Με την επέκταση προς την Καλαμαριά να εγκαινιάζεται σήμερα, το Μετρό Θεσσαλονίκης περνά σε μια νέα φάση, έχοντας την «κατασκευαστική σφραγίδα» του ομίλου AKTOR. Την ίδια ώρα, όμως, ο σχεδιασμός για την επόμενη ημέρα έχει ήδη μεταφερθεί στην άλλη πλευρά της πόλης, καθώς το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου είναι η επέκταση του δικτύου προς τη δυτική και βορειοδυτική Θεσσαλονίκη. Στο τραπέζι βρίσκονται συνολικά τρεις επεκτάσεις, οι οποίες, εφόσον εξασφαλίσουν χρηματοδότηση και περάσουν στην κατασκευαστική φάση, μπορούν να προσθέσουν συνολικά 14 νέους υπόγειους σταθμούς. Η μία αφορά τον άξονα από τον σταθμό «Δημοκρατία» προς Νεάπολη, Σταυρούπολη, Πολίχνη, Ευκαρπία και Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, ενώ οι άλλες δύο ξεκινούν από τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και κατευθύνονται προς Εύοσμο και Κορδελιό.

Το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την ωρίμανση αυτών των επεκτάσεων έχει ήδη γίνει, καθώς η Ελληνικό Μετρό ενεργοποίησε τη σύμβαση για τις πρόδρομες εργασίες στα δυτικά προάστια, με ανάδοχο την AKTOR. Η σύμβαση είχε ανατεθεί από το 2023 και περιλαμβάνει τοπογραφικές μελέτες, διερεύνηση των δικτύων κοινής ωφέλειας, τομές για τον εντοπισμό πιθανών αρχαιολογικών ευρημάτων, αλλά και έρευνες για τη γεωλογική κατάσταση του υπεδάφους.

Η πρώτη φάση των εργασιών έχει διάρκεια έξι μηνών, ενώ ο συνολικός χρονικός ορίζοντας της σύμβασης φτάνει τους 18 μήνες. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2027 αναμένεται να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για τα βασικά χαρακτηριστικά των τριών επεκτάσεων. Στο σύνολο των 18 μηνών θα πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει και ποια ή ποιες από αυτές θα αποκτήσουν προτεραιότητα για να περάσουν στην επόμενη φάση. Παράλληλα, προετοιμάζεται ο φάκελος για τη χρηματοδότηση της βασικής εργολαβίας, με στόχο οι απαιτούμενοι πόροι να έχουν εξασφαλιστεί έως το τέλος του 2027. Η χρηματοδότηση αποτελεί και το κρισιμότερο κομμάτι της εξίσωσης, καθώς από αυτή θα εξαρτηθεί πότε οι γραμμές που σήμερα βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού θα μπορέσουν να περάσουν στη δημοπράτηση και στη συνέχεια στην κατασκευή.

Από τη Δημοκρατία έως το Παπαγεωργίου

Από τις τρεις επεκτάσεις, αυτή που μέχρι πρόσφατα εμφανιζόταν να έχει αποκτήσει προβάδισμα είναι ο νέος κλάδος της βασικής γραμμής που θα ξεκινά από τον σταθμό «Δημοκρατία» και θα καταλήγει στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου. Η συγκεκριμένη βορειοδυτική επέκταση έχει σχεδιαζόμενο μήκος 7,96 χιλιομέτρων και περιλαμβάνει έξι νέους σταθμούς. Πρώτος είναι ο σταθμός «Νεάπολη», στην περιοχή της λεωφόρου Ανδρέα Παπανδρέου, και ακολουθεί η «Τερψιθέα», στην περιοχή του Πάρκου Ρόδων. Στη συνέχεια προβλέπεται ο σταθμός «Σταυρούπολη», επί της Λαγκαδά, στο ύψος των οδών Σμύρνης, Μεσολογγίου και Λαμπράκη, και ο σταθμός «Πολίχνη», επίσης στον άξονα της Λαγκαδά.

Η χάραξη συνεχίζει προς την «Ευκαρπία», με σταθμό στην περιοχή του κόμβου της Περιφερειακής, της 25ης Μαρτίου και της Λεωφόρου Στρατού, και καταλήγει στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, όπου ο σταθμός σχεδιάζεται στον χώρο στάθμευσης του νοσοκομείου. Στην ίδια περιοχή προβλέπεται και η κατασκευή νέου αμαξοστασίου. Πρόκειται επομένως για έναν κλάδο που δεν κατευθύνεται γενικά προς την «περιοχή των στρατιωτικών νοσοκομείων», αλλά διασχίζει συγκεκριμένες πυκνοκατοικημένες περιοχές της βορειοδυτικής Θεσσαλονίκης και έχει ως τελικό προορισμό το Παπαγεωργίου.

Δύο διαφορετικοί κλάδοι για Εύοσμο και Κορδελιό

Διαφορετική είναι η εικόνα για τις άλλες δύο δυτικές επεκτάσεις. Και οι δύο έχουν ως αφετηρία τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και μοιράζονται έναν κοινό σταθμό στους Αμπελόκηπους. Από εκεί και μετά, όμως, οι διαδρομές τους χωρίζουν. Ο πρώτος κλάδος κατευθύνεται προς τον Εύοσμο και προβλέπει σταθμούς στη Μενεμένη, στον Εύοσμο και στην Περιφερειακή, πριν καταλήξει στον Άνω Εύοσμο. Ο δεύτερος ακολουθεί διαφορετική χάραξη προς το Κορδελιό. Περιλαμβάνει σταθμό στα ΚΤΕΛ Μακεδονία, δημιουργώντας άμεση σύνδεση του υπεραστικού σταθμού λεωφορείων με το δίκτυο του Μετρό, και στη συνέχεια σταθμούς στην Επτανήσου και στο Κορδελιό. Με τις τρεις αυτές επεκτάσεις, ο σχεδιασμός προβλέπει συνολικά 14 νέους υπόγειους σταθμούς. Εφόσον υλοποιηθούν, θα μεταφέρουν για πρώτη φορά το Μετρό σε μεγάλο μέρος της δυτικής και βορειοδυτικής Θεσσαλονίκης και θα αλλάξουν ουσιαστικά τη σημερινή γεωγραφία του δικτύου.

