Ένα φιλόδοξο πείραμα στην Αδριατική επιχειρεί να αξιοποιήσει το χταπόδι ως φυσικό θηρευτή ενός χωροκατακτητικού είδους που έχει προκαλέσει σοβαρές ζημιές στην ιταλική αλιεία.
Έναν ασυνήθιστο σύμμαχο επιστρατεύουν Ιταλοί επιστήμονες στη μάχη κατά του μπλε καβουριού, ενός χωροκατακτητικού είδους που έχει εξαπλωθεί ταχύτατα στη Μεσόγειο και έχει προκαλέσει σημαντικές απώλειες στην αλιευτική και οστρακοκαλλιεργητική δραστηριότητα.
Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Μπολόνιας επιχειρεί να ενισχύσει τους πληθυσμούς του κοινού χταποδιού στην Αδριατική, με την ελπίδα ότι θα λειτουργήσει ως φυσικός θηρευτής των μπλε καβουριών.
Το εγχείρημα, που ονομάζεται «Octo-Blu», ξεκίνησε με χρηματοδότηση της περιφέρειας Εμίλια-Ρομάνια και βρίσκεται ήδη σε πιλοτική φάση, σύμφωνα με το euronews.
Χιλιάδες μικρά χταπόδια στη θάλασσα
Οι επιστήμονες εκτρέφουν νεαρά χταπόδια σε ειδικά διαμορφωμένες δεξαμενές στο εργαστήριο και στη συνέχεια τα μεταφέρουν στη θάλασσα. Εκεί απελευθερώνονται κοντά σε τεχνητούς υφάλους και καταφύγια από τσιμέντο και άργιλο, τα οποία έχουν δημιουργηθεί ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες επιβίωσής τους.
Από τον Ιούνιο έχουν ήδη απελευθερωθεί περίπου 80.000 νεαρά χταπόδια, ενώ η ερευνητική ομάδα θέλει να διπλασιάσει τον αριθμό έως το τέλος Αυγούστου.
«Επιλέξαμε το χταπόδι επειδή στη φύση είναι ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός θηρευτής καρκινοειδών», δήλωσε ο τεχνικός υδατοκαλλιέργειας και μέλος της ομάδας Antonio Casalini, σύμφωνα με το AFP.
Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας μικρός πληθυσμός χταποδιών κοντά στις ακτές, ο οποίος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως φυσικό αντίβαρο στην εξάπλωση του μπλε καβουριού.
Από τη Βόρεια Αμερική στη Μεσόγειο
Το μπλε καβούρι κατάγεται από τις ακτές του Ατλαντικού της Βόρειας Αμερικής και εκτιμάται ότι έφτασε στη Μεσόγειο πριν από αρκετές δεκαετίες, πιθανότατα μέσω του θαλάσσιου έρματος εμπορικών πλοίων.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε ιδιαίτερα από το 2023, όταν οι πληθυσμοί του αυξήθηκαν απότομα σε περιοχές της Ιταλίας. Το είδος τρέφεται με μεγάλη ποικιλία οργανισμών και έχει πλήξει σημαντικά την παραγωγή μυδιών, αχιβάδων και στρειδιών, ιδιαίτερα στο Δέλτα του Πάδου.
Οι επιπτώσεις έχουν μεταφραστεί και σε σημαντικό οικονομικό κόστος. Η Coldiretti έχει εκτιμήσει τις συνολικές ζημιές για την Ιταλία σε περίπου 200 εκατ. ευρώ, ενώ μόνο στην περιφέρεια της Εμίλια-Ρομάνια οι ζημιές από το 2022 έχουν υπολογιστεί σε σχεδόν 17 εκατ. ευρώ.
Η κλιματική αλλαγή ενισχύει την εξάπλωση
Οι επιστήμονες συνδέουν την εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού του μπλε καβουριού και με την άνοδο της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων.
Το είδος περιορίζει τη δραστηριότητα και την αναπαραγωγή του όταν η θερμοκρασία πέφτει σημαντικά. Ωστόσο, η άνοδος της θερμοκρασίας δημιουργεί πλέον ευνοϊκότερες συνθήκες για μεγαλύτερο διάστημα μέσα στο έτος.
«Με τα θερμότερα νερά, τα καβούρια έχουν γίνει πιο δραστήρια και πιο αδηφάγα», έχει επισημάνει η θαλάσσια βιολόγος Enrica Franchi από το Πανεπιστήμιο της Σιένα.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα του μπλε καβουριού είναι η εξαιρετικά υψηλή αναπαραγωγική του ικανότητα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένα μόνο θηλυκό μπορεί να παράγει εκατομμύρια αυγά, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο τον περιορισμό του πληθυσμού του.
Παρά τις προσδοκίες, το εγχείρημα δεν στερείται αδυναμιών. Το κοινό χταπόδι δεν προτιμά κατ’ ανάγκη τα ρηχά, θερμά και αμμώδη νερά των λιμνοθαλασσών όπου το μπλε καβούρι έχει προκαλέσει τις μεγαλύτερες καταστροφές.
Για τον λόγο αυτό, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι άλλα είδη, όπως το λαβράκι, ενδέχεται να αποτελούν αποτελεσματικότερους φυσικούς θηρευτές. Η ερευνητική ομάδα εξετάζει παράλληλα και τον ρόλο των χελιών, τα οποία μπορούν να καταναλώνουν αυγά καρκινοειδών.
Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ακόμη και μια περιορισμένη επιτυχία θα μπορούσε να έχει αξία. Αν ένα χταπόδι καταφέρει να καταναλώσει έστω και ένα θηλυκό μπλε καβούρι, η επίδραση στον πληθυσμό μπορεί να είναι σημαντική λόγω του τεράστιου αριθμού αυγών που παράγει κάθε θηλυκό.
Το Octo-Blu αποτελεί, προς το παρόν, ένα πείραμα μικρής κλίμακας. Η αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από το κατά πόσο τα νεαρά χταπόδια θα επιβιώσουν, θα εγκατασταθούν στην περιοχή και τελικά θα συμβάλουν ουσιαστικά στον περιορισμό του μπλε καβουριού.
Διαβάστε ακόμη
