Το ζήτημα του ελέγχου των παραβατικών πρατηρίων έχει περάσει από σαράντα κύματα, καθώς παλαιότερα, όταν εντοπιζόταν ένα παραβατικό πρατήριο, δεν έμπαινε λουκέτο στο σημείο. Ως αποτέλεσμα, ο παραβατικός ιδιοκτήτης άλλαζε ΑΦΜ και άνοιγε ξανά το πρατήριο.
Τα πράγματα άλλαξαν πριν από έναν χρόνο, όταν εφαρμόστηκε ένας πιο αυστηρός νόμος, ο οποίος προβλέπει ότι πρέπει να μπαίνει λουκέτο στο σημείο. Έχει όμως σημασία και μία άλλη διάσταση: ο νόμος προβλέπει ότι, εάν ο ιδιοκτήτης του πρατηρίου που «πιάστηκε» να είναι παραβατικό συμμετέχει και σε άλλα πρατήρια, τότε τεκμαίρεται ότι, εφόσον είναι παραβατικός στο ένα πρατήριο, είναι και στα υπόλοιπα. Έτσι, με την ίδια απόφαση έκλειναν και αυτά.
Ωστόσο, αυτό που παρατηρήθηκε είναι ότι, εάν στα άλλα πρατήρια υπήρχαν και άλλοι ιδιοκτήτες, τότε ο διαχειριστής τους προσέφευγε στη Δικαιοσύνη με το επιχείρημα ότι δεν είχε γίνει έλεγχος και, επομένως, δεν έπρεπε να κλείσουν. Ως αποτέλεσμα, περίπου 50 τέτοια πρατήρια παρέμεναν ανοιχτά. Να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα έχουν σφραγιστεί 92 πρατήρια, εκ των οποίων τα 66 βρίσκονται στην Αθήνα.
Με αργούς ρυθμούς, όμως, προχωρά και η αναβάθμιση των συστημάτων εισροών-εκροών. Ακριβής εικόνα για τα πρατήρια που έχουν ολοκληρώσει τις αναβαθμίσεις δεν υπάρχει. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, ο αριθμός τους προσεγγίζει το 30%.
Στο μεταξύ, δόθηκε παράταση και τα πρατήρια της Αττικής και της Θεσσαλονίκης θα πρέπει να εφαρμόσουν τον νόμο έως τις 30 Σεπτεμβρίου. Για την υπόλοιπη Ελλάδα, η προθεσμία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου. Οι παρατάσεις, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, δόθηκαν επειδή οι τεχνικές εταιρείες δεν προλαβαίνουν να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες εργασίες, ενώ υπάρχουν και διαφωνίες σχετικά με το τι ακριβώς προβλέπει η απόφαση και κατά πόσο αυτό μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη.
Το σημαντικό, ωστόσο, είναι οι πρατηριούχοι να λάβουν την υπεύθυνη δήλωση του εγκαταστάτη, ο οποίος αναλαμβάνει τη συνολική λειτουργία του πρατηρίου και του συστήματος εισροών-εκροών. Τη νομική ευθύνη αναλαμβάνει ο εγκαταστάτης του συστήματος εισροών-εκροών και, σε αυτό το επίπεδο, οι υπεύθυνες δηλώσεις που έχουν κατατεθεί είναι πολύ λίγες.
Χθες, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος (ΣΕΕΠΕ), Γιάννης Αληγιζάκης, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε ο Σύνδεσμος, σημείωσε ότι το 2023 και το 2025 παρατηρείται εκτίναξη της παραβατικότητας. Όπως ανέφερε, οι λόγοι είναι δύο: πρώτον, η Πολιτεία δεν έλαβε τα απαραίτητα μέτρα, ιδιαίτερα το 2021, για την αντιμετώπιση της παραβατικότητας και, δεύτερον, το 2022 εφαρμόστηκε πλαφόν στην ελληνική αγορά, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέεται με την αύξηση της παραβατικότητας.
Το πλαφόν οδηγεί τους έντιμους πρατηριούχους σε μια κατάσταση που δεν είναι βιώσιμη και, στην πράξη, αυτό που συμβαίνει είναι ότι εγκαταλείπουν τα πρατήριά τους, τα οποία στη συνέχεια περνούν στα χέρια παραβατικών. Το 2025 αποτελεί σημείο καμπής, καθώς η Πολιτεία αποφάσισε να λάβει μια γενναία απόφαση και να ψηφίσει έναν αυστηρό νόμο, ο οποίος προβλέπει τη σφράγιση πρατηρίων για δύο χρόνια. Να σημειωθεί ότι από την εφαρμογή του νόμου μέχρι σήμερα έχουν κλείσει 92 πρατήρια.
Σύμφωνα με τον κ. Αληγιζάκη, ο αριθμός αυτός είναι αρκετός για να περάσει το μήνυμα στην αγορά ότι κάτι έχει αλλάξει. Όπως είπε, υπήρχε δυσκολία στη σφράγιση των πρατηρίων, καθώς τουλάχιστον στην αρχή υπήρχαν αποφάσεις πρωτοδικείων που ανέστελλαν τις αποφάσεις της ΑΑΔΕ.
Ο κ. Αληγιζάκης ανέφερε, πάντως, ότι, παρά τη μείωση των ποσοστών παραβατικότητας, αυτά εξακολουθούν να παραμένουν υψηλά και ο καταναλωτής εξακολουθεί να πληρώνει ακριβότερα το προϊόν που αγοράζει.
Παράλληλα, αναφερόμενος στο πλαφόν, έκανε λόγο για πανευρωπαϊκή πρωτοτυπία, επισημαίνοντας ότι, αν συνυπολογιστεί και η περίοδος της πανδημίας, η αγορά καυσίμων λειτουργεί σχεδόν μόνιμα σε καθεστώς πλαφόν, με εξαίρεση ένα χρονικό διάστημα περίπου δύο ετών.
Σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας της αγοράς, τα καύσιμα διακινούνται με συνολικό περιθώριο 8%-10%, το οποίο αφορά τρεις κρίκους της αλυσίδας (εταιρείες, πρατήρια και μεταφορείς) και είναι από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη. Την περίοδο 2022-2026 καταγράφηκε σωρευτικός πληθωρισμός, λόγω της ουκρανικής κρίσης, που έφτασε περίπου το 25%, ενώ ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε κατά 29% και το χρηματοοικονομικό κόστος διπλασιάστηκε. Παρ’ όλα αυτά, στην ελληνική αγορά εφαρμόστηκε ένα πλαφόν που δεν λαμβάνει υπόψη όλες αυτές τις μεταβολές. Λίγες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφάρμοσαν πλαφόν και μόνο για λίγους μήνες, ενώ δεν υπήρξε αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του μέτρου.
Τέλος, ο κ. Αληγιζάκης, αναφερόμενος στην πορεία των τιμών των καυσίμων, σημείωσε ότι υπάρχει μια εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας και, συνεπώς, το περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα ρευστό, γεγονός που είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει τις τιμές.
Ανέφερε ακόμη ότι το μέτρο της επιδότησης του diesel βοήθησε σημαντικά στη μείωση των πληθωριστικών πιέσεων, ενώ η επιδότηση της βενζίνης δεν είχε το ίδιο αποτέλεσμα.
Σε ό,τι αφορά την κατανάλωση, ο Μάρτιος έκλεισε με αύξηση 0,7% τόσο στις βενζίνες όσο και στο diesel. Τον Απρίλιο η αγορά κατέγραψε μείωση 5% στη βενζίνη, ενώ τον Μάιο σημειώθηκε πτώση 4,9% στις βενζίνες και 4% στο diesel. Ο κ. Αληγιζάκης εκτίμησε ότι και ο Ιούνιος θα κλείσει με πτώση, περίπου στα ίδια επίπεδα με τον Μάιο.
Διαβάστε ακόμη
