Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) αναδιαμορφώνει τον χάρτη των data centers στην Ευρώπη, καθώς οι εταιρείες αναζητούν πλέον περιοχές με άφθονη και φθηνότερη ενέργεια, διαθέσιμη γη και ταχύτερη σύνδεση με τα δίκτυα ηλεκτρισμού. Σύμφωνα με στοιχεία της JLL που επικαλείται το Reuters, τα data centers που προγραμματίζεται να τεθούν σε λειτουργία την περίοδο 2026-2028 θα βρίσκονται κατά μέσο όρο 175 χιλιόμετρα από τα μεγάλα αστικά κέντρα, έναντι μόλις 46 χιλιομέτρων για τα έργα που παραδόθηκαν την περίοδο 2022-2025. Η μετατόπιση αυτή δεν είναι τυχαία. Η εκρηκτική αύξηση των υπολογιστικών αναγκών της τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί εγκαταστάσεις τεράστιας κλίμακας, με πολύ υψηλές ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια αλλά και σε νερό για την ψύξη των συστημάτων.

Από τις μητροπόλεις στην περιφέρεια

Το κόστος και η διαθεσιμότητα της γης αποτελούν πλέον κρίσιμους παράγοντες. Τα λεγόμενα greenfield projects, δηλαδή νέες εγκαταστάσεις σε προηγουμένως μη ανεπτυγμένες εκτάσεις, αντιπροσωπεύουν το 39% της μελλοντικής ευρωπαϊκής pipeline, έναντι μόλις 8% των έργων που έχουν ήδη ολοκληρωθεί.

Παράλληλα, το ποσοστό των νέων projects που βρίσκονται σε περιοχές εντός των πόλεων αναμένεται να υποχωρήσει στο 5% από 13%.

Η αλλαγή αποτυπώνει μια νέα πραγματικότητα για τον κλάδο: τα data centres δεν κατασκευάζονται πλέον κατ’ ανάγκη εκεί όπου βρίσκεται η ζήτηση, αλλά εκεί όπου υπάρχει διαθέσιμη ισχύς.

Όπως επισημαίνει η JLL, η εξασφάλιση επαρκούς ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται ολοένα και περισσότερο ο καθοριστικός παράγοντας για την επιλογή τοποθεσίας.

Η Ευρώπη αναζητά νέα «ενεργειακά σύνορα»

Η τάση είναι ιδιαίτερα εμφανής στα μεγαλύτερα έργα. Από εννέα προτεινόμενα data centres στην Ευρώπη με ισχύ άνω του ενός gigawatt, μόλις ένα βρίσκεται κοντά σε μεγάλη πόλη, στο Παρίσι. Τα υπόλοιπα εκτείνονται από την αγροτική Ισπανία έως τη βόρεια Σουηδία.

Οι παραδοσιακές αγορές, Λονδίνο, Φρανκφούρτη, Άμστερνταμ, Παρίσι και Δουβλίνο, εξακολουθούν να συγκεντρώνουν σημαντικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις: έλλειψη διαθέσιμης γης, πολεοδομικούς περιορισμούς και μεγάλες καθυστερήσεις στη σύνδεση νέων εγκαταστάσεων με το ηλεκτρικό δίκτυο.

Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού χάρτη data centres, όπου η απόσταση από τις μητροπόλεις αποκτά μικρότερη σημασία από την πρόσβαση σε ενέργεια και υποδομές.

Η γη γίνεται ακριβότερη εκεί όπου υπάρχει ισχύς

Η διαφορά στο κόστος είναι εντυπωσιακή. Σύμφωνα με τη JLL, η «powered land» -γη με εξασφαλισμένη ενεργειακή υποδομή- κοστίζει κατά μέσο όρο περίπου 2,36 εκατ. ευρώ ανά MW IT φορτίου στις βασικές ευρωπαϊκές αγορές.

Στις δευτερεύουσες αγορές το κόστος υποχωρεί περίπου στις 978.000 ευρώ, ενώ σε τριτογενείς περιοχές μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 200.000 ευρώ ανά MW, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.

Το Άμστερνταμ βρίσκεται στην κορυφή, με περίπου 2,7 εκατ. ευρώ ανά MW, ακολουθούμενο από το Λονδίνο με 2,6 εκατ. και τη Φρανκφούρτη με 2,5 εκατ.

Η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει την κούρσα

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την παγκόσμια επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη. Η JLL εκτιμά ότι οι τέσσερις μεγαλύτεροι hyperscale cloud providers θα δαπανήσουν περίπου 725 δισ. δολάρια το 2026, έναντι 410 δισ. δολαρίων το 2025 – αύξηση περίπου 77% – με μεγάλο μέρος των επενδύσεων να κατευθύνεται σε υποδομές AI και data centres.

Μέχρι το 2030, τα φορτία εργασίας που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ της παγκόσμιας χωρητικότητας των data centres.

Η εξέλιξη δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για περιοχές εκτός των παραδοσιακών τεχνολογικών κέντρων. Νέες επενδύσεις μπορούν να φέρουν θέσεις εργασίας, υποδομές και οικονομική δραστηριότητα σε περιοχές που μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός του χάρτη των μεγάλων τεχνολογικών επενδύσεων.

Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργούνται νέες αντιπαραθέσεις. Η αυξημένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, καθώς και η πιθανή πίεση σε φυσικά οικοσυστήματα, μπορούν να προκαλέσουν αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες.

Έτσι, η ευρωπαϊκή μάχη για την τεχνητή νοημοσύνη δεν διεξάγεται πλέον μόνο στα εργαστήρια και στις μεγάλες τεχνολογικές πρωτεύουσες. Διεξάγεται και γύρω από τους υποσταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας, τα δίκτυα και τις διαθέσιμες εκτάσεις γης.

Και καθώς η AI απαιτεί ολοένα μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ, το νέο ερώτημα για τις εταιρείες δεν είναι απλώς «πού βρίσκονται οι πελάτες;», αλλά ολοένα περισσότερο «πού υπάρχει αρκετό ρεύμα;»

Διαβάστε ακόμη