Σε πετρέλαιο θέρμανσης και ντίζελ κίνησης επικεντρώνεται στην παρούσα φάση η κυβερνητική γραμμή άμυνας απέναντι στις ενεργειακές ανατιμήσεις, με τις τελικές ανακοινώσεις για τη θέρμανση να αναμένονται μέσα στις επόμενες ημέρες. Αντίθετα, για ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο το ΥΠΕΝ διατηρεί στάση αναμονής, παρακολουθώντας την εξέλιξη των τιμών πριν ανοίξει έναν νέο κύκλο επιδοτήσεων.

Ο σχεδιασμός δείχνει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους εκεί όπου κρίνει ότι η πίεση είναι σήμερα εντονότερη, αποφεύγοντας ένα οριζόντιο πακέτο για το σύνολο της ενεργειακής αγοράς. Στο υπουργείο αναγνωρίζουν, άλλωστε, ότι η διάρκεια της κρίσης παραμένει αβέβαιη και ότι πρέπει να διατηρηθούν δημοσιονομικά περιθώρια για ενδεχόμενη νέα επιδείνωση των συνθηκών.

Το πακέτο για το πετρέλαιο θέρμανσης

Το πιο ώριμο σκέλος των παρεμβάσεων αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης. Σύμφωνα με ανώτερο στέλεχος του ΥΠΕΝ, οι σχετικές ανακοινώσεις αποτελούν πλέον θέμα ημερών και ο βασικός κορμός των μέτρων δεν αναμένεται να αποκλίνει από όσα έχουν ήδη προαναγγελθεί.

Ο σχεδιασμός προβλέπει επιδότηση στην αντλία, η οποία θα λειτουργήσει παράλληλα με οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι η περίοδος διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, από τις 15 Οκτωβρίου, να ξεκινήσει με τιμή χαμηλότερη από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.

Την ίδια στιγμή, για το ντίζελ κίνησης έχει ήδη προαναγγελθεί από τον πρωθυπουργό η συνέχιση της επιδότησης στην αντλία, γεγονός που τοποθετεί τα δύο βασικά πετρελαϊκά μέτωπα στο επίκεντρο της άμεσης κυβερνητικής παρέμβασης.

Η εκκρεμότητα με τα διυλιστήρια

Ένα από τα σημεία που δεν έχουν ακόμη κλείσει αφορά τη συμμετοχή των διυλιστηρίων στο νέο σχήμα στήριξης. Οι συζητήσεις συνεχίζονται τόσο ως προς το εάν θα υπάρξει εκ νέου συνεισφορά τους όσο και ως προς το ύψος αυτής της συμμετοχής.

Πρόκειται για μία παράμετρο που μπορεί να επηρεάσει την τελική αρχιτεκτονική του πακέτου, χωρίς ωστόσο να αλλάζει τον βασικό κυβερνητικό σχεδιασμό για το πετρέλαιο θέρμανσης.

Διαφορετική είναι η προσέγγιση όσον αφορά το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν. Στο τραπέζι βρίσκεται η επαναφορά περιορισμού στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας καυσίμων και των πρατηρίων, με το υπουργείο Ανάπτυξης να εξετάζει ένα σχήμα αντίστοιχο με εκείνο που είχε εφαρμοστεί στο παρελθόν.

Η λογική της παρέμβασης είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος μέρος της κρατικής ενίσχυσης να απορροφηθεί κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας και να διασφαλιστεί ότι η επιδότηση θα περάσει στον τελικό καταναλωτή.

Δεν εξετάζεται, αντίθετα, ανάλογο πλαφόν στα περιθώρια των ίδιων των διυλιστηρίων. Η θέση του ΥΠΕΝ είναι ότι μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στην ασφάλεια εφοδιασμού, καθώς τα προϊόντα διύλισης αποτελούν διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η κυβερνητική στάση απέναντι στην πρόταση ευρωπαϊκών χωρών για έκτακτη φορολόγηση των κερδών των πετρελαϊκών επιχειρήσεων. Από την ελληνική πλευρά προβάλλεται ως βασική ιδιαιτερότητα ο έντονος εξαγωγικός χαρακτήρας των εγχώριων διυλιστηρίων, καθώς σημαντικό μέρος των πωλήσεών τους πραγματοποιείται εκτός Ελλάδας.