Η Καλαμαριά εγκαινιάζει τη νέα εποχή

Μέχρι να ωριμάσουν οι δυτικές επεκτάσεις, η μεγάλη αλλαγή στον συγκοινωνιακό χάρτη έρχεται από την Καλαμαριά. Η επέκταση προσθέτει πέντε νέους σταθμούς, «Νομαρχία», «Καλαμαριά», «Αρετσού», «Νέα Κρήνη» και «Μίκρα», δημιουργώντας έναν νέο υπόγειο συγκοινωνιακό άξονα προς τη νοτιοανατολική Θεσσαλονίκη. Το νέο τμήμα έχει μήκος 4,78 χιλιομέτρων και αναπτύσσεται εξ ολοκλήρου υπόγεια, με δύο ανεξάρτητες σήραγγες μονής τροχιάς. Περιλαμβάνει ακόμη τρία φρέατα αερισμού και ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, τρεις σιδηροδρομικές διασταυρώσεις και έναν επίσταθμο. Οι πέντε σταθμοί δεν εξυπηρετούν μόνο τις γειτονιές από τις οποίες παίρνουν το όνομά τους. Η επέκταση βελτιώνει την πρόσβαση σε σημεία υπερτοπικής σημασίας, όπως η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, το Κέντρο Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, το εμπορικό και διοικητικό κέντρο του Δήμου Καλαμαριάς και το Αθλητικό Κέντρο της Μίκρας, ενώ διευκολύνει και τη μετεπιβίβαση για μετακινήσεις από και προς το αεροδρόμιο. Με την Καλαμαριά, το συνολικό δίκτυο του Μετρό φτάνει πλέον τα 14,4 χιλιόμετρα και τους 18 σταθμούς, ενώ ο ονομαστικός στόλος αυξάνεται στους 33 αυτόματους συρμούς.

63.000 επιβιβάσεις και 12.000 λιγότερα αυτοκίνητα

Η επέκταση αναμένεται να έχει αισθητό αποτύπωμα και στις καθημερινές μετακινήσεις. Η προβλεπόμενη ζήτηση υπολογίζεται σε περίπου 63.000 επιβιβάσεις την ημέρα, ενώ εκτιμάται ότι η λειτουργία της θα αφαιρεί από τους δρόμους περίπου 12.000 ΙΧ ημερησίως. Η μείωση της οδικής κυκλοφορίας υπολογίζεται ότι θα περιορίζει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 25 τόνους κάθε ημέρα. Την ίδια στιγμή, η απόσταση από τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό μέχρι τη «Μίκρα» θα καλύπτεται σε περίπου 25 λεπτά.

Η επέκταση συνδέεται με τη βασική γραμμή στην περιοχή του σταθμού «25ης Μαρτίου». Μετά τη διακλάδωση, οι συρμοί θα μπορούν να κατευθύνονται είτε προς τη Μίκρα είτε προς τη Νέα Ελβετία, με κοινό Κέντρο Ελέγχου Λειτουργίας. Η υποδομή έχει σχεδιαστεί για χρονοαπόσταση που μπορεί να φτάσει τα 90 δευτερόλεπτα στο κοινό κεντρικό τμήμα, τα 2,5 λεπτά στον κλάδο προς Μίκρα και τα 4 λεπτά προς Νέα Ελβετία. Με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, από κάθε τρεις διαδοχικούς συρμούς οι δύο θα κινούνται προς Μίκρα και ο ένας προς Νέα Ελβετία.

Για να υποστηριχθεί η νέα λειτουργία, στο έργο εντάσσονται 15 νέοι πλήρως αυτοματοποιημένοι και κλιματιζόμενοι συρμοί, αποτελούμενοι από τέσσερα οχήματα και χωρητικότητας 450 επιβατών ο καθένας. Μαζί με τους 18 αρχικούς, ο συνολικός ονομαστικός στόλος φτάνει τους 33 συρμούς.

Η Καλαμαριά αποτελεί έτσι το πρώτο μεγάλο βήμα διεύρυνσης του Μετρό Θεσσαλονίκης. Η πραγματικά μεγάλη αλλαγή στην κλίμακα του δικτύου, ωστόσο, θα έρθει εφόσον περάσουν από τον σχεδιασμό στην κατασκευή οι τρεις δυτικές και βορειοδυτικές επεκτάσεις. Με 14 επιπλέον σταθμούς από το Παπαγεωργίου έως τον Άνω Εύοσμο και το Κορδελιό, το Μετρό θα αποκτήσει για πρώτη φορά ισχυρή παρουσία στη δυτική Θεσσαλονίκη, μετατρέποντας ένα δίκτυο που σήμερα αναπτύσσεται κυρίως στον άξονα ανατολής – δύσης σε ένα πολύ ευρύτερο σύστημα μετακινήσεων για το πολεοδομικό συγκρότημα.

Διαβάστε ακόμη