Σε μια ύστατη προσπάθεια να περιορίσει τον κίνδυνο δημιουργίας υπερπροσφοράς δικαιωμάτων εκπομπών στην ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα, η Γερμανία προτείνει αυστηρότερους κανόνες για τον έλεγχο της προσφοράς, επιδιώκοντας παράλληλα να περιορίσει τις παραχωρήσεις που έχουν προταθεί προς τη βιομηχανία.
Η γερμανική κυβέρνηση κατέθεσε, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σειρά τροποποιήσεων στον μηχανισμό Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς (Market Stability Reserve – MSR). Στόχος είναι η ΕΕ να μπορεί να αποσύρει «αποτελεσματικά και γρήγορα» τα πλεονάζοντα δικαιώματα από την αγορά, προκειμένου να αποτραπεί μια υπερβολική πτώση των τιμών των δικαιωμάτων άνθρακα, σύμφωνα με το Bloomberg,
Η γερμανική πρόταση προβλέπει αυστηρότερα κριτήρια για την απόσυρση πλεονάζοντων δικαιωμάτων από την κυκλοφορία. Η πρωτοβουλία έχει τη στήριξη ορισμένων κρατών-μελών που τάσσονται υπέρ μιας πιο φιλόδοξης κλιματικής πολιτικής, ενώ συναντά αντιδράσεις από χώρες που ανησυχούν ότι η αυστηρότερη διαχείριση της προσφοράς θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του κόστους των δικαιωμάτων άνθρακα για τη βιομηχανία.
Η διαφωνία αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα που αντιμετωπίζει η ΕΕ: από τη μία πλευρά, η επίτευξη του στόχου για κλιματική ουδετερότητα και, από την άλλη, η αποφυγή υπερβολικής επιβάρυνσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κατά τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών.Ο MSR αποτελεί βασικό εργαλείο του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS). Από το 2019, ο μηχανισμός απορροφά πλεονάζοντα δικαιώματα από την αγορά όταν ο αριθμός των δικαιωμάτων που βρίσκονται σε κυκλοφορία ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει τον Απρίλιο την τροποποίηση του μηχανισμού, ώστε να καταστεί πιο ευέλικτος. Μεταξύ άλλων, πρότεινε την κατάργηση της αυτόματης ακύρωσης δικαιωμάτων που απορροφώνται από το αποθεματικό, επιτρέποντας τη διατήρησή τους για πιθανές μελλοντικές παρεμβάσεις στην αγορά.
Η πρόταση εντάσσεται στην προσπάθεια της ΕΕ να αντιμετωπίσει το αυξημένο ενεργειακό κόστος και να περιορίσει τις έντονες διακυμάνσεις στην αγορά άνθρακα, ενόψει και της ευρύτερης μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών.
Οι γερμανικές προτάσεις
Το Βερολίνο ζητά να διατηρηθεί στο 24% ο ρυθμός με τον οποίο ο MSR απορροφά δικαιώματα από την αγορά. Παράλληλα, προτείνει τη σταδιακή μείωση του ορίου που ενεργοποιεί την απόσυρση πλεονάζοντων δικαιωμάτων. Σύμφωνα με τη γερμανική πρόταση, το όριο αυτό θα πρέπει να μειωθεί από τα 833 εκατομμύρια δικαιώματα που προβλέπονται σήμερα στα 650 εκατομμύρια.
Επιπλέον, η Γερμανία εισηγείται από το 2028 ετήσια μείωση κατά 4% του σχετικού ορίου, ώστε η λειτουργία του μηχανισμού να ακολουθεί την πτωτική πορεία του ανώτατου ορίου εκπομπών. Η πρόταση του Βερολίνου είναι αυστηρότερη από τον συμβιβασμό που είχε παρουσιάσει νωρίτερα μέσα στον μήνα η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Η τελευταία είχε προτείνει τα πλεονάζοντα δικαιώματα να παραμείνουν στον MSR έως το τέλος του 2030 και, από το 2030 και μετά, το αποθεματικό να μπορεί να διατηρεί έως και 800 εκατομμύρια δικαιώματα.
Η γερμανική πρωτοβουλία έχει περιπλέξει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών, οι οποίες αναμένεται να διαρκέσουν περισσότερο από τον αρχικό σχεδιασμό της ιρλανδικής προεδρίας. Η Ιρλανδία είχε επιδιώξει την επίτευξη συμφωνίας ήδη από την Τετάρτη, ωστόσο οι διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών καθιστούν δυσκολότερη την επίτευξη κοινής θέσης. Η ιρλανδική προεδρία έχει υπογραμμίσει ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που απαιτεί ταχεία αντιμετώπιση, καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν ζητήσει την άμεση υιοθέτηση των σχετικών αλλαγών.
Μετά την επίτευξη κοινής θέσης από τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την οριστικοποίηση του νέου κανονιστικού πλαισίου. Η αντιπαράθεση γύρω από τον MSR αναδεικνύει, τελικά, τη δυσκολία της ΕΕ να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο στόχους: τη διατήρηση ενός αποτελεσματικού μηχανισμού τιμολόγησης των εκπομπών και την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από απότομες αυξήσεις του ενεργειακού και παραγωγικού κόστους.
Διαβάστε ακόμη
