Σε συντονισμένη αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων από τα στρατηγικά αποθέματα προχωρούν οι χώρες της G7, επιχειρώντας να αυξήσουν άμεσα την προσφορά και να ανακόψουν τις ισχυρές ανατιμητικές πιέσεις που έχουν συσσωρευτεί στις διεθνείς αγορές καυσίμων. Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται το diesel, όπου η στενότητα της αγοράς έχει γίνει ιδιαίτερα έντονη, με τις πρώτες σημαντικές ποσότητες να προγραμματίζεται να διατεθούν μέσα στις επόμενες 20 ημέρες.
Η απόφαση ελήφθη κατά την έκτακτη τηλεδιάσκεψη των ηγετών της G7 για την ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα των αγορών. Η αποδέσμευση θα πραγματοποιηθεί συντονισμένα μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), θα ξεκινήσει άμεσα και θα απλωθεί σε χρονικό ορίζοντα τεσσάρων μηνών.
Η κίνηση έχει σαφή στόχο να ενισχύσει τη φυσική προσφορά στην αγορά και να περιορίσει το κόστος των καυσίμων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η μεταβλητότητα στις αγορές πετρελαίου έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Το G7 κάνει λόγο για τιμές που απειλούν τόσο την οικονομική σταθερότητα όσο και την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, θέτοντας την αποκλιμάκωσή τους στο επίκεντρο της συντονισμένης παρέμβασης.
Ιδιαίτερο βάρος πέφτει στο diesel, καθώς οι πιέσεις δεν περιορίζονται πλέον στην αγορά αργού πετρελαίου αλλά έχουν μεταφερθεί με ένταση στα διυλισμένα προϊόντα. Η συμφωνία προβλέπει γι’ αυτό μια εμπροσθοβαρή αποδέσμευση σημαντικών ποσοτήτων diesel από τα μέλη της G7 και εταίρους τους κατά τις πρώτες 20 ημέρες.
Η ακριβής κατανομή των 100 εκατ. βαρελιών μεταξύ αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων δεν έχει ακόμη εξειδικευθεί στην κοινή ανακοίνωση. Πριν από την τηλεδιάσκεψη, στο τραπέζι των ευρωπαϊκών συζητήσεων είχε βρεθεί γαλλική πρόταση για 50 εκατ. βαρέλια diesel από ευρωπαϊκά αποθέματα και επιπλέον 50 εκατ. βαρέλια αργού από χώρες-μέλη του IEA. Η τελική απόφαση της G7 διατηρεί το συνολικό μέγεθος των 100 εκατ. βαρελιών, χωρίς όμως να «κλειδώνει» επισήμως αυτή την αναλογία.
Στο επίκεντρο τα διυλιστήρια
Οι χώρες της G7 συμφώνησαν παράλληλα να συντονίσουν τα προγράμματα συντήρησης των διυλιστηρίων τους, ώστε να αποφευχθεί η ταυτόχρονη διακοπή λειτουργίας μεγάλου μέρους της παραγωγικής δυναμικότητας.
Όπου είναι τεχνικά εφικτό, προβλέπεται επίσης προσωρινή αύξηση των ποσοστών αξιοποίησης των διυλιστηρίων. Παράλληλα, το G7 καλεί και χώρες εκτός της ομάδας που διαθέτουν σημαντική διυλιστική ικανότητα να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαϊκών προϊόντων, με την έμφαση να δίνεται και πάλι στο diesel.
Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η ανησυχία των κυβερνήσεων δεν αφορά μόνο το αν υπάρχει αρκετό αργό πετρέλαιο, αλλά και το κατά πόσο το παγκόσμιο σύστημα διύλισης μπορεί να διοχετεύσει εγκαίρως στην αγορά επαρκείς ποσότητες των καυσίμων που βρίσκονται σήμερα υπό τη μεγαλύτερη πίεση.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αποδέσμευσης diesel
Το πακέτο των 100 εκατ. βαρελιών μπορεί να μην είναι η τελευταία παρέμβαση. Οι χώρες της G7 προαναγγέλλουν νέα συνάντηση στο πλαίσιο του IEA μέσα στις επόμενες ημέρες, προκειμένου να εξεταστεί εάν απαιτούνται πρόσθετες αποδεσμεύσεις diesel, ανάλογα με την εξέλιξη της αγοράς.
Παράλληλα, ο IEA αναλαμβάνει να παρακολουθεί τόσο την εφαρμογή των μέτρων όσο και την επίδρασή τους στην ενεργειακή ασφάλεια και τις τιμές. Μέσα σε 20 ημέρες θα πρέπει να καταθέσει έκθεση με συγκεκριμένες προτάσεις για τα επόμενα βήματα, στις οποίες θα περιλαμβάνεται και το ζήτημα της μελλοντικής αναπλήρωσης των στρατηγικών αποθεμάτων.
Η νέα απόφαση συνδέεται άμεσα με τις δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει οι χώρες του IEA τον περασμένο Μάρτιο, όταν συμφωνήθηκε μεγάλη συντονισμένη ενεργοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων για να αντιμετωπιστούν οι αναταράξεις στην παγκόσμια προσφορά. Το G7 ζητά τώρα την άμεση και πλήρη εφαρμογή όσων είχαν συμφωνηθεί, λαμβάνοντας υπόψη τις ποσότητες που έχουν ήδη αποδεσμευθεί.
«Όχι» σε περιορισμούς στις εξαγωγές
Σημαντική είναι και η δέσμευση των επτά μεγαλύτερων αναπτυγμένων οικονομιών να μην επιβάλουν περιορισμούς στις εξαγωγές ενέργειας και ενεργειακών προϊόντων μεταξύ τους. Παράλληλα, καλούν και τις υπόλοιπες παραγωγούς χώρες να αποφύγουν απαγορεύσεις ή άλλα μέτρα που θα μπορούσαν να περιορίσουν περαιτέρω τη διαθέσιμη προσφορά και να ενισχύσουν τις ανατιμητικές πιέσεις.
Η επισήμανση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για το diesel, καθώς η στενότητα στην παγκόσμια αγορά έχει αυξήσει τον φόβο για μονομερείς κινήσεις κρατών με στόχο την προστασία της εγχώριας αγοράς τους. Το G7 επιχειρεί αντίθετα να στείλει μήνυμα ότι η αντιμετώπιση της κρίσης θα γίνει μέσα από μεγαλύτερη προσφορά και συντονισμό και όχι με κλείσιμο των εξαγωγικών ροών.
Οι πρώτες αντιδράσεις των αγορών είχαν ήδη δείξει πόσο ευαίσθητες είναι οι τιμές στην προοπτική μιας μεγάλης αποδέσμευσης αποθεμάτων. Όταν έγινε γνωστό ότι συζητείται η διοχέτευση επιπλέον diesel και αργού στην αγορά, το Brent υποχώρησε περίπου 3%, ενώ ακόμη μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψαν το αμερικανικό WTI και τα ευρωπαϊκά συμβόλαια gasoil, που αποτελούν σημείο αναφοράς για την αγορά diesel.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι πλέον η εξειδίκευση του σχεδίου από τον IEA. πόσο από το πακέτο των 100 εκατ. βαρελιών θα αφορά τελικά diesel, ποιες ποσότητες θα διαθέσει κάθε χώρα και πόσο γρήγορα θα φτάσουν στην αγορά.
Τραμπ: Η Ευρώπη αποδεσμεύει άμεσα μαζικές ποσότητες αποθεμάτων ντίζελ
«Η Ευρώπη μόλις συμφώνησε να αποδεσμεύσει άμεσα μαζικές ποσότητες αποθεμάτων ντίζελ», έγραψε σε ανάρτησή του ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Νωρίτερα, πέντε ευρωπαϊκές χώρες συμφώνησαν σε έκτακτη συνάντηση να απαντήσουν «με μία φωνή» στις αυξανόμενες πιέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης για την αποδέσμευση αποθεμάτων ντίζελ.
Η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία, η Ιταλία, η Ιρλανδία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμμετείχαν στις συνομιλίες για να αποφασίσουν πώς θα ανταποκριθούν στην πίεση από την Ουάσιγκτον να αντλήσουν από τα αποθέματα πετρελαίου, προκειμένου να μην αντιμετωπίσουν απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ.
Υπενθυμίζεται ότι οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζήτησαν την Παρασκευή γαλλική πρόταση για την αποδέσμευση αποθεμάτων ντίζελ, ως απάντηση στις πιέσεις των ΗΠΑ για συμβολή στην αποκλιμάκωση των εκτινασσόμενων τιμών των καυσίμων, δήλωσαν στο Reuters δύο πηγές με γνώση των λεπτομερειών της συζήτησης.
Ευρωπαϊκές χώρες πραγματοποίησαν έκτακτες διαβουλεύσεις την Πέμπτη για τον τρόπο με τον οποίο θα απαντήσουν στις πιέσεις των ΗΠΑ για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές του καταγράφουν σημαντική άνοδο και οι διεθνείς αγορές παραμένουν υπό πίεση.
Η Ευρώπη έχει κινηθεί πιο αργά από τις ΗΠΑ στην αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου μετά τις αναταράξεις που προκάλεσαν οι πολεμικές συγκρούσεις. Αρκετές κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων η Γερμανία και η Ισπανία, είχαν υποστηρίξει ότι δεν υπήρχε ανάγκη για μεγαλύτερες αποδεσμεύσεις.
Ο Μακρόν έχει προτείνει, μεταξύ άλλων, χαλάρωση ορισμένων κανόνων για τις προδιαγραφές των καυσίμων, ώστε να αυξηθούν οι διαθέσιμες ποσότητες στην αγορά.
