Η πορεία και οι προκλήσεις της Δίκαιης Μετάβασης βρέθηκαν στο επίκεντρο εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου AdJUST Horizon Europe, με τη συμμετοχή εκπροσώπων ευρωπαϊκών θεσμών, ερευνητικών οργανισμών, συνδικάτων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Στην εκδήλωση συμμετείχε και το Green Tank, συμβάλλοντας στη συζήτηση για το μέλλον των λιγνιτικών περιοχών και τις κοινωνικές επιπτώσεις της πράσινης μετάβασης.
Την έναρξη των εργασιών έκανε η ευρωβουλευτής από την Εσθονία Jana Toom, εισηγήτρια της νομοθετικής πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για μια δίκαιη μετάβαση στον κόσμο της εργασίας. Η ίδια υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή δέσμευση «να μην μείνει κανείς πίσω» παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ, ιδιαίτερα για περιοχές όπως η Νάρβα της Εσθονίας που επηρεάζονται έντονα από την απολιγνιτοποίηση και τις αλλαγές στο ενεργειακό μοντέλο.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν τα βασικά συμπεράσματα του έργου AdJUST, ενώ ακολούθησε συζήτηση για τις πολιτικές που απαιτούνται ώστε η μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα να γίνει με κοινωνικά δίκαιο τρόπο.
Η Ιόλη Χριστοπούλου, εκπροσωπώντας το Green Tank, συμμετείχε σε πάνελ μαζί με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του European Trade Union Institute και περιφερειακών φορέων της Ρουμανίας. Στην παρέμβασή της ανέδειξε τις συνεχιζόμενες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές λιγνιτικές περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι, παρά τη σημαντική χρηματοδότηση μέσω του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης, αρκετές περιοχές εξακολουθούν να εμφανίζουν πληθυσμιακή συρρίκνωση, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων, αλλά και χαμηλούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη συνέχισης της χρηματοδοτικής στήριξης και μετά το 2027, καθώς η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 προβλέπει την κατάργηση του Just Transition Fund ως αυτόνομου εργαλείου. Όπως επισημάνθηκε, είναι κρίσιμο να διασφαλιστεί ξεχωριστή χρηματοδότηση για τις λιγνιτικές περιοχές μέσα από τα νέα εθνικά και περιφερειακά προγράμματα.
Παράλληλα, η συζήτηση επεκτάθηκε και στις νέες κοινωνικές προκλήσεις που αναμένεται να δημιουργήσει η εφαρμογή του ΣΕΔΕ2 από το 2028, με την επέκταση της τιμολόγησης άνθρακα στα κτίρια και τις οδικές μεταφορές. Εκπρόσωποι της εκδήλωσης υπογράμμισαν ότι οι διαθέσιμοι πόροι θα πρέπει να κατευθυνθούν κυρίως σε επενδύσεις που μειώνουν μόνιμα την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και όχι μόνο σε προσωρινές επιδοτήσεις.
Τέλος, επισημάνθηκε ότι η αποτυχία αποτελεσματικής αξιοποίησης των πόρων ενδέχεται να ενισχύσει τις κοινωνικές αντιδράσεις απέναντι στην πράσινη μετάβαση και να υπονομεύσει την αποδοχή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, σε μια περίοδο όπου η ΕΕ ετοιμάζεται για κρίσιμες αποφάσεις σχετικά με την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Διαβάστε ακόμη
