Η ανακαίνιση περίπου 180.000 κατοικιών κάθε χρόνο, για τα επόμενα 20 χρόνια, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος. Πρόκειται, ωστόσο, για έναν ιδιαίτερα φιλόδοξο στόχο, εάν ληφθεί υπόψη ότι από την έναρξη εφαρμογής των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» μέχρι σήμερα έχουν ανακαινιστεί συνολικά περίπου 200.000 κατοικίες. Η σύγκριση των δύο μεγεθών αναδεικνύει το μέγεθος της προσπάθειας που απαιτείται τα επόμενα χρόνια, αλλά και την ανάγκη για πιο αποτελεσματικό σχεδιασμό και υλοποίηση των σχετικών δράσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, τους επόμενους μήνες σχεδιάζεται η προκήρυξη νέων προγραμμάτων που θα αφορούν την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, ενώ στο επίκεντρο της πολιτικής παραμένουν και οι δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας. Υπενθυμίζεται πως το Εθνικό Σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, προγράμματα «Εξοικονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων. Παράλληλα, η τρέχουσα περίοδος χαρακτηρίζεται από σημαντικές προθεσμίες για τους δικαιούχους, καθώς αρκετά από τα παλαιότερα προγράμματα βρίσκονται πλέον στη φάση ολοκλήρωσής τους.
Η πορεία υλοποίησης των προγραμμάτων «Εξοικονομώ»
Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2021», καταγράφηκε ιδιαίτερα υψηλή απορροφητικότητα σε σχέση με τον αριθμό των αιτήσεων, συγκριτικά με τα υπόλοιπα προγράμματα. Αυτή την περίοδο βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης, καθώς έχει ολοκληρωθεί το 95% των αιτημάτων. Η συγκεκριμένη επίδοση αποτυπώνει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην υλοποίηση των παρεμβάσεων και στην αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Στη φάση ολοκλήρωσης βρίσκεται και το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2023». Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, έως το τέλος του έτους αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί ένας αριθμός αιτήσεων που προσεγγίζει τις 25.000-30.000. Πρόκειται, επομένως, για έναν σημαντικό αριθμό κατοικιών στις οποίες θα έχουν υλοποιηθεί ενεργειακές παρεμβάσεις, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της ενεργειακής τους απόδοσης.
Οι προθεσμίες για τους δικαιούχους
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και ως προς τις προθεσμίες ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων. Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έως τις 30 Νοεμβρίου οι δικαιούχοι των προγραμμάτων «Εξοικονομώ 2021», «Εξοικονομώ 2023», «Εξοικονομώ 2025» και «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους» θα έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν τις εργασίες τους, εφόσον οι αιτήσεις τους εμπίπτουν σε συγκεκριμένη κατηγορία.
Ειδικότερα, η δυνατότητα αυτή αφορά αιτήσεις ωφελούμενων που έχουν υπαχθεί στο πρόγραμμα και για τις οποίες έχει πραγματοποιηθεί, όπως προκύπτει από το πληροφοριακό σύστημα, μεταφορά πόρων προς τους αναδόχους και προμηθευτές. Πρόκειται, δηλαδή, για περιπτώσεις στις οποίες έχουν ήδη καταβληθεί προκαταβολές στους προμηθευτές. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται οι υπαχθείσες αιτήσεις που βρίσκονται σε κατάσταση διαδοχής.
Η ανάγκη για σταθερούς κανόνες και νέο σχεδιασμό
Παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί, πηγές της αγοράς επισημαίνουν ότι απαιτείται ένας ριζικός ανασχεδιασμός των προγραμμάτων εξοικονόμησης ενέργειας. Βασικό ζητούμενο είναι η καθιέρωση σταθερών κύκλων υποβολής αιτήσεων, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να μπορούν να προγραμματίζουν εγκαίρως τις κινήσεις τους, γνωρίζοντας εκ των προτέρων τους όρους και τις προϋποθέσεις συμμετοχής.
Όπως επισημαίνεται, οι όροι των προγραμμάτων θα πρέπει να παραμένουν σταθεροί και να μην τροποποιούνται διαρκώς, καθώς οι συνεχείς αλλαγές δημιουργούν αβεβαιότητα και δυσκολεύουν τον προγραμματισμό των ενδιαφερομένων. Ενδεικτικό της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί είναι το γεγονός ότι αρκετοί υποψήφιοι δικαιούχοι μετακινούνταν από τη μία «δεξαμενή» αιτήσεων στην άλλη, αναζητώντας ευνοϊκότερους όρους ένταξης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δυνατότητα που είχε ένας ενδιαφερόμενος να ακυρώσει την αίτησή του στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2021» και στη συνέχεια να υποβάλει νέα αίτηση στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2023». Η πρακτική αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για ένα πιο συνεκτικό και προβλέψιμο πλαίσιο εφαρμογής, το οποίο θα περιορίζει τις συνεχείς μετακινήσεις μεταξύ προγραμμάτων και θα διευκολύνει τόσο τους πολίτες όσο και την αποτελεσματική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων.
Η επίτευξη του στόχου της ανακαίνισης 180.000 κατοικιών ετησίως προϋποθέτει, συνεπώς, όχι μόνο την ανάπτυξη νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, αλλά και τη δημιουργία ενός σταθερού και λειτουργικού συστήματος προγραμμάτων, ικανού να υποστηρίξει σε βάθος χρόνου τον μεγάλο αριθμό ενεργειακών και ανακαινιστικών παρεμβάσεων που απαιτούνται.
Διαβάστε ακόμη