Γιατί δεν ανοίγει τώρα νέο μέτωπο στο ρεύμα

Πιο επιφυλακτική είναι η εικόνα στην ηλεκτρική ενέργεια. Νέα επιδότηση στους λογαριασμούς δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στον κυβερνητικό σχεδιασμό, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι το ενδεχόμενο έχει αποκλειστεί για τη συνέχεια.

Στο ΥΠΕΝ παρακολουθούν τόσο τη χονδρεμπορική αγορά όσο και την εξέλιξη των τιμών στη λιανική, δίνοντας πλέον ιδιαίτερη βαρύτητα και στα σταθερά τιμολόγια. Η εκτίμηση είναι ότι η παρουσία ανταγωνιστικών μπλε συμβολαίων προσφέρει στους καταναλωτές τη δυνατότητα να περιορίσουν την έκθεσή τους σε νέες αυξήσεις της χονδρικής.

Το συγκεκριμένο δεδομένο διαφοροποιεί, σύμφωνα με το υπουργείο, την αγορά ηλεκτρισμού από εκείνη του πετρελαίου θέρμανσης, όπου το νοικοκυριό δεν διαθέτει αντίστοιχο μηχανισμό για να «κλειδώσει» το κόστος του.

Η εικόνα, πάντως, μπορεί να αλλάξει. Εάν η χονδρική τιμή του ρεύματος κινηθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ή εάν αυξηθούν σημαντικά και τα σταθερά συμβόλαια, το ΥΠΕΝ προτίθεται να επανεξετάσει τα δεδομένα.

Στο μικροσκόπιο και το φυσικό αέριο

Ανοικτό, χωρίς ακόμη συγκεκριμένο μέτρο, παραμένει και το ζήτημα του φυσικού αερίου. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται κυρίως τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν αέριο για θέρμανση αλλά δεν είναι δικαιούχοι του επιδόματος.

Η κυβέρνηση εξετάζει κατά πόσο υπάρχει περιθώριο πρόσθετης στήριξης, ωστόσο προς το παρόν δεν έχει ληφθεί απόφαση. Στο ΥΠΕΝ σημειώνουν επίσης ότι, παρά τις τελευταίες αυξήσεις, το φυσικό αέριο εξακολουθεί να θεωρείται οικονομικότερο σε σχέση με το πετρέλαιο θέρμανσης, στοιχείο που επηρεάζει και τον βαθμό προτεραιότητας μιας νέας παρέμβασης.

Η δημοσιονομική γραμμή που καθορίζει τις αποφάσεις

Πίσω από τις διαφορετικές επιλογές για καύσιμα, αέριο και ηλεκτρισμό βρίσκεται ένας κοινός περιορισμός: το δημοσιονομικό κόστος.

Στο κυβερνητικό επιτελείο θέλουν να αποφύγουν ένα σήμα απεριόριστης κρατικής στήριξης σε μία περίοδο κατά την οποία καταγράφονται πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων. Παράλληλα, το υπουργείο επισημαίνει ότι κάθε νέα παρέμβαση μπορεί να απαιτεί σημαντικούς πόρους και ότι η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης επιβάλλει τη διατήρηση εφεδρειών.

Υπό αυτό το πρίσμα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση της σημερινής πίεσης, αλλά και η δυνατότητα χρηματοδότησης νέων μέτρων εάν οι συνθήκες επιδεινωθούν τους επόμενους μήνες.

Την ίδια ώρα, στο σκέλος της ασφάλειας εφοδιασμού, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου της χώρας έχουν αναπληρωθεί και αντιστοιχούν σε 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών. Παράλληλα, προχωρά η ψηφιοποίηση της διαδικασίας παρακολούθησης των εμπορικών αποθεμάτων πέντε ημερών, ώστε το υπουργείο να διαθέτει πληρέστερη εικόνα τόσο για τις διαθέσιμες ποσότητες όσο και για τη γεωγραφική κατανομή τους.

Διαβάστε ακόμη