Μετά από μακρά περίοδο καθυστερήσεων και θεσμικής ακινησίας, η διαδικασία ωρίμανσης των πρώτων υπεράκτιων αιολικών πάρκων στην Ελλάδα φαίνεται πως επιστρέφει σταδιακά σε τροχιά ενεργοποίησης. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η δημιουργία της εταιρείας Ειδικού Σκοπού (SPV) από την ΕΔΕΥΕΠ, η οποία αναμένεται να αποτελέσει το βασικό όχημα για τη διενέργεια των πρώτων τεχνικών και περιβαλλοντικών ερευνών στις θαλάσσιες περιοχές όπου σχεδιάζεται να αναπτυχθούν offshore αιολικά έργα.
Η σύσταση του SPV προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος Ιουνίου, καθώς συνδέεται άμεσα με μεταρρυθμιστικό ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης. Ωστόσο, πίσω από τη θεσμική αυτή υποχρέωση, το εγχείρημα αποκτά πλέον και ουσιαστικό περιεχόμενο, καθώς καλείται να ξεκλειδώσει μια διαδικασία που παραμένει «παγωμένη» εδώ και περισσότερο από ενάμιση χρόνο, λόγω της εκκρεμότητας έγκρισης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΔΕΥΕΠ βρίσκεται ήδη σε επαφές με φορείς που εξετάζουν το ενδεχόμενο συμμετοχής στη μετοχική σύνθεση του οχήματος Ειδικού Σκοπού. Μεταξύ των ενδιαφερόμενων συγκαταλέγεται ο ΑΔΜΗΕ, ο οποίος έχει κομβικό ρόλο στον σχεδιασμό των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των μελλοντικών έργων, ενώ ενδιαφέρον εκδηλώνεται και από τραπεζικά ιδρύματα.
Η ίδρυση του SPV περιλαμβάνεται ήδη στις εμβληματικές μεταρρυθμίσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το 2026, μέσω του Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής. Παράλληλα, θεωρείται κρίσιμο βήμα ώστε να αρχίσει η προεργασία για τις πρώτες παραχωρήσεις θαλάσσιων «οικοπέδων», ακόμη και πριν από την οριστική έγκριση του Εθνικού Προγράμματος.
Το μοντέλο που προωθείται ουσιαστικά επιτρέπει στην πολιτεία να επιταχύνει τις έρευνες παρακάμπτοντας προσωρινά τη μεγάλη εκκρεμότητα της ΚΥΑ για το Εθνικό Πρόγραμμα. Η δυνατότητα αυτή ενεργοποιήθηκε μέσω της πρόσφατης νομοθετικής ρύθμισης του ΥΠΕΝ για την επιτάχυνση των ΑΠΕ και των ανανεώσιμων αερίων, η οποία προβλέπει ότι η ΕΔΕΥΕΠ θα μπορεί να ορίζει με δική της πράξη που θα δημοσιεύεται σε ΦΕΚ τις θαλάσσιες περιοχές ενδιαφέροντος όπου θα ξεκινήσουν οι πρώτες μελέτες.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι στο πρώτο στάδιο θα μπουν στο «μικροσκόπιο» οι πέντε ζώνες που είχαν ήδη ενταχθεί στον σχεδιασμό του πρώτου κύματος ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών έργων συνολικής ισχύος περίπου 1,3 GW. Πρόκειται για θαλάσσιες περιοχές ανοικτά των Αγίων Αποστόλων στην Εύβοια, της Γυάρου, της ανατολικής Κρήτης κοντά στη Σητεία και του βορειοανατολικού τμήματος της Ρόδου. Εκτός του συγκεκριμένου πακέτου παραμένει το πιλοτικό cluster ανοικτά της Αλεξανδρούπολης, ισχύος 600 MW, το οποίο ακολουθεί ξεχωριστή διαδικασία ωρίμανσης.
Παρότι το SPV δεν έχει ακόμη συσταθεί επισήμως, η ΕΔΕΥΕΠ φαίνεται πως έχει ήδη ξεκινήσει την απαραίτητη προεργασία ώστε οι πρώτες προκηρύξεις για τις έρευνες να μπορέσουν να ενεργοποιηθούν αμέσως μετά την ολοκλήρωση της σύστασης του οχήματος. Με αυτό τον τρόπο, το ΥΠΕΝ επιδιώκει να στείλει μήνυμα προς την αγορά ότι, παρά τις θεσμικές καθυστερήσεις, η Ελλάδα εξακολουθεί να προετοιμάζει το έδαφος για την ανάπτυξη offshore αιολικών έργων.
Το timing μόνο τυχαίο δεν θεωρείται. Τα τελευταία δύο χρόνια, το διεθνές περιβάλλον για τα υπεράκτια αιολικά έχει επιδεινωθεί αισθητά, με την αύξηση του κόστους χρηματοδότησης, τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και τη σημαντική επιβάρυνση του σταθμισμένου κόστους παραγωγής (LCoE) να οδηγούν πολλές αγορές σε αναθεωρήσεις σχεδιασμών και επενδυτικών πλάνων. Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, η ελληνική πλευρά επιχειρεί να διατηρήσει «ζωντανό» το ενδιαφέρον των επενδυτών, δημιουργώντας από τώρα τις βάσεις ώστε να προχωρήσουν τα πρώτα έργα όταν οι συνθήκες της αγοράς γίνουν ευνοϊκότερες.
Κομβικής σημασίας θεωρείται και το γεγονός ότι οι μετρήσεις που θα πραγματοποιηθούν μέσω του SPV θα μπορούν μελλοντικά να αξιοποιηθούν απευθείας στους διαγωνισμούς παραχώρησης των πρώτων «οικοπέδων». Η ίδια νομοθετική ρύθμιση προβλέπει ότι, μετά την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών με Προεδρικό Διάταγμα, επενδυτές που έχουν αποκτήσει πρόσβαση στα δεδομένα των μελετών της ΕΔΕΥΕΠ θα μπορούν να συμμετέχουν στους διαγωνισμούς, ακόμη και αν δεν πραγματοποιήσουν δικές τους έρευνες.
Παράγοντες της αγοράς αντιμετωπίζουν θετικά την επανεκκίνηση των διαδικασιών, επισημαίνοντας ότι το βασικό ζητούμενο είναι να βγει ο κλάδος από τη μακρά περίοδο αβεβαιότητας. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, τονίζουν πως θα πρέπει να υπάρξουν σαφείς προβλέψεις για τον τρόπο αποζημίωσης των επενδυτών που θα χρηματοδοτήσουν την αγορά των δεδομένων του SPV, ειδικά στην περίπτωση που δεν επικρατήσουν τελικά στους διαγωνισμούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν επίσης στις τεχνικές προδιαγραφές των μελετών, υπογραμμίζοντας ότι αυτές θα πρέπει να διαμορφωθούν σε στενή συνεργασία με την αγορά ώστε τα δεδομένα να είναι πραγματικά αξιοποιήσιμα από τους επενδυτές. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, προτεραιότητα σε αυτή τη φάση έχουν οι εκτεταμένες ανεμολογικές μετρήσεις, που θα επιτρέψουν την αποτίμηση της ενεργειακής απόδοσης κάθε περιοχής. Αντίθετα, θεωρούν πως δεν χρειάζεται προς το παρόν εξαντλητική συλλογή βυθομετρικών στοιχείων, καθώς κάτι τέτοιο θα αύξανε σημαντικά το κόστος των δεδομένων χωρίς να προσφέρει αντίστοιχη προστιθέμενη αξία στο παρόν στάδιο ωρίμανσης των έργων.
Διαβάστε ακόμη
