Τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου που έχει συγκεντρώσει η Κίνα τα τελευταία χρόνια εξελίσσονται πλέον σε σημαντικό «όπλο» για το Πεκίνο, καθώς η κρίση στο Ιράν της έδωσε τη δυνατότητα να περιορίσει δραστικά τις εισαγωγές της, χωρίς να προκαλέσει νέο άλμα στις διεθνείς τιμές του αργού. Πίσω από αυτή την εξέλιξη βρίσκεται μια στρατηγική που η Κίνα εφαρμόζει εδώ και χρόνια. Το Πεκίνο έχει διαθέσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για να δημιουργήσει μεγάλα αποθέματα πετρελαίου, επιδιώκοντας να περιορίσει την εξάρτησή του από τις εισαγωγές. Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο έντονη λόγω της γεωγραφίας των εισαγωγών της χώρας, καθώς σημαντικές ποσότητες πετρελαίου μεταφέρονται μέσω στενών θαλάσσιων περασμάτων, τα οποία θα μπορούσαν να αποκλειστούν σε περίπτωση μεγάλης σύγκρουσης.
Η σημερινή κρίση στη Μέση Ανατολή δείχνει στην πράξη πόσο σημαντική ήταν αυτή η προετοιμασία. Από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο, οι κινεζικές εισαγωγές αργού μειώθηκαν κατά 23% σε σχέση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους. Παρά τη μεγάλη αυτή πτώση, η κινεζική οικονομία κατάφερε μέχρι στιγμής να απορροφήσει το σοκ, καθώς η χώρα μπορεί να καλύψει μέρος των αναγκών της από τα αποθέματά της. Οι εκτιμήσεις για το μέγεθος αυτών των αποθεμάτων διαφέρουν, καθώς η Κίνα δεν δημοσιοποιεί επίσημα στοιχεία για τα στρατηγικά της αποθέματα πετρελαίου. Αναλυτές υπολογίζουν, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ότι συνολικά μπορεί να φτάνουν από 1 έως 1,4 δισ. βαρέλια, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 120 ημέρες εισαγωγών.
Η προσπάθεια ενίσχυσης των αποθεμάτων επιταχύνθηκε ιδιαίτερα από το 2024, όταν η Κίνα φέρεται να τα γέμιζε με ρυθμό περίπου 1 έως 1,2 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Παράλληλα, αύξησε τις αγορές της από τη Ρωσία και το Ιράν, δύο χώρες που προσέφεραν πετρέλαιο σε χαμηλότερες τιμές, ενώ χρησιμοποιούσαν και εναλλακτικά δίκτυα μεταφοράς για να παρακάμπτουν τις δυτικές κυρώσεις. Η ενεργειακή στρατηγική του Πεκίνου, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στα αποθέματα. Η Κίνα έχει μειώσει σταδιακά την εξάρτησή της από το πετρέλαιο, επενδύοντας μαζικά στις ΑΠΕ, στα ηλεκτρικά οχήματα και στις δημόσιες μεταφορές. Περίπου τα δύο πέμπτα της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας στο πρώτο εξάμηνο του 2026 προήλθαν από ΑΠΕ, ενώ περίπου τα μισά νέα αυτοκίνητα που πωλήθηκαν ήταν οχήματα νέας ενέργειας. Αυτό δίνει στο Πεκίνο ένα ακόμη περιθώριο κινήσεων όταν η αγορά πετρελαίου βρίσκεται υπό πίεση. Οι Κινέζοι καταναλωτές μπορούν ευκολότερα να στραφούν σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα ή σε σιδηροδρομικές μεταφορές, περιορίζοντας έτσι τη ζήτηση για καύσιμα. Την ίδια στιγμή, η χώρα μπορεί να αξιοποιήσει και τα μεγάλα εγχώρια αποθέματα άνθρακα, ιδιαίτερα στη βιομηχανία και στη χημική παραγωγή.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η ενεργειακή εξάρτηση αποτελεί εδώ και χρόνια μία από τις βασικές ανησυχίες του Πεκίνου. Η Κίνα έχει επενδύσει σημαντικά στην ενίσχυση των αποθεμάτων της, ακριβώς επειδή μεγάλο μέρος του πετρελαίου που χρειάζεται για την οικονομία της φτάνει στη χώρα μέσω θαλάσσιων διαδρομών που θα μπορούσαν να διαταραχθούν σε μια περίοδο μεγάλης σύγκρουσης. Η δυνατότητα να περιορίσει τις εισαγωγές της για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα χωρίς να αντιμετωπίσει άμεσα ελλείψεις δίνει πλέον στο Πεκίνο μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών απέναντι σε πιέσεις ή ακόμη και σε έναν πιθανό αποκλεισμό. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερο βάρος σε ένα ενδεχόμενο σενάριο σύγκρουσης γύρω από την Ταϊβάν. Τα τελευταία χρόνια, σημαντικό μέρος των κινεζικών εισαγωγών πετρελαίου περνά από τα Στενά της Μαλάκκας, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για το παγκόσμιο εμπόριο. Σε περίπτωση πολέμου, η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία θα μπορούσε να βρεθεί στο επίκεντρο μιας προσπάθειας περιορισμού των ενεργειακών ροών προς την Κίνα από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Υπό αυτό το πρίσμα, η σημερινή κρίση αμφισβητεί την εικόνα της Κίνας ως μιας χώρας ιδιαίτερα ευάλωτης σε μια διακοπή των πετρελαϊκών εισαγωγών. Τα μεγάλα αποθέματα λειτουργούν ως βασικό «μαξιλάρι», ενώ η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η εξάπλωση των ηλεκτρικών οχημάτων και η δυνατότητα περιορισμού της ζήτησης προσφέρουν επιπλέον επιλογές όταν οι διεθνείς αγορές πετρελαίου βρίσκονται υπό πίεση.
Η Κίνα, ωστόσο, απέχει ακόμη από το να έχει εξαλείψει την εξάρτησή της από το εξωτερικό. Περίπου το 70% του αργού πετρελαίου που καταναλώνει προέρχεται από εισαγωγές, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη διαταραχή στις διεθνείς μεταφορές θα ασκούσε αναπόφευκτα μεγαλύτερη πίεση τόσο στα αποθέματα όσο και στην οικονομική δραστηριότητα. Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να φαίνονται στην εγχώρια αγορά. Τα κινεζικά διυλιστήρια έχουν περιορίσει την παραγωγή τους, ενώ οι εξαγωγές βενζίνης μειώθηκαν κατά 93% το δεύτερο τρίμηνο σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα. Την ίδια περίοδο, οι εξαγωγές ντίζελ υποχώρησαν περίπου κατά ένα τέταρτο και εκείνες του αεροπορικού καυσίμου μειώθηκαν κατά το ήμισυ.
Διαβάστε ακόμη
