Η Ελλάδα καλείται να καλύψει ένα νέο κύμα επενδυτικών αναγκών στις υποδομές λυμάτων και επαναχρησιμοποίησης νερού, καθώς η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή οδηγία για την επεξεργασία αστικών λυμάτων επεκτείνει τις υποχρεώσεις της χώρας σε εκατοντάδες μικρότερους οικισμούς που μέχρι σήμερα δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας. Την αποκάλυψη ότι περίπου 320 οικισμοί μεταξύ 1.000 και 2.000 ισοδύναμων κατοίκων εξακολουθούν να μην διαθέτουν τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις έκανε ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, Μανώλης Γραφάκος, κατά τη διάρκεια του Φόρουμ του Πανελλήνιου Συνδέσμου Επιχειρήσεων Περιβάλλοντος (ΠΑΣΕΠΠΕ).

Όπως ανέφερε, το υπουργείο έχει ήδη ολοκληρώσει την καταγραφή των αναγκών που προκύπτουν από τη νέα οδηγία και προχωρά στον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων. «Αυτοί που είναι σε αυτή την κατηγορία ισοδύναμου πληθυσμού και δεν έχουν εγκαταστάσεις είναι περίπου 320», δήλωσε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι έχει ήδη ξεκινήσει η αποτύπωση των απαιτούμενων έργων και η πρώτη κοστολόγησή τους.

Στις αρχές του 2027 η ενσωμάτωση της οδηγίας

Σύμφωνα με τον κ. Γραφάκο, το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι η ενσωμάτωση της νέας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Όπως ανέφερε, το υπουργείο προετοιμάζει ήδη το σχετικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο στις αρχές του επόμενου έτους και θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα για την κάλυψη των νέων ευρωπαϊκών απαιτήσεων.

Η νέα οδηγία ανεβάζει σημαντικά τον πήχη σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, επεκτείνοντας τις υποχρεώσεις σε μικρότερους οικισμούς και εισάγοντας νέες απαιτήσεις για την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων υδάτων.

Ο Γενικός Γραμματέας υπενθύμισε ότι η χώρα εξακολουθεί να καλύπτει κενά που προέρχονται από την εφαρμογή της οδηγίας του 1991. Όπως είπε, όταν ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο το 2020, μόλις 187 από τους 482 οικισμούς άνω των 2.000 ισοδύναμων κατοίκων διέθεταν υποδομές επεξεργασίας λυμάτων. Σήμερα ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί σε 291. «Οι 187 οικισμοί ευτυχώς έχουν ανέλθει σε 291. Είναι εντυπωσιακή πρόοδος. Ναι, αλλά σήμερα έχουμε το 2026. Είμαστε 21 χρόνια μετά», σημείωσε.

Προτεραιότητα η επαναχρησιμοποίηση του νερού

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η αξιοποίηση του ανακτημένου νερού από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Ο κ. Γραφάκος υπογράμμισε ότι η νέα ευρωπαϊκή πολιτική δεν περιορίζεται μόνο στην κατασκευή έργων, αλλά απαιτεί και την ουσιαστική αξιοποίηση των παραγόμενων πόρων.

Μάλιστα περιέγραψε περιστατικό σε εγκατάσταση τριτοβάθμιας επεξεργασίας, όπου το επεξεργασμένο νερό κατέληγε στη θάλασσα.

«Πήγα σε μία εγκατάσταση που είχε τριτοβάθμια επεξεργασία. Πού θα το δίνετε το νερό; Μας είπαν στη θάλασσα. Αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, το ΥΠΕΝ προχωρά σε καταγραφή των εγκαταστάσεων που μπορούν να παρέχουν ανακτημένο νερό, ώστε αυτό να κατευθύνεται κατά προτεραιότητα σε αρδευτικές χρήσεις ή σε δράσεις ενίσχυσης των υδροφορέων.

«Αυτές οι υποδομές γίνονται με χρήματα κυρίως των Ευρωπαίων φορολογουμένων και των Ελλήνων και αυτές οι υποδομές πρέπει να πιάνουν τόπο», τόνισε.

Από το φθινόπωρο ο χάρτης για τη λυματολάσπη

Σημαντικές εξελίξεις προανήγγειλε και για τη διαχείριση της λυματολάσπης, έναν τομέα στον οποίο η χώρα εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις.

Όπως ανέφερε, από τα 22 έργα του Ταμείου Ανάκαμψης που σχετίζονται με τον τομέα, τα 18 αφορούν τη διαχείριση λυματολάσπης. Το υπουργείο χαρτογραφεί ήδη τις ποσότητες που παράγονται σε όλη τη χώρα και τα γεωγραφικά κενά υποδομών, τόσο στην ηπειρωτική Ελλάδα όσο και στα νησιά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, από το φθινόπωρο αναμένεται να παρουσιαστεί συγκεκριμένος σχεδιασμός για τις περιοχές όπου απαιτούνται νέες εγκαταστάσεις και να κληθούν οι αρμόδιοι φορείς να προχωρήσουν στις απαιτούμενες μελέτες.

«Πρέπει να τελειώσουμε με αυτό το θέμα, διότι είναι υγιές. Είναι πολύ ωραίο μια χώρα να μπορεί να διαχειρίζεται με περηφάνια τη λυματολάσπη αντί να την πετάει δεξιά και αριστερά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι το αρδευτικό νερό»

Κλείνοντας, ο Γενικός Γραμματέας συνέδεσε τη συζήτηση για τα λύματα με το ευρύτερο πρόβλημα διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Υποστήριξε ότι η χώρα θα χρειαστεί επενδύσεις ύψους 11-12 δισ. ευρώ την επόμενη δεκαετία για έργα νερού και κάλεσε σε έναν ειλικρινή διάλογο για την κατανομή του κόστους μεταξύ κράτους, τοπικής αυτοδιοίκησης και πολιτών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κατανάλωση νερού για άρδευση, λέγοντας ότι εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση. «Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι το αρδευτικό νερό», είπε, υπενθυμίζοντας ότι περίπου το 85% της κατανάλωσης νερού στη χώρα αφορά αρδευτικές χρήσεις, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις που παρουσίασε, μόνο μέσω αυστηρότερων κανόνων λειτουργίας και αποτελεσματικότερης εποπτείας θα μπορούσε να επιτευχθεί εξοικονόμηση της τάξης του 20%.

Διαβάστε ακόμη