Με την αβεβαιότητα σε ό,τι αφορά την εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή να βρίσκεται στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, τα βασικά ερωτήματα που τίθενται είναι σε ποιο βαθμό θα διατηρηθεί η ασφαλής τροφοδοσία των χωρών με καύσιμα και, δεύτερον, ποιος θα είναι ο αντίκτυπος στις τιμές των καυσίμων εάν συνεχιστεί η εμπόλεμη κατάσταση. Έξι εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, οι συνολικές απώλειες εφοδιασμού αργού πετρελαίου στη Μέση Ανατολή είχαν φτάσει τα 430 εκατομμύρια βαρέλια στις 10 Απριλίου, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.
Στη χώρα μας, όπως ανέφερε το Energygame, τα διυλιστήρια εκπέμπουν καθησυχαστικά σήματα για την επάρκεια καυσίμων, ενώ στην παρούσα φάση στο προσκήνιο έχει έρθει η προστιθέμενη αξία που προκύπτει από τον εξαγωγικό τους προσανατολισμό. Όπως δήλωσε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, οι εξαγωγές των ελληνικών διυλιστηριακών ομίλων ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια πέρα από τα ελληνικά σύνορα, καθώς οι δυο όμιλοι προχώρησαν σε επενδύσεις και αναβάθμισαν τις παραγωγικές τους μονάδες την περίοδο που η Ευρώπη έχανε το 15-20% της παραγωγικής ικανότητας διύλισης. Στην παρούσα φάση, αποτελεί σημαντικό στοιχείο ότι τόσο η Helleniq Energy όσο και η Motor Oil έχουν καταφέρει να διαφοροποιήσουν τις πηγές τους. Ο αναπληρωτής CEO της Motor Oil, Πέτρος Τζαννετάκης ανέφερε πρόσφατα (στο πλαίσιο της ενημέρωσης των αναλυτών για τα αποτελέσματα του 2025) ότι ο όμιλος έχει προχωρήσει στην αντικατάσταση σχεδόν όλου του αργού πετρελαίου που προμηθευόταν από το Ιράκ.
Σε ό,τι αφορά τη Helleniq Energy, έχει επίσης προχωρήσει σε διαφοροποίηση των πηγών της. Οι προμήθειες αργού πετρελαίου γίνονται από τα μέσα του 2025 από τη HELLENiQ Petroleum Trading, με έδρα τη Γενεύη. Οι ανάγκες καλύπτονταν, σύμφωνα με τον όμιλο, συνδυαστικά μέσω συμβάσεων διαρκείας (term contracts) και μεμονωμένων αγορών (spot). Εξαιτίας της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και της διατάραξης των διεθνών ροών αργού πετρελαίου, ο Όμιλος διέκοψε πλήρως τις αγορές ρωσικών αργών από το τέλος του Φεβρουαρίου 2022, αυξάνοντας τις αγορές άλλων αργών της ευρύτερης περιοχής, αλλά και πραγματοποιώντας εισαγωγές από τη Βόρεια Ευρώπη, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή. Οι σημαντικότερες χώρες προέλευσης του εφοδιασμού αργού το 2025 ήταν το Καζακστάν, το Ιράκ, η Λιβύη, η Σαουδική Αραβία, η Νορβηγία και η Αίγυπτος, που σωρευτικά αντιστοιχούν σε άνω του 90% των συνολικών προμηθειών αργού.
Μεταξύ 50%-75% τα προϊόντα διύλισης που εξάγονται
Οι δύο όμιλοι έχουν διατηρήσει έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα, με τη Helleniq Energy να εξάγει μεσοσταθμικά το 50% των διυλισμένων προϊόντων της. Διατηρεί ένα εκτεταμένο δίκτυο πρατηρίων μέσω της ΕΚΟ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Συγκεκριμένα, διαθέτει πρατήρια σε Κύπρο, Σερβία, Βουλγαρία, Μαυροβούνιο και στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, καλύπτοντας σημαντικό μέρος των αγορών αυτών.
Σε ό,τι αφορά τη Βόρεια Μακεδονία, παρότι διαθέτει μικρότερο δίκτυο πρατηρίων, έχει ουσιαστική παρουσία μέσω του αγωγού Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος έχει μέγιστη δυναμικότητα μεταφοράς 2,5 εκατομμυρίων τόνων ετησίως. Η Helleniq Energy εξάγει προϊόντα της και σε άλλες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Ολλανδία.
Η Motor Oil εξάγει περίπου το 75% των προϊόντων που παράγει, κυρίως σε χώρες της Ευρώπης, της Μεσογείου και της Βόρειας Αφρικής. Για το 2025, ο όγκος των πωλήσεων στο εξωτερικό ήταν μεγαλύτερος από εκείνον της εγχώριας αγοράς, επιβεβαιώνοντας τον εξαγωγικό προσανατολισμό της εταιρείας.
Τι πετρελαιοειδή εξήγαγε η Ελλάδα την περίοδο 2000–2024
Σε επίπεδο Ευρώπης, η συνθήκη που έχει διαμορφωθεί λόγω του πολέμου δημιουργεί προβλήματα κυρίως σε επίπεδο τιμών και λιγότερο σε επίπεδο προμήθειας σε αυτή τη φάση. Σε σχέση με την Ελλάδα, ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, την περίοδο 2000–2024 καταγράφεται αλματώδης αύξηση στις εξαγωγές diesel, ενώ εξίσου εντυπωσιακή είναι και η αύξηση στην παραγωγή των διυλιστηρίων. Αντίθετα, πτώση κατέγραψε το μαζούτ τα τελευταία χρόνια, τόσο στην παραγωγή όσο και στις εξαγωγές του. Σταθερή πορεία παρουσιάζουν για την ίδια περίοδο τα αεροπορικά καύσιμα, για τα οποία γίνεται έντονη συζήτηση τις τελευταίες ημέρες.
Χθες, η Ε.Ε. ανακοίνωσε δέσμη μέτρων στα οποία περιλαμβάνονται -μεταξύ άλλων- η σύσταση ομάδων συντονισμού για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, με στόχο την πλήρη ενημέρωση των κρατών-μελών σχετικά με την κατάσταση. Τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης, καθώς και τα μέτρα που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας καυσίμων αεροπορίας και ντίζελ —συμπεριλαμβανομένης της διαθεσιμότητας της παραγωγικής ικανότητας των διυλιστηρίων— θα πρέπει να συντονίζονται στενά. Προβλέπεται, τέλος η δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου Καυσίμων για την παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, των εξαγωγών και των επιπέδων αποθεμάτων καυσίμων μεταφορών στην Ε.Ε.
Διαβάστε ακόμη
