Μετά τη λήξη της προηγούμενης, 30ετούς μίσθωσης το 2023, το project χρυσού στις Σάπες περνά σε νέο στάδιο. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενέκρινε στις 23 Σεπτεμβρίου την απευθείας σύναψη νέας σύμβασης για τα μεταλλευτικά δικαιώματα του Δημοσίου στον χώρο Ε5 «Κώνος», έκτασης 18,13 τετραγωνικών χιλιομέτρων, με μισθώτρια τη «Μεταλλευτική Θράκης Μονοπρόσωπη Ερευνών και Εκμεταλλεύσεως Α.Ε.». Η εταιρεία καλείται τώρα να καταθέσει εγγυητική 500.000 ευρώ και να υπογράψει τη σύμβαση. Η νέα μίσθωση θα έχει αρχική διάρκεια πέντε ετών και μπορεί να παρατείνεται μονομερώς ανά πενταετία, έως τα 30 χρόνια συνολικά, εφόσον η εταιρεία εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της. Η απόφαση δίνει στην επένδυση νέα βάση για να προχωρήσει η έρευνα, δεν αποτελεί όμως άδεια έναρξης εξόρυξης. Η παραγωγή θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα των ερευνών, την ολοκλήρωση των μελετών και την περιβαλλοντική αδειοδότηση του κύριου έργου.
Ερευνητικό πρόγραμμα 15,3 εκατ. ευρώ
Το ενσωματωμένο σχέδιο σύμβασης κατανέμει τις έρευνες σε δύο φάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 15,3 εκατ. ευρώ. Για την πρώτη προβλέπονται 3,9 εκατ. ευρώ, με την εταιρεία να οφείλει να επανυποβάλει το πρόγραμμα προς έγκριση εντός τριών μηνών από την υπογραφή. Η δεύτερη φάση, διάρκειας δύο ετών, προϋπολογίζεται σε 11,4 εκατ. ευρώ και πρέπει να κατατεθεί μέσα σε τέσσερις μήνες από την έναρξη της πρώτης. Και οι δύο φάσεις προβλέπεται να ολοκληρωθούν κατά την πρώτη πενταετία της μίσθωσης.
Στο σκεπτικό της απόφασης εμφανίζεται και διαφορετικό ποσό: 3,7 εκατ. ευρώ για περαιτέρω έρευνα και πιστοποίηση των κοιτασμάτων, βάσει αναθεωρημένης οικονομοτεχνικής μελέτης. Το σχέδιο σύμβασης, αντίθετα, αναλύει το πρόγραμμα της νέας μίσθωσης σε φάσεις συνολικού ύψους 15,3 εκατ. ευρώ. Η απόφαση δεν εξηγεί τη σχέση μεταξύ των δύο υπολογισμών. Αναφέρει επίσης δέσμευση 120 εκατ. ευρώ για τις μελέτες εκμετάλλευσης και την υλοποίηση της παραγωγικής επένδυσης, χωρίς να προσδιορίζει χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης.
Οι όροι προβλέπουν ελάχιστο ετήσιο μίσθωμα 362.600 ευρώ, με βάση τα 20.000 ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Για την πρώτη πενταετία το ελάχιστο μίσθωμα ανέρχεται σε 1,813 εκατ. ευρώ. Έτσι, οι προϋπολογισμοί των δύο ερευνητικών φάσεων μαζί με το ελάχιστο μίσθωμα διαμορφώνουν συνολικό ποσό περίπου 17,1 εκατ. ευρώ για την πρώτη περίοδο, πριν από τις χωριστές προβλέψεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Κατά την εκμετάλλευση θα καταβάλλεται και αναλογικό μίσθωμα επί των πωληθέντων προϊόντων, ενώ η εγγυητική επιστολή των 500.000 ευρώ θα αυξάνεται κατά 25% σε κάθε πενταετή παράταση.
Η γεωλογική βάση και τα επόμενα ορόσημα
Οι προηγούμενες έρευνες εντόπισαν τα κοιτάσματα «Οχιά» και «Άγιος Δημήτριος». Ο σχεδιασμός που περιλαμβάνεται στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του 2012 περιγράφει υπόγειο μεταλλείο στην Οχιά και επιφανειακό στον Άγιο Δημήτριο, μαζί με εγκαταστάσεις επεξεργασίας μεταλλεύματος, διαχείρισης αποβλήτων και επεξεργασίας νερού. Η απόφαση του ΥΠΕΝ αναφέρει συνολικά αποθέματα 820.000 ουγγιών χρυσού. Ωστόσο, στην πιο πρόσφατη δημοσιευμένη αποτύπωση της Eldorado Gold, με ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου 2025, η ίδια ποσότητα καταγράφεται ως πόρος κατηγορίας inferred: 3,434 εκατ. τόνοι με μέση περιεκτικότητα 7,43 γραμμάρια ανά τόνο. Στον πίνακα της εταιρείας δεν εμφανίζονται για τις Σάπες αποθέματα κατηγορίας proven ή probable. Η διάκριση έχει σημασία για την αποτίμηση του έργου, καθώς οι νέες έρευνες καλούνται να επιβεβαιώσουν και να εξειδικεύσουν το γεωλογικό δυναμικό του.
Μετά την ολοκλήρωση των ερευνών, η σύμβαση προβλέπει την υποβολή τεχνικοοικονομικής μελέτης σκοπιμότητας, τελικής έκθεσης με εκτίμηση των αποθεμάτων και πλήρους επενδυτικού σχεδίου εκμετάλλευσης. Πρόκειται για κρίσιμα βήματα πριν από οποιαδήποτε απόφαση για ανάπτυξη μεταλλείου. Η περιβαλλοντική αδειοδότηση αποτελεί ξεχωριστή εκκρεμότητα: σύμφωνα με το ιστορικό της απόφασης, η πλήρης ΜΠΕ του κύριου έργου κατατέθηκε το 2012, αλλά δεν προχώρησε η προβλεπόμενη διαδικασία διαβούλευσης και συλλογής γνωμοδοτήσεων. Οι περιβαλλοντικοί όροι που εγκρίθηκαν το 2022 αφορούσαν το συμπληρωματικό ερευνητικό πρόγραμμα, όχι την παραγωγική λειτουργία του μεταλλείου.
Ένα asset σε ευρύτερη μεταλλευτική ζώνη
Το Ε5 γειτνιάζει με τον Δημόσιο Μεταλλευτικό Χώρο Κίρκης, τον χώρο Συκορράχης και τις μεταλλευτικές παραχωρήσεις στο Πέραμα. Το ΥΠΕΝ εκτιμά ότι η χωρική συνέχεια μπορεί να δημιουργήσει συνέργειες και να διευκολύνει τη μακροχρόνια αξιοποίηση των κοιτασμάτων της περιοχής. Η «Μεταλλευτική Θράκης», που αναφέρεται στη σύμβαση για τις Σάπες, συνδέεται με το project της Eldorado Gold, η οποία απέκτησε το κοίτασμα μέσω της εξαγοράς της Glory Resources το 2014. Η «Μεταλλευτική Θράκης» είναι διαφορετική εταιρική οντότητα από τη «Μεταλλεία Θράκης», που συνδέεται με το έργο στο Πέραμα· η Eldorado καταγράφει τα Σάπες και το Πέραμα ως χωριστά projects στο χαρτοφυλάκιό της.
Η έγκριση της νέας μίσθωσης επαναφέρει το κοίτασμα των Σαπών στον επενδυτικό σχεδιασμό της Eldorado, αλλά η απόσταση από την έρευνα έως την παραγωγή παραμένει σημαντική. Η αξία του project θα κριθεί από το κατά πόσο οι νέες γεωτρήσεις θα επιβεβαιώσουν το δυναμικό του κοιτάσματος, θα στηρίξουν ένα βιώσιμο επενδυτικό σχέδιο και θα ανοίξουν τον δρόμο για τις απαιτούμενες περιβαλλοντικές εγκρίσεις.
Διαβάστε ακόμη
