Οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά από τον στόχο του ΟΗΕ για προστασία και διατήρηση τουλάχιστον του 30% της χερσαίας και θαλάσσιας έκτασης του πλανήτη έως το 2030, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη και επικαλείται το Reuters.
Ο στόχος «30×30» αποτελεί μέρος του Παγκόσμιου Πλαισίου για τη Βιοποικιλότητα Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ, το οποίο συμφωνήθηκε το 2022 από σχεδόν 200 χώρες. Το πλαίσιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, την προστασία του 30% της ξηράς και των θαλασσών μέχρι το τέλος της δεκαετίας, αλλά και την κινητοποίηση τουλάχιστον 200 δισ. δολαρίων ετησίως για την αντιμετώπιση της απώλειας βιοποικιλότητας.
Η εικόνα που καταγράφεται σήμερα, ωστόσο, απέχει αισθητά από τον στόχο. Σύμφωνα με την έρευνα, από την έναρξη εφαρμογής της συμφωνίας έχουν ενταχθεί σε καθεστώς επίσημης προστασίας επιπλέον 1,3 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα χερσαίων εκτάσεων και 6 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιων περιοχών. Παρ’ όλα αυτά, η προστατευόμενη έκταση αντιστοιχεί σήμερα περίπου στο 20% της ξηράς και μόλις στο 10% των θαλάσσιων περιοχών.
Ακόμη και αν οι υφιστάμενες κυβερνητικές δεσμεύσεις υλοποιηθούν πλήρως έως το 2030, η προστασία θα έφτανε περίπου στο 26% των χερσαίων και εσωτερικών υδάτινων περιοχών και μόλις στο 12% των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Η απόσταση από τον στόχο είναι επομένως ιδιαίτερα μεγάλη, ειδικά στους ωκεανούς.
Μεγάλο το χρηματοδοτικό κενό
Σημαντικό εμπόδιο αποτελεί και η χρηματοδότηση. Η έρευνα εκτιμά το ετήσιο χρηματοδοτικό κενό για την επίτευξη των στόχων στα 75 έως 150 δισ. δολάρια. Ιδιαίτερα περιορισμένοι παραμένουν οι πόροι που κατευθύνονται στην προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, καθώς ανέρχονται σε περίπου 1,8 δισ. δολάρια ετησίως, έναντι περίπου 16 δισ. δολαρίων που απαιτούνται.
Παράλληλα, οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν πάντα την πραγματική κατάσταση στο πεδίο. Η έρευνα επισημαίνει ότι από το περίπου 10% των ωκεανών που καλύπτεται σήμερα από καθεστώτα προστασίας, μόλις το 3,5% θεωρείται ότι προστατεύεται αποτελεσματικά. Έτσι, η επίσημη ένταξη μιας περιοχής σε έναν χάρτη προστατευόμενων οικοσυστημάτων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι πιέσεις πάνω σε αυτήν έχουν πράγματι περιοριστεί.
Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της διάσκεψης του ΟΗΕ για τη βιοποικιλότητα, που θα πραγματοποιηθεί στο Γερεβάν της Αρμενίας από τις 19 έως τις 30 Οκτωβρίου 2026. Εκεί θα γίνει η πρώτη παγκόσμια αξιολόγηση της συλλογικής προόδου στην εφαρμογή του Παγκόσμιου Πλαισίου Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να αυξηθεί η έκταση των προστατευόμενων περιοχών, αλλά να διασφαλιστεί ότι η προστασία τους εφαρμόζεται ουσιαστικά. Όπως συνοψίζει η έρευνα, η αποτύπωση μιας περιοχής στον χάρτη δεν αρκεί από μόνη της για να προστατεύσει τη φύση στην πράξη.
Διαβάστε ακόμη
