Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) εκτιμά ότι δεν υπάρχει ακόμη ανάγκη για αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, παρά την ένταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή, καθώς η παγκόσμια αγορά διαθέτει επαρκείς ποσότητες και οι αναταράξεις θεωρούνται, προς το παρόν, προσωρινές.
«Όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι, όμως δεν υπάρχει σχέδιο για συντονισμένη δράση αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής της ΙΕΑ, Φατίχ Μπιρόλ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «υπάρχει άφθονο πετρέλαιο στην αγορά», σημειώνοντας μάλιστα ότι σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφεται ακόμη και «σημαντικό πλεόνασμα».
Η ένταση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, η οποία κλιμακώθηκε μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές. Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου, του φυσικού αερίου αλλά και των προϊόντων διύλισης, εντείνοντας τους φόβους για νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αγγίζει τα 90 δολάρια το βαρέλι το πετρέλαιο
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου στο Λονδίνο ξεπέρασαν την Παρασκευή τα 89 δολάρια το βαρέλι, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν δύο ετών. Η άνοδος αυτή συνδέεται κυρίως με τη σχεδόν πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως. Παράλληλα, οι τιμές της βενζίνης λιανικής στις ΗΠΑ έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο από το 2024. Ωστόσο, οι τιμές παραμένουν αισθητά χαμηλότερες από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ο Μπιρόλ αναγνώρισε πάντως ότι ορισμένα κράτη-μέλη της ΙΕΑ ενδέχεται να εξετάσουν μεμονωμένες πρωτοβουλίες για να αντιμετωπίσουν την αστάθεια στις αγορές. Σύμφωνα με πληροφορίες του ιαπωνικού πρακτορείου Kyodo, η κυβέρνηση της Ιαπωνίας εξετάζει το ενδεχόμενο απελευθέρωσης μέρους των εθνικών αποθεμάτων πετρελαίου ως απάντηση στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν.
Ταυτόχρονα, οι χώρες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας διαθέτουν και άλλες επιλογές για την εξομάλυνση της αγοράς πέρα από την αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων. Οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, έδωσαν προσωρινά το «πράσινο φως» στην Ινδία να αυξήσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, ανατρέποντας μήνες πίεσης προς έναν από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς αργού στον κόσμο. Η απόφαση συνοδεύτηκε από άδεια διάρκειας ενός μήνα που εκδόθηκε αργά την Πέμπτη.
Τις τελευταίες εβδομάδες, σημαντικές ποσότητες πετρελαίου από την Ρωσία και το Ιράν έχουν συσσωρευτεί σε δεξαμενόπλοια στη θάλασσα, καθώς οι αυστηρότερες αμερικανικές κυρώσεις αποθαρρύνουν βασικούς αγοραστές στην Ασία. Οι ποσότητες αυτές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τα διυλιστήρια για ταχεία αύξηση των αγορών και σταθεροποίηση της λειτουργίας τους.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τραμπ, δήλωσε την Πέμπτη ότι θα υπάρξουν πρόσθετα μέτρα για τη μείωση της πίεσης στις τιμές του πετρελαίου, έχοντας ήδη δεσμευτεί για την παροχή ναυτικών συνοδειών και εγγυήσεων ασφάλισης σε δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ενεργειακά φορτία.
Η ΙΕΑ, με έδρα το Παρίσι, πιβλέπει τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου των ανεπτυγμένων χωρών, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Γερμανία και η Ιαπωνία. Στο παρελθόν έχει ενεργοποιήσει αυτά τα αποθέματα σε μεγάλες κρίσεις, όπως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ή κατά την εξέγερση στη Λιβύη το 2011.
Παρά την τρέχουσα ένταση, η ΙΕΑ επαναλαμβάνει ότι παρακολουθεί στενά την κατάσταση και είναι έτοιμη να παρέμβει εάν αυτό καταστεί απαραίτητο. «Όλοι προσπαθούν να βρουν λύση», σημείωσε ο Birol, τονίζοντας ότι προς το παρόν πρόκειται κυρίως για μια «προσωρινή, κυρίως λογιστική διαταραχή» στην εφοδιαστική αλυσίδα και όχι για πραγματική έλλειψη πετρελαίου.
Παρόμοια στάση φαίνεται να τηρούν και οι ευρωπαϊκές αρχές. Η European Union ενημέρωσε αυτή την εβδομάδα τα κράτη-μέλη ότι δεν υπάρχει προς το παρόν επαρκής λόγος για αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Αντίστοιχα, πηγές στην Ουάσιγκτον ανέφεραν ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν σχεδιάζει άμεσα να χρησιμοποιήσει τα εθνικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης.
Διαβάστε ακόμη
