Η ανάπτυξη της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση, όπου η βασική πρόκληση δεν είναι πλέον η παραγωγή, αλλά το πώς θα αξιοποιηθεί η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια. Όπως επισημαίνει έκθεση της εταιρείας Xodus Group χωρίς άμεσες επενδύσεις στην αποθήκευση και στην ευελιξία των δικτύων, η Ευρώπη θα μπορούσε να σπαταλά περισσότερες από 300 TWh καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως έως το 2040, λόγω περικοπών παραγωγής και συμφόρησης των δικτύων.

Η εγκατεστημένη ισχύς υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη προβλέπεται να αυξηθεί από περίπου 37 GW το 2025 σε περισσότερα από 300 GW έως το 2040. Ωστόσο, οι υποδομές μεταφοράς και η ανάπτυξη της αποθήκευσης δεν συμβαδίζουν με αυτόν τον ρυθμό. Αυτή η αναντιστοιχία οδηγεί ήδη σε αυξανόμενες περικοπές παραγωγής σε βασικές αγορές όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Δανία και η Ολλανδία.

Μόνο το 2024, περίπου 72 TWh ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας περικόπηκαν σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ το κόστος διαχείρισης της συμφόρησης έφτασε περίπου τα 8,9 δισ. ευρώ. Όπως τονίζει η έκθεση, οι απώλειες αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά, εκτός αν βελτιωθεί η ευελιξία του συστήματος. Επισημαίνει, δε, ότι τα υπεράκτια αιολικά πάρκα κατασκευάζονται πλέον ταχύτερα από ό,τι μπορούν τα δίκτυα να απορροφήσουν την παραγωγή τους. Όταν η υψηλή παραγωγή από άνεμο συμπίπτει με χαμηλή ζήτηση ή περιορισμένη ικανότητα μεταφοράς, οι ανεμογεννήτριες αναγκάζονται να μειώσουν την παραγωγή τους, σπαταλώντας καθαρή ενέργεια και αυξάνοντας το κόστος του συστήματος.

Λύση η αποθήκευση

Η μελέτη αναγνωρίζει τη συνεγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας ως την πιο άμεση και επεκτάσιμη λύση για τη μείωση των περικοπών παραγωγής. Με την τοποθέτηση μπαταριών ή άλλων τεχνολογιών αποθήκευσης απευθείας στα υπεράκτια αιολικά πάρκα ή κοντά σε αυτά, η πλεονάζουσα ενέργεια μπορεί να αποθηκεύεται αντί να χάνεται και να διοχετεύεται αργότερα, όταν το δίκτυο έχει διαθέσιμη χωρητικότητα ή όταν οι τιμές είναι υψηλότερες.

Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου μικρής διάρκειας αναμένεται να ηγηθούν της αρχικής ανάπτυξης, λειτουργώντας ως «εργαλεία πρώτης γραμμής» που εξομαλύνουν την παραγωγή και απορροφούν βραχυχρόνιες περιόδους συμφόρησης. Παράλληλα, τεχνολογίες μεγαλύτερης διάρκειας, όπως η αποθήκευση ενέργειας με συμπιεσμένο αέρα και η υπεράκτια αντλησιοταμίευση, αναμένεται να αποτελέσουν τη ραχοκοκαλιά των μελλοντικών υπεράκτιων ενεργειακών συστημάτων.

Σύμφωνα με την ανάλυση, συστήματα μπαταριών διάρκειας τεσσάρων ωρών μπορούν ήδη να μειώσουν τις περικοπές παραγωγής έως και 10% σε μεμονωμένα αιολικά πάρκα, ενώ παράλληλα βελτιώνουν τη σταθερότητα των εσόδων μέσω συμμετοχής σε αγορές εξισορρόπησης και χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα οικονομικά δεδομένα: η αποθήκευση γίνεται όλο και πιο ανταγωνιστική

Μια σημαντική εξέλιξη είναι η εμφάνιση ενός συνδυασμένου δείκτη κόστους για την ενέργεια και την αποθήκευση (LCo(E+S)), ο οποίος δείχνει ότι η υπεράκτια αιολική ενέργεια σε συνδυασμό με αποθήκευση θα μπορούσε να γίνει ανταγωνιστική σε σχέση με τα αυτόνομα αιολικά έργα έως το 2040.

Η έκθεση εκτιμά ότι το κόστος της αποθήκευσης θα μπορούσε να μειωθεί κατά 35–40% έως το 2040, χάρη στη σπονδυλωτή ανάπτυξη και την κλιμάκωση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Σε αυτό το σημείο, τα υβριδικά συστήματα αιολικής ενέργειας και αποθήκευσης ενδέχεται να μην αποτελούν πλέον μια πρόσθετη επιλογή, αλλά βασικό στοιχείο της υπεράκτιας ενεργειακής υποδομής.

Ωστόσο, τα σημερινά οικονομικά δεδομένα παραμένουν δύσκολα. Η υπεράκτια αποθήκευση μπορεί να κοστίζει έως και τρεις φορές περισσότερο από αντίστοιχα χερσαία συστήματα, λόγω της πολυπλοκότητας των θαλάσσιων κατασκευών και των περιορισμών εγκατάστασης.

Κανονιστικά εμπόδια επιβραδύνουν την ανάπτυξη

Παρά τις δυνατότητές της, η υπεράκτια αποθήκευση αντιμετωπίζει σημαντικά κανονιστικά εμπόδια. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα υφιστάμενα συστήματα Συμβολαίων Επί της Διαφοράς (CfD) αποζημιώνουν τα αιολικά πάρκα για την ενέργεια που περικόπτεται. Αυτό μειώνει το οικονομικό κίνητρο για αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η αποθήκευση μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες εγγυημένες πληρωμές.

Επιπλέον, οι κανόνες ιδιοκτησίας των δικτύων μεταφοράς και οι δομές χρέωσης σε αρκετές αγορές αποθαρρύνουν την ενσωμάτωση αποθήκευσης πίσω από το σημείο σύνδεσης στο δίκτυο.

Η έκθεση ζητά σταδιακή μεταρρύθμιση των πολιτικών, συμπεριλαμβανομένων:

  • Δυνατότητα συνεγκατάστασης χωρίς ποινές στα σχήματα CfD
  • Επιβράβευση της μείωσης περικοπών και της ευελιξίας του συστήματος
  • Επέκταση δημοπρασιών υβριδικών υπεράκτιων έργων μέσω μεταρρύθμισης των CfD
  • Μεταρρύθμιση των κανόνων πρόσβασης των δικτύων

Διαβάστε ακόμη