Πριν από μερικές μέρες, ο Δρ. Κωστής Δανιηλίδης, CEO της Survey Digital Photovoltaics, σε ανάρτησή του στο LinkedIn, αναφερόμενος στην αποθήκευση, σημείωνε πως «παρά τον μεγάλο αριθμό αδειών, αιτήσεων και θεσμικών παρεμβάσεων, μέχρι σήμερα κανένα έργο αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας δεν έχει ολοκληρωθεί και τεθεί σε πλήρη εμπορική λειτουργία στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα». Η αιτία, όπως έλεγε, «δεν εντοπίζεται σε τεχνολογικούς περιορισμούς ούτε σε έλλειψη επενδυτικού ενδιαφέροντος. Τα εμπορικά μοντέλα που συζητούνται — είτε πρόκειται για συμβάσεις tolling, είτε για σχήματα floor & profit sharing, είτε για πλήρως merchant λειτουργία — δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί σε ένα ρυθμιστικό περιβάλλον που να θεωρείται τραπεζικά αποδεκτό και χρηματοδοτήσιμο».

Ο Δρ. Δανιηλίδης, μιλώντας στο energygame.gr, αναλύει, μεταξύ άλλων, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος των φωτοβολταϊκών και της αποθήκευσης, καθώς και τα εμπόδια για να υλοποιηθούν έργα εξοικονόμησης στις επιχειρήσεις.

Ποια είναι η κατάσταση που διαμορφώνεται στον κλάδο των φωτοβολταϊκών;

Ο κλάδος των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα εισέρχεται σε περίοδο δομικής μετάβασης. Η ταχεία αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την καθυστέρηση υλοποίησης έργων αποθήκευσης, δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξανόμενων περικοπών παραγωγής (curtailments) και εντεινόμενης επενδυτικής αβεβαιότητας.

Τα διαθέσιμα στοιχεία για το πρώτο δίμηνο του 2026 είναι ενδεικτικά: περικοπές ύψους 171 GWh, έναντι λιγότερων από 5 GWh την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η μεταβολή αυτή δεν συνιστά απλώς στατιστική απόκλιση αλλά αποτυπώνει τη συστημική αδυναμία απορρόφησης της παραγωγής σε ώρες υψηλής ηλιοφάνειας, σε ένα σύστημα χωρίς επαρκή ευελιξία και μηχανισμούς αποθήκευσης.

Γιατί υπάρχει σήμερα κενό της αποθήκευσης;

Όπως έχει επισημανθεί τόσο από εμένα όσο και από αρκετούς αναλυτές στον χώρο της Ενέργειας, παρά τον μεγάλο αριθμό αδειοδοτήσεων και θεσμικών παρεμβάσεων, κανένα έργο αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας δεν έχει έως σήμερα τεθεί σε πλήρη εμπορική λειτουργία στο ελληνικό σύστημα.

Η αιτία δεν είναι τεχνολογική. Η τεχνολογία είναι ώριμη και διεθνώς αποδεδειγμένη. Ούτε παρατηρείται έλλειψη επενδυτικού ενδιαφέροντος. Το κρίσιμο έλλειμμα εντοπίζεται στη διαμόρφωση ενός ρυθμιστικού και αγορακεντρικού πλαισίου που να καθιστά τα έργα χρηματοδοτήσιμα (bankable).

Τα υπό συζήτηση εμπορικά μοντέλα — tolling agreements, floor & profit sharing σχήματα ή πλήρως merchant λειτουργία — δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί σε μηχανισμό που να προσφέρει προβλεψιμότητα εσόδων ικανή να υποστηρίξει project finance. Το γεγονός ότι καμία ελληνική τράπεζα δεν χρηματοδοτεί έως σήμερα μεγάλης κλίμακας έργα αποθήκευσης αποτελεί σαφή ένδειξη αξιολόγησης αυξημένου ρυθμιστικού και αγορακεντρικού ρίσκου.

Θεωρείτε πως υπάρχει συγκέντρωση της αγοράς;

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένη συγκέντρωση ισχύος σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων Ομίλων που τυγχάνει να είναι και πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας. Η θεσμική προτεραιοποίηση συγκεκριμένων κατηγοριών έργων, σε συνδυασμό με τον κορεσμό δικτύου, έχει οδηγήσει σε άνιση κατανομή δυνατοτήτων σύνδεσης. Έτσι σήμερα βλέπουμε πως την συντριπτική πλειοψηφία έργων ΑΠΕ την συγκεντρώνουν οι πάροχοι ενέργειας που ελέγχουν την ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο όταν δεν λειτουργούν τα φωτοβολταϊκά (νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα). Και αυτό αποτελεί σίγουρα ένα μεγάλο ρίσκο όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας αλλά και δημιουργεί φαινόμενα κερδοσκοπίας.

Η απουσία λειτουργικής αποθήκευσης εντείνει το πρόβλημα. Οι περικοπές πλήττουν δυσανάλογα τα μικρομεσαία έργα, τα οποία έχουν χρηματοδοτηθεί με παραδοχές υψηλότερου capacity factor. Εφόσον οι περικοπές κινηθούν σε επίπεδα 15%–20%, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα εξυπηρέτησης του τραπεζικού δανεισμού.

Η κατάσταση αυτή δημιουργεί πίεση αποεπένδυσης, με μεταβίβαση έργων σε μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια, εντείνοντας περαιτέρω τη συγκέντρωση της αγοράς.

Τι εμπόδια υπάρχουν για να υλοποιηθούν έργα εξοικονόμησης στις επιχειρήσεις;

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η αδυναμία υλοποίησης έργων αυτοπαραγωγής και εξοικονόμησης σε επιχειρήσεις, ακόμη και όταν πρόκειται για συστήματα zero feed-in.

Θεωρητικά, φωτοβολταϊκά συστήματα που δεν εγχέουν ενέργεια στο δίκτυο και λειτουργούν αποκλειστικά για ιδιοκατανάλωση δεν επιβαρύνουν τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο. Παρά ταύτα, παρατηρείται εκτεταμένη απόρριψη αιτημάτων σύνδεσης, ειδικά στις εγκαταστάσεις μέσης τάσης (ΔΕΔΔΗΕ).

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αιτιολόγηση αφορά αύξηση της στάθμης βραχυκύκλωσης στον υποσταθμό και πιθανή υπέρβαση της διακοπτικής ικανότητας εξοπλισμού. Ωστόσο, δεδομένου ότι πρόκειται για inverter-based τεχνολογία με περιορισμένη και χρονικά βραχεία συμβολή σε ρεύμα σφάλματος, η τεχνική τεκμηρίωση τέτοιων απορρίψεων απαιτεί αναλυτική αξιολόγηση κατά περίπτωση.

Ακόμη και σε περιπτώσεις όπου οι επενδυτές προτείνουν ιδία χρηματοδότηση αναβάθμισης εξοπλισμού, τα αιτήματα συχνά δεν εγκρίνονται. Το αποτέλεσμα είναι ουσιαστικός αποκλεισμός επιχειρήσεων από εργαλεία ενεργειακής εξοικονόμησης, σε μια περίοδο όπου το ενεργειακό κόστος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας.

Το ΕΣΕΚ προβλέπει 900 MW αποθήκευσης μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών και επιπλέον 4,7 GW merchant έργων. Ωστόσο:

  • Τα έργα των διαγωνισμών δεν έχουν ακόμη εισέλθει σε πλήρη υλοποίηση.
  • Τα merchant έργα στερούνται bankable επιχειρηματικού σχεδίου.
  • Δεν υφίσταται ακόμη λειτουργικό Μητρώο Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης για μπαταρίες, γεγονός που δεν επιτρέπει ακόμη τη συμμετοχή τους στην αγορά.

Προοπτική εμφανίζουν τα συστήματα αποθήκευσης που εγκαθίστανται σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά, καθώς μπορούν να μειώσουν τις περικοπές και να βελτιώσουν τον βαθμό αξιοποίησης του υφιστάμενου δικτύου. Ωστόσο, απαιτείται επιτάχυνση ρυθμιστικών παρεμβάσεων ώστε να καταστούν άμεσα υλοποιήσιμα.

Ποια θεωρείτε ότι πρέπει να είναι τα επόμενα πρακτικά βήματα; Τι πρέπει να γίνει στην αποθήκευση;

Η ελληνική αγορά ΑΠΕ δεν αντιμετωπίζει τεχνολογικό έλλειμμα. Αντιμετωπίζει έλλειμμα ρυθμιστικής ταχύτητας και χρηματοδοτικής προβλεψιμότητας.

Η συνέχιση των καθυστερήσεων στην ένταξη αποθήκευσης στο σύστημα θα οδηγήσει:

  • σε περαιτέρω αύξηση περικοπών,
  • σε ανακατανομή ισχύος σε λιγότερους παίκτες,
  • σε πίεση χρηματοοικονομικής βιωσιμότητας υφιστάμενων έργων,
  • και σε διατήρηση υψηλής μεταβλητότητας στις τιμές χονδρεμπορικής αγοράς.

Η μετάβαση δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στην αύξηση εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών. Απαιτείται ταυτόχρονη ενεργοποίηση αποθήκευσης, αγορών ευελιξίας και σαφών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Χωρίς αυτά, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μετάβαση συγκέντρωσης και όχι εξισορρόπησης του συστήματος.

Διαβάστε ακόμη