Μπορεί η Ελλάδα να απέχει ακόμη από μια απόφαση για την ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στο ηλεκτρικό της σύστημα, ωστόσο γύρω από τον μέχρι πρότινος σχεδόν κλειστό «πυρηνικό φάκελο» αρχίζουν να πυκνώνουν οι κινήσεις. Μέσα σε λίγες ημέρες, από το Παρίσι έως τη Βιέννη, η συζήτηση απέκτησε πολιτική, τεχνολογική αλλά και ρυθμιστική διάσταση, με την ελληνική πλευρά να αναζητεί τεχνογνωσία, διεθνείς συνεργασίες και απαντήσεις σε ένα ερώτημα που ο Νίκος Τσάφος έθεσε πλέον ανοιχτά: θα μπορούσε η πυρηνική ενέργεια να έχει νόημα για την Ελλάδα;

Το επόμενο κομμάτι στο παζλ μπήκε στη Βιέννη. Στο πλαίσιο της συμμετοχής της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας στην 70ή Γενική Συνέλευση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, η ΕΕΑΕ πραγματοποίησε σειρά επαφών που δείχνουν ότι η συζήτηση αρχίζει να περνά και στο επίπεδο της θεσμικής προετοιμασίας.

Ξεχωρίζει η συνάντηση με τη γαλλική Αρχή Πυρηνικής Ασφάλειας και Ακτινοπροστασίας ASNR, όπου συμφωνήθηκε η προετοιμασία ειδικού Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ των δύο ρυθμιστικών αρχών. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς ακολουθεί την Κοινή Δήλωση Προθέσεων Ελλάδας και Γαλλίας, τον περασμένο Απρίλιο, για συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής τεχνολογίας. Η Αθήνα, με άλλα λόγια, αρχίζει να ανοίγει δίαυλο με μία από τις χώρες που διαθέτουν τη μεγαλύτερη πυρηνική εμπειρία στην Ευρώπη.

Παράλληλα, η ΕΕΑΕ προχωρά προς Μνημόνιο Συνεργασίας και με την ομόλογη αρχή της Βόρειας Μακεδονίας, ενώ στις επαφές με τον IAEA τέθηκαν στο τραπέζι η εκπαίδευση και κατάρτιση στελεχών, η λειτουργία της ελληνικής Επιτροπής ως αγγλόφωνου περιφερειακού εκπαιδευτικού κέντρου του Οργανισμού και οι επόμενες κοινές δράσεις. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η προετοιμασία για αποστολή IRRS στην Ελλάδα το 2028. Πρόκειται για τη διεθνή αξιολόγηση από ομοτίμους του ρυθμιστικού πλαισίου και της λειτουργίας της ΕΕΑΕ, στην οποία η χώρα είχε υποβληθεί ξανά το 2012 και το 2017. Σε μια περίοδο κατά την οποία εξετάζονται νέες πυρηνικές τεχνολογίες, η επανεξέταση της ετοιμότητας του ρυθμιστικού μηχανισμού αποκτά εκ των πραγμάτων μεγαλύτερη σημασία.

Το μήνυμα Τσάφου από το Παρίσι

Το θεσμικό σκέλος της Βιέννης έρχεται να κουμπώσει με όσα προηγήθηκαν στο Roadmaps to New Nuclear 2026 στο Παρίσι. Εκεί ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος μίλησε για την Ελλάδα που αρχίζει το δικό της «nuclear journey», βάζοντας παράλληλα στο τραπέζι δύο από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους κάθε νέου πυρηνικού προγράμματος: το κόστος και την παράδοση των έργων εντός χρονοδιαγράμματος.

Όπως εξήγησε, το μεγάλο στοίχημα είναι διπλό. Από τη μία απαιτείται κλίμακα, ώστε οι επαναλαμβανόμενες κατασκευές να ρίξουν το κόστος. Από την άλλη, ο κλάδος δεν μπορεί να παγώσει τεχνολογικά, καθώς διαφορετικές λύσεις –μεταξύ αυτών και οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες, τα γνωστά SMRs– συνεχίζουν να εξελίσσονται.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η συζήτηση που συντόνισε ο ίδιος για τις θαλάσσιες εφαρμογές των SMRs. Σύμφωνα με τον Τσάφο, η επικρατούσα άποψη μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν ότι τα πλωτά πυρηνικά εργοστάσια είναι πιθανό να προηγηθούν της εμπορικής αξιοποίησης της πυρηνικής πρόωσης στα πλοία. Σε άτυπη ψηφοφορία για το πότε θα μπορούσε να καθελκυστεί ένα τέτοιο σκάφος, οι εκτιμήσεις κινήθηκαν από το 2028 έως και μετά το 2035.

Η Ελλάδα, επομένως, δεν βρίσκεται ακόμη στο σημείο να επιλέγει αντιδραστήρα. Βρίσκεται όμως ένα βήμα νωρίτερα: χτίζει γνώση, επαφές και ρυθμιστική ετοιμότητα ώστε να μπορεί να αποφασίσει αν θέλει να φτάσει ποτέ μέχρι εκεί. Και αυτό είναι ίσως το ουσιαστικότερο νέο των τελευταίων ημερών. Ο πυρηνικός φάκελος δεν έχει κλείσει με μια απόφαση. Αντιθέτως, μόλις έχει αρχίσει να ανοίγει.

Διαβάστε ακόμη