Η σταθερή τιμή αποκτά συγκεκριμένο νομικό περιεχόμενο, ενώ οι πελάτες θα μπορούν να ζητούν συμβόλαιο τουλάχιστον ενός έτους από προμηθευτή της επιλογής τους. Αυτές είναι δύο από τις αλλαγές που φέρνει το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 24 Οκτωβρίου, με στόχο την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/1711 στην ελληνική νομοθεσία. H ΡΑΑΕΥ αναλαμβάνει να εξειδικεύσει τους κανόνες αντιστάθμισης κινδύνου για τους προμηθευτές, ενώ θεσπίζεται η δυνατότητα κοινής χρήσης ενέργειας από ΑΠΕ και ενισχύεται η προστασία των