Με το ενεργειακό κόστος να πιέζει τα νοικοκυριά και τα δημοσιονομικά περιθώρια να κρατούν δεμένα τα χέρια της κυβέρνησης, το ΥΠΕΝ φαίνεται να εναποθέτει στα μπλε τιμολόγια τις ελπίδες του, προβάλλοντάς τα ως «ασπίδα προστασίας» απέναντι στις υψηλές τιμές ρεύματος. Πηγές του υπουργείου εκτιμούν ότι τα σταθερά τιμολόγια είναι το πιο άμεσο και αποτελεσματικό μέσο προστασίας των νοικοκυριών. Οι οριζόντιες επιδοτήσεις, αντίθετα, συγκεντρώνουν προς το παρόν λιγότερες πιθανότητες εφαρμογής, καθώς τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι περιορισμένα.

Η πίεση αποτυπώνεται ήδη στις χρεώσεις των πράσινων τιμολογίων για τον Νοέμβριο. Οι τιμές που ανακοίνωσαν χθες οι πάροχοι είναι οι υψηλότερες που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα, αφού ο μέσος όρος της αγοράς αυξήθηκε κατά 33%, πλησιάζοντας τα 30 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Και η εικόνα δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας, καθώς όλα δείχνουν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί.

Για περισσότερα από 3 εκατομμύρια νοικοκυριά που παραμένουν στο πράσινο τιμολόγιο, η νέα άνοδος μεταφράζεται σε πολύ ισχυρές αυξήσεις, από 29% έως και 76% στους λογαριασμούς τους. Χωρίς επιδοτήσεις, μένουν προς το παρόν εκτεθειμένα στο ξέφρενο ράλι των τιμών.

Οι αυξήσεις στη λιανική συνεχίζονται για πέμπτο διαδοχικό μήνα, με τη μέση χρέωση να φτάνει πλέον τα 28 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Πρόκειται για επίπεδο 60% υψηλότερο από τον περασμένο Ιούλιο, όταν ξεκίνησε η κούρσα, ενώ η ένταση των ανατιμήσεων παραπέμπει στην κρίση του 2022.

Τα μπλε τιμολόγια ως ανάχωμα στις αυξήσεις

 Η κυβέρνηση προκρίνει τα μπλε τιμολόγια ως την άμεση επιλογή για τα νοικοκυριά που θέλουν να φύγουν από τα πράσινα. Κυβερνητικός παράγοντας ανέφερε στο energygame.gr ότι αυτή παραμένει η κατεύθυνση, καθώς δεν διαφαίνεται προς το παρόν άλλη λύση που να μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα.

Οι οριζόντιες επιδοτήσεις, άλλωστε, περιορίζονται από τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια, ενώ παραμένει ανοιχτό το ερώτημα πόσο αισθητά θα μείωναν τους σημερινούς λογαριασμούς. Στο προηγούμενο σχήμα, η ενίσχυση κάλυπτε τη διαφορά ανάμεσα στη μέση χρέωση των 17-18 λεπτών ανά κιλοβατώρα και τον στόχο των 15 λεπτών. Με τη μέση χρέωση να φτάνει πλέον τα 28 λεπτά, η απόσταση από το ίδιο επίπεδο είναι πολύ μεγαλύτερη.

Την ίδια ώρα, όλο και περισσότεροι πάροχοι ανακοινώνουν χρεώσεις άνω των 30 λεπτών ανά κιλοβατώρα. Η εικόνα αυτή ενισχύει την πίεση για έξοδο από τα πράσινα τιμολόγια και στροφή στα μπλε, καθώς οι συνεχείς ανατιμήσεις κάνουν όλο και δυσκολότερη την παραμονή σε κυμαινόμενη χρέωση.

Πάντως, η στροφή προς τα σταθερά τιμολόγια αποτυπώνεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ για τον Αύγουστο του 2026. Τότε, 1.885.702 οικιακοί μετρητές βρίσκονταν σε μπλε τιμολόγια, με μερίδιο 31,63%. Τα πράσινα, ωστόσο, διατηρούσαν την πρώτη θέση, με 3.087.208 μετρητές ή 51,79% του συνόλου.

Η σύγκριση με τον Ιανουάριο δείχνει ότι η αλλαγή έχει ήδη αρχίσει, αφού μέσα σε επτά μήνες, οι παροχές στα πράσινα μειώθηκαν κατά 311.991, ενώ οι μετρητές στα σταθερά αυξήθηκαν κατά 190.005. Το μερίδιο των μπλε ανέβηκε από 28,57% σε 31,63%, την ώρα που των πράσινων υποχώρησε από 57,28% σε 51,79%.

Πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι η τάση υπέρ των μπλε θα συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες. Σημαντική κίνηση ήταν η προσφορά της ΔΕΗ, η οποία λάνσαρε στις αρχές Σεπτεμβρίου σταθερό τιμολόγιο στα 11,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα και αναπροσάρμοσε την τιμή στα 13 λεπτά για τον Νοέμβριο. Οι εταιρείες προμήθειας επιδιώκουν να διατηρήσουν τους πελάτες τους και να προσελκύσουν νέους, καθώς οι καταναλωτές αναζητούν σταθερότητα και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους λογαριασμούς τους.

Στο φόντο της ενεργειακής κρίσης η ΔΕΗ συνεχίζει τον Νοέμβριο τη διάθεση του 12μηνου σταθερού myHome Online με χρέωση 13 λεπτά ανά κιλοβατώρα και πάγιο 5 ευρώ τον μήνα. Η τιμή είναι αυξημένη σε σχέση με τα 11,5 λεπτά που ίσχυαν το δίμηνο Σεπτεμβρίου–Οκτωβρίου, ωστόσο διατηρεί το πρόγραμμα στις πιο ανταγωνιστικές επιλογές της κατηγορίας. Η προσφορά αφορά νέες ενεργοποιήσεις έως τις 30 Νοεμβρίου και συνδέεται με ηλεκτρονικό λογαριασμό και πάγια πληρωμή.

Η συνέχιση της προσφοράς αναμένεται να εντείνει τον ανταγωνισμό στα μπλε τιμολόγια, όπου οι προμηθευτές προσπαθούν να συγκρατήσουν τους υφιστάμενους πελάτες και να προσελκύσουν νέους με διαφορετικές διάρκειες συμβολαίων και ειδικές εκπτώσεις. Για τα νοικοκυριά, η σταθερότητα της χρέωσης και η προβλεψιμότητα του λογαριασμού αποκτούν μεγαλύτερη σημασία όσο οι τιμές της αγοράς παραμένουν ευμετάβλητες.

Ενεργειακό ράλι με φόντο τον χειμώνα

Το φυσικό αέριο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της ανησυχίας για τις τιμές του ρεύματος μέσα στον χειμώνα. Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, το συμβόλαιο αναφοράς TTF ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά τα 97 ευρώ/MWh, φτάνοντας έως τα 97,64 ευρώ και παραμένοντας πάνω από τα 96 ευρώ στη συνέχεια. Δύο ημέρες αργότερα άγγιξε τα 100 ευρώ/MWh, για πρώτη φορά από το 2022. Στις 2 Νοεμβρίου είχε υποχωρήσει στα 95,23 ευρώ/MWh, παραμένοντας, ωστόσο, σε υψηλά επίπεδα.

Η πίεση είναι ευρύτερη: το Brent έφτασε έως τα 118 δολάρια το βαρέλι στις 30 Οκτωβρίου, ενώ οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου ήταν πληρότητας 74,62% την 1η Νοεμβρίου, εν μέσω διαταραχών στις ροές LNG από τη Μέση Ανατολή. Στην Ελλάδα, τα προθεσμιακά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας έκλεισαν την Παρασκευή στα 270 ευρώ/MWh, πάνω από 100% υψηλότερα από έναν χρόνο πριν. Τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, η μέση χονδρεμπορική τιμή για παράδοση στην Ελλάδα έφτασε τα 312,72 ευρώ/MWh, νέο υψηλό έτους. Οι αυξήσεις στη χονδρική συνεχίζονται για πέμπτο μήνα, επαναφέροντας τις τιμές σε επίπεδα της κρίσης του 2022.

Με την ενεργειακή ασφάλεια να αποκτά ξανά κεντρική θέση, ο επικεφαλής του IEA Φατίχ Μπιρόλ προειδοποιεί ότι οι αγορές δεν αναμένεται να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα ούτε το 2027. Κάλεσε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις να θέσουν την ασφάλεια εφοδιασμού στις βασικές προτεραιότητές τους.

Σε ελεύθερη απόδοση, η ευρωπαϊκή γραμμή μοιάζει να λέει «κλείστε τον διακόπτη» στην εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα: περισσότερη εξοικονόμηση, ανανεώσιμες πηγές και ταχύτερος εξηλεκτρισμός. Αυτή ήταν η έμφαση στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας που συνεδρίασε στο Λουξεμβούργο στις 29 Οκτωβρίου, όπου συζητήθηκαν και η ασφάλεια εφοδιασμού για τον χειμώνα του 2026-2027 και οι πιέσεις στις τιμές. Ο επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη-μέλη να επιταχύνουν την εξοικονόμηση και τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, ζητά πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για στοχευμένες παρεμβάσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει θέσει το αίτημα με επιστολή προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ενώ στο Συμβούλιο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ζήτησε ευελιξία για προσωρινά μέτρα με άμεσο αντίκτυπο στους λογαριασμούς. Δεν υπήρξε, ωστόσο, συγκεκριμένη δέσμευση από την Κομισιόν. Η επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής που εγκρίθηκε τον Οκτώβριο αφορά επιλέξιμα μέτρα ενεργειακής ασφάλειας και όχι άμεσες επιδοτήσεις λογαριασμών. Η Αθήνα αναμένεται να επαναφέρει το αίτημα στην άτυπη συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο, στις 13 Νοεμβρίου.

Όσο δεν διαφαίνεται άμεση δημοσιονομική παρέμβαση, τα μπλε τιμολόγια προβάλλονται ως η πιο άμεσα διαθέσιμη επιλογή για νοικοκυριά που θέλουν να περιορίσουν την έκθεσή τους στις μηνιαίες διακυμάνσεις των τιμών.

Διαβάστε ακόμη