Οι κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι για την επίτευξη της ενεργειακής μετάβασης. Η προσπάθεια της Ευρώπης να απεξαρτηθεί ενεργειακά από άλλες χώρες περιλαμβάνει και τον στόχο απελευθέρωσης της Ε.Ε. από την εξάρτηση σε κρίσιμες πρώτες ύλες. Πριν από λίγες ημέρες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το Σχέδιο Δράσης RESourceEU για την επιτάχυνση και ενίσχυση των προσπαθειών της ΕΕ να διασφαλίσει τον εφοδιασμό της σε κρίσιμες πρώτες ύλες.

Ποιες οι πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ

Στο πλαίσιο αυτό, αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι πρωτοβουλίες που θα αναληφθούν σε επίπεδο υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το ζήτημα των κρίσιμων πρώτων υλών ήταν πάντα στις προτεραιότητες του ΥΠΕΝ και στόχος είναι να υπάρξουν τροποποιήσεις του θεσμικού πλαισίου προς την κατεύθυνση της απλοποίησης των διαδικασιών.

Ιδιαίτερη αναφορά στις σπάνιες γαίες και τα κρίσιμα ορυκτά έκανε χθες ο υπουργός κ. Παπασταύρου σε συνέντευξη που παραχώρησε στον ΑΝΤ1. Όπως επισήμανε, η Ελλάδα είναι πρώτη στην Ευρώπη σε βωξίτη και έχει τη φιλοδοξία να προχωρήσει σε παραγωγή γαλλίου, ενός ορυκτού που αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρώπη.

«Για να παράξεις τεχνολογία, πρέπει να έχεις ορυκτό πλούτο», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η χώρα μας μπορεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στον τομέα αυτό. Επομένως, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το Energygame, βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες προκειμένου να υπάρξει στο μέλλον νομοθετική ρύθμιση στην κατεύθυνση που προαναφέρθηκε. Κρίσιμος παράγοντας, βέβαια, είναι η ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών για την αναγκαιότητα ανάπτυξης του κλάδου, κάτι που αποτελεί στοίχημα για το υπουργείο. Όμως η χώρα μας, έχοντας ορυκτό πλούτο, διαθέτει ήδη σημαντικά έργα σε διάφορες περιοχές και συγκεντρώνει το ενδιαφέρον και άλλων εταιρειών.

Μερικές από τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας είναι οι εξής:

  • Η εταιρεία Ελληνικοί Λευκόλιθοι δραστηριοποιείται εδώ και δεκαετίες στην εξόρυξη μαγνησίτη, διαθέτοντας ισχυρό εξαγωγικό προφίλ. Τα βασικά κοιτάσματά της βρίσκονται στη Βόρεια Ελλάδα, στην Εύβοια και στην Τουρκία. Η ονομαστική παραγωγική δυναμικότητα στην Ελλάδα και την Τουρκία για καυστική και δίπυρο μαγνησία ανέρχεται σε περίπου 200.000 μετρικούς τόνους (μ.τ.) τον χρόνο και για τις πυρίμαχες μάζες σε 60.000 μ.τ. τον χρόνο. Την περσινή χρονιά τέθηκε σε λειτουργία ένας νέος περιστροφικός κλίβανος στην Akdeniz Mineral Kaynaklari A.Ş., ενισχύοντας την παραγωγή CCM & DBM υψηλής καθαρότητας και βελτιώνοντας την αποδοτικότητα, την ευελιξία και την ποιότητα των προϊόντων.
  • Η ΤΕΡΝΑ Λευκόλιθοι, μέλος του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, είναι παραγωγός και προμηθευτής μιας ευρείας γκάμας προϊόντων μαγνησίας υψηλής ποιότητας για βιομηχανικές εφαρμογές. Οι εγκαταστάσεις εξόρυξης και βιομηχανικής επεξεργασίας της εταιρείας βρίσκονται στα βορειοανατολικά της Εύβοιας. Λειτουργεί υπόγεια και ανοιχτά ορυχεία στις περιοχές Γερορέμα και Κάκαβος, ενώ όλα τα ορυχεία βρίσκονται σε ακτίνα 15 χλμ. γύρω από το εργοστάσιο επεξεργασίας στο Μαντούδι. Σημειώνεται ότι πριν από μερικούς μήνες εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την υπόγεια εκμετάλλευση μεταλλείου μαγνησίτη, καθώς και των συνοδών εγκαταστάσεων επιφανείας – επεξεργασίας αυτού, σε χώρους συνολικής έκτασης 392.436,07 τ.μ., στις θέσεις «Πλακάρια – Μουρτίτσα», «Γερόρεμμα» και «Δαφνοπόταμος», Τ.Κ. Προκοπίου και Τ.Κ. Πηλίου, Δ.Ε. Κηρέως, Δήμου Μαντουδίου – Λίμνης – Αγ. Άννας, Π.Ε. Εύβοιας, από την εταιρεία «ΤΕΡΝΑ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ Α.Ε.», η εφαρμογή των οποίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση του έργου. Αξίζει να τονιστεί ότι, σύμφωνα με παλαιότερη έκθεση της USGS, η Ελλάδα θεωρείται ο έβδομος παραγωγός μαγνησίτη.
  • Ενδιαφέρουσες εξελίξεις αναμένονται για την Ελληνικός Χρυσός, καθώς εντός του πρώτου τριμήνου αναμένεται η πρώτη παραγωγή συμπυκνώματος χαλκού και χρυσού στις Σκουριές, ενώ η έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του μεταλλείου τοποθετείται στα μέσα του έτους. Αναμένεται έτσι η μέση ετήσια παραγωγή να προσεγγίσει τις 140.000 ουγγιές χρυσού και τα 67 εκατομμύρια λίβρες χαλκού. Η Eldorado Gold είχε ανακοινώσει σταθερά οικονομικά και λειτουργικά αποτελέσματα για το τρίτο τρίμηνο του 2025.
  • Η Λάβα Μεταλλευτική & Λατομική Α.Ε., που ανήκει στον όμιλο εταιρειών της τσιμεντοβιομηχανίας ΗΡΑΚΛΗΣ, μετρά πάνω από 60 χρόνια στον κλάδο των βιομηχανικών ορυκτών και συγκαταλέγεται στις κορυφαίες εταιρείες του μεταλλευτικού και λατομικού κλάδου στην Ελλάδα. Δραστηριοποιείται στην εξόρυξη, επεξεργασία και εμπορία ελαφρόπετρας, γύψου, φυσικής ποζολάνης και πυριτικού. Το ορυχείο ελαφρόπετρας βρίσκεται στη νησίδα Γυαλί, βόρεια της Νισύρου, με παραγωγική ικανότητα που αγγίζει τους 1.000.000 τόνους ετησίως. Το ορυχείο γύψου βρίσκεται στην περιοχή Αλτσί του Δήμου Σητείας στην Κρήτη, με παραγωγική ικανότητα 300.000 τόνους ετησίως. Το ορυχείο ποζολάνης βρίσκεται στην Ξυλοκερατιά της Δυτικής Μήλου, με παραγωγική ικανότητα 800.000 τόνους ετησίως. Το ορυχείο πυριτικού βρίσκεται στην περιοχή Καστριανή της Μήλου, με παραγωγική ικανότητα 150.000 τόνους ετησίως.
  • Το έργο του Περάματος, το οποίο αφορά τη δημιουργία Μεταλλείων Χρυσού είναι ένα σημαντικό project της εταιρίας Μεταλλεία Θράκης. Η συγκεκριμένη επένδυση θα δημιουργήσει εκατοντάδες θέσεις εργασίας, με το συνολικό ύψος της να ανέρχεται σε περίπου 430 εκατομμύρια ευρώ. Το έργο πρόκειται να αναπτυχθεί σε μη κατοικημένη περιοχή του νομού Έβρου, χαμηλής γεωργικής και δασικής παραγωγικής αξίας, στη Θράκη. Σύμφωνα με την εταιρεία, το σημείο του έργου απέχει περίπου 5 χλμ. από τη θάλασσα, 28 χλμ. από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, 15 χλμ. από τη Μάκρη, 7 χλμ. από τη Μέστη και μόλις 0,5 χλμ. από το χωριό Πέραμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι το έργο του Περάματος έχει και μεταποιητικό χαρακτήρα, καθώς στις ίδιες εγκαταστάσεις ο εξορυσσόμενος χρυσός θα μετατρέπεται σε dore, δηλαδή σε έτοιμο μέταλλο προς διάθεση στην αγορά, το οποίο θα εξάγεται απευθείας από το Πέραμα.

Στην Ελλάδα βέβαια δραστηριοποιούνται και άλλες εταιρίες όπως: η IMERYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, η HEIDELBERG MATERIALS, η LAFARGE, η LAVA, η MARMOR SG SA, Stone Group International, η Omya Ελλάς ΑΒΕΕ,  η METLEN ENERGY & METALS, η MARMOR SG SA, Stone Group International, η SIBELCO ΕΛΛΑΣ Α.Ε., η Α.Ε. ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ ΤΙΤΑΝ (Λατομεία Αδρανών), η ΓΕΩΕΛΛΑΣ.

Όπως έχουμε αναφέρει στο Energygame, η ανάγκη για πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες καθίσταται ολοένα και πιο επιτακτική, καθώς η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση εξαρτάται άμεσα από μέταλλα και ορυκτά υψηλής στρατηγικής σημασίας. Η απανθρακοποίηση, η ανάπτυξη τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας, η κατασκευή ανεμογεννητριών, φωτοβολταϊκών και ηλεκτρικών οχημάτων απαιτούν υλικά των οποίων η προμήθεια γίνεται συχνά υπό γεωπολιτική πίεση και με αυξανόμενο ανταγωνισμό. Για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις αυτές, η ΕΕ καλείται να άρει τα θεσμικά και διοικητικά εμπόδια, να προωθήσει στοχευμένες επενδύσεις στην έρευνα και εξόρυξη, να ενισχύσει την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών βιώσιμης αξιοποίησης και να καλλιεργήσει ισχυρότερες συνέργειες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Διαβάστε ακόμη