Η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν κλιμακώνεται εκ νέου, καθώς η Ουάσιγκτον αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα, Δευτέρα, ένα νέο πακέτο οικονομικών κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης. Από την πλευρά του, το Ιράν προειδοποιεί ότι θα απαντήσει με αντίμετρα, αφήνοντας ακόμη και ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων, κράτησης ή κατάσχεσης πλοίων που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, προανήγγειλε αυτό που χαρακτήρισε «οικονομική D-Day» για το Ιράν, δηλώνοντας ότι η αμερικανική κυβέρνηση πρόκειται να εξαπολύσει τη μεγαλύτερη χρηματοπιστωτική επίθεση που έχει οργανωθεί ποτέ εναντίον αντιπάλου. Οι λεπτομέρειες της στρατηγικής αναμένεται να παρουσιαστούν σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα.

Όπως μεταδίδει το CNN, ο Μπέσεντ, σε άρθρο του στους Financial Times, ανέφερε ότι στόχος της Ουάσιγκτον είναι να αποκοπεί κάθε οικονομική δίοδος που στηρίζει το ιρανικό καθεστώς, έως ότου η Τεχεράνη βρεθεί οικονομικά απομονωμένη.

Στο επίκεντρο της νέας αμερικανικής πίεσης αναμένεται να βρεθούν όχι μόνο το Ιράν, αλλά και χώρες και επιχειρήσεις που εξακολουθούν να συναλλάσσονται μαζί του. Ο Αμερικανός υπουργός κατηγόρησε τους εμπορικούς εταίρους της Τεχεράνης ότι αγοράζουν και μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο, ανέχονται μεταφορτώσεις καυσίμων στη θάλασσα και επιτρέπουν τη χρήση τραπεζικών δικτύων για συναλλαγές που συνδέονται με το Ιράν.

Σύμφωνα με το CNBC, τα νέα μέτρα θα προστεθούν σε ένα ήδη εκτεταμένο καθεστώς κυρώσεων που καλύπτει, μεταξύ άλλων, τον τραπεζικό τομέα, την ενέργεια, την αεροπορία και τα κρυπτονομίσματα. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται υπό ισχυρή πίεση, με υψηλό πληθωρισμό και σοβαρή αποδυνάμωση του νομίσματος.

Ο Μπέσεντ προειδοποίησε παράλληλα ότι χώρες που λειτουργούν ως «χρηματοπιστωτική αρτηρία» για την Τεχεράνη θα πρέπει να αναμένουν ότι θα αντιμετωπίσουν και οι ίδιες μεγαλύτερη απομόνωση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων δευτερογενών κυρώσεων.

Σύμφωνα με το Just the News, η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να εντείνει ακόμη περισσότερο την οικονομική απομόνωση του Ιράν, στρέφοντας πλέον την πίεση και στις χώρες, τις τράπεζες και τα δίκτυα που εξακολουθούν να διευκολύνουν τις συναλλαγές της Τεχεράνης. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η Κίνα, ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν και βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ κάλεσε μάλιστα το Πεκίνο να στηρίξει την αμερικανική στρατηγική, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μπορεί να υπάρξουν συνέπειες εάν συνεχίσει να στηρίζει οικονομικά την Τεχεράνη. Η Κίνα, πάντως, απορρίπτει τις αμερικανικές πιέσεις, υποστηρίζοντας ότι οι μονομερείς κυρώσεις δεν μπορούν να οδηγήσουν σε επίλυση της σύγκρουσης.

Η απάντηση της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ

Η Τεχεράνη απαντά στην προαναγγελθείσα ενίσχυση των αμερικανικών κυρώσεων ανεβάζοντας τους τόνους τόσο στο οικονομικό πεδίο όσο και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.

Η κρατικά ελεγχόμενη Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου (PGSA) προειδοποίησε την Κυριακή ότι πλοία που παραβιάζουν τους ιρανικούς κανόνες διέλευσης μπορεί σε επόμενα περάσματά τους να βρεθούν αντιμέτωπα με πρόστιμα, κράτηση ή ακόμη και κατάσχεση. Παράλληλα, κάλεσε τους ιδιοκτήτες φορτίων που κατευθύνονται προς ή από τον Περσικό Κόλπο να ελέγχουν τον κατάλογο των «μη συμμορφούμενων πλοίων» πριν από τη ναύλωσή τους.

Την ίδια ώρα, το ιρανικό κοινοβούλιο ενέκρινε διάταξη που προβλέπει την καταβολή τελών από τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά για υπηρεσίες που παρέχει η Τεχεράνη, σύμφωνα με το CNBC. Η ρύθμιση χρειάζεται ακόμη την τελική κοινοβουλευτική έγκριση.

Ακόμη πιο έντονο ήταν το μήνυμα του νέου γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, Μοχσέν Ρεζαΐ, ο οποίος προειδοποίησε τις πετρελαιοεξαγωγικές χώρες της περιοχής να μην συμμετάσχουν στην αμερικανική εκστρατεία οικονομικής πίεσης. Όπως δήλωσε στην κρατική τηλεόραση, όποια χώρα συνταχθεί με τις ΗΠΑ θα θεωρηθεί εχθρική και, όπως είπε, «δεν θα επιτραπεί ούτε μία σταγόνα πετρελαίου της να περάσει από τον Κόλπο».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος υποστήριξε ότι ο «οικονομικός πόλεμος άνευ προηγουμένου» που ετοιμάζουν οι ΗΠΑ θα στραφεί τελικά εναντίον τους. Σε ανάρτησή του στο X δημοσίευσε μάλιστα σκίτσο το οποίο χαρακτήρισε «ιρανικό μπούμερανγκ».

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, επιχείρησε επίσης να υποβαθμίσει τη νέα αμερικανική απειλή, σημειώνοντας ότι η χώρα βρίσκεται εδώ και χρόνια αντιμέτωπη με οικονομική πίεση από την Ουάσιγκτον και έχει αποκτήσει εμπειρία στην αντιμετώπισή της. Αντίστοιχη γραμμή ακολούθησαν ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. Το πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν εδώ και χρόνια να αποκόψουν την Τεχεράνη από τους οικονομικούς της δεσμούς, αλλά το Ιράν έχει μάθει να παρακάμπτει τους περιορισμούς.

Παρά τις προσπάθειες παράκαμψης των κυρώσεων, πάντως, η ιρανική οικονομία βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση, ενώ τους τελευταίους μήνες οι πολίτες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα ισχυρή άνοδο του πληθωρισμού.

Η ένταση γύρω από τα Στενά αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την αγορά πετρελαίου. Πριν από τον πόλεμο, περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως περνούσαν από το Ορμούζ, ενώ το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας εκτιμά ότι σήμερα οι ημερήσιες ροές κυμαίνονται μεταξύ 8 και 9 εκατ. βαρελιών.

Παράλληλα, η παρακολούθηση της ναυσιπλοΐας γίνεται ολοένα δυσκολότερη, καθώς ορισμένα πλοία απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους ή αλλάζουν σημαία προκειμένου να διέλθουν από την περιοχή. Σύμφωνα με στοιχεία της MarineTraffic που επικαλείται το CNN, τουλάχιστον έξι πλοία πέρασαν από τα Στενά μέσα σε ένα 24ωρο την Κυριακή.

Η βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations ανέφερε ότι δεν είχαν επιβεβαιωθεί επιθέσεις στην περιοχή κατά τις 48 ώρες έως την Κυριακή, προειδοποιώντας ωστόσο ότι εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος από παρασυρόμενες ή μη χαρτογραφημένες νάρκες.

Υποχωρεί το πετρέλαιο παρά την κλιμάκωση

Παρά τις νέες απειλές, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν χαμηλότερα στις ασιατικές συναλλαγές της Δευτέρας. Τα συμβόλαια του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate υποχωρούσαν περίπου 1,56%, στα 85,70 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent σημείωνε πτώση 1,39% στα 93,22 δολάρια.

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό του Ιράν εμφανίζονται ενδείξεις διαφορετικών προσεγγίσεων για τη συνέχιση της σύγκρουσης. Όπως αναφέρει το CNN, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η χώρα «δεν μπορεί να συνεχίσει για πάντα τον πόλεμο» και υπερασπίστηκε τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί με τις ΗΠΑ τον Ιούνιο, παρά τις επιφυλάξεις που φέρεται να έχει εκφράσει η ανώτατη ηγεσία.

Η νέα αμερικανική οικονομική πίεση έρχεται ενώ η διπλωματική διαδικασία παραμένει σε αδιέξοδο και οι δύο πλευρές δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία μέσα στο χρονικό περιθώριο των 60 ημερών που είχε προβλεφθεί στο πλαίσιο της εκεχειρίας.

Διαβάστε ακόμη