεί πλήρως εάν η υποβολή στοιχείων AAP από τους αιολικούς σταθμούς θα είναι υποχρεωτική ή προαιρετική, καθώς θεωρεί ότι το υφιστάμενο κείμενο αφήνει περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών. Η ΔΕΗ τάσσεται υπέρ της υποχρεωτικής υποβολής των σχετικών δεδομένων, προκειμένου να διασφαλιστεί ομοιόμορφη εφαρμογή της μεθοδολογίας σε όλους τους συμμετέχοντες.

Η Optimus ζητά η AAP να αποτελέσει τον βασικό κανόνα

Από την πλευρά της, η Optimus Energy εμφανίζεται ακόμη πιο ένθερμη υποστηρίκτρια της νέας προσέγγισης. Η εταιρεία θεωρεί ότι η υιοθέτηση της AAP διορθώνει μια διαχρονική αδυναμία των στατικών μεθόδων «Μετρητής Πριν» και «Μετρητής Πριν – Μετρητής Μετά», οι οποίες αδυνατούν να αποτυπώσουν τη φυσική μεταβλητότητα του ανέμου και τις συνεχείς αλλαγές στις ανεμολογικές συνθήκες.

Ωστόσο, η εταιρεία ζητά να αναγνωριστεί ρητά η AAP ως η τεχνικά ενδεδειγμένη και προτιμητέα μέθοδος για τα αιολικά χαρτοφυλάκια που διαθέτουν κατάλληλη τηλεμετρία, συστήματα SCADA και επαρκή τεχνική υποδομή. Οι παλαιότερες μέθοδοι, κατά την άποψή της, θα πρέπει να παραμείνουν μόνο ως εναλλακτικές λύσεις σε περιπτώσεις όπου η AAP δεν μπορεί ακόμη να εφαρμοστεί αξιόπιστα.

Η Optimus δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στο ζήτημα των εκκαθαρίσεων. Υποστηρίζει ότι η χρήση της AAP αποκλειστικά στη Διορθωτική ή Οριστική Εκκαθάριση αφήνει σημαντική αβεβαιότητα κατά την Αρχική Εκκαθάριση, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει οικονομικές στρεβλώσεις και ταμειακές πιέσεις για τους συμμετέχοντες. Για τον λόγο αυτό προτείνει είτε την εφαρμογή της AAP ήδη από την Αρχική Εκκαθάριση είτε τη δημιουργία αυτοματοποιημένου μηχανισμού διόρθωσης σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Διαφάνεια, δοκιμαστική περίοδος και έλεγχος του Διαχειριστή

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της παρέμβασης της Optimus αφορά τον παράλληλο υπολογισμό της AAP από τον ίδιο τον ΑΔΜΗΕ. Η εταιρεία θεωρεί ότι ο υπολογισμός αυτός θα πρέπει να λειτουργεί αποκλειστικά ως εργαλείο ποιοτικού ελέγχου και όχι ως εναλλακτική βάση εκκαθάρισης. Όπως επισημαίνει, οι συμμετέχοντες αποκρίνονται σε πραγματικό χρόνο με βάση τη δική τους εκτίμηση AAP και όχι με βάση μια εκτίμηση του Διαχειριστή που δεν είναι διαθέσιμη τη στιγμή της απόκρισης.

Παράλληλα προτείνει να θεσπιστεί δοκιμαστική περίοδος τουλάχιστον δύο μηνών πριν από την πλήρη εφαρμογή του νέου πλαισίου, κατά την οποία ο ΑΔΜΗΕ θα κοινοποιεί στους συμμετέχοντες τα αποτελέσματα της δικής του μεθοδολογίας χωρίς οικονομικές συνέπειες, επιτρέποντας τη σύγκριση και βαθμονόμηση των μοντέλων.

Σημαντικό μέρος των προτάσεων της Optimus αφορά επίσης τη διαφάνεια. Ζητά αναλυτική ενημέρωση των συμμετεχόντων για τα αποτελέσματα των ποιοτικών ελέγχων, τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν, τη χρήση του alteration flag, καθώς και σαφή διαδικασία αμφισβήτησης και τεχνικής τεκμηρίωσης των αποτελεσμάτων.

Παρά τις επιμέρους διαφωνίες, οι δύο βασικές παρεμβάσεις της διαβούλευσης συγκλίνουν σε ένα κεντρικό συμπέρασμα: η αγορά θεωρεί ότι η μετάβαση σε μια δυναμική μεθοδολογία βασισμένη στη Διαθέσιμη Ενεργό Ισχύ αποτελεί αναγκαία εξέλιξη για την ωρίμανση της Αγοράς Εξισορρόπησης και την ακριβέστερη αποτίμηση της πραγματικής συμβολής των αιολικών σταθμών. Το επόμενο βήμα ανήκει πλέον στη ΡΑΑΕΥ και στον ΑΔΜΗΕ, οι οποίοι καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ τεχνικής ακρίβειας, λειτουργικής εφαρμοσιμότητας και κανονιστικής ασφάλειας, σε μια περίοδο όπου η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ καθιστά όλο και πιο κρίσιμη την ορθή διαχείριση της μεταβλητότητας της παραγωγής.

Διαβάστε ακόμα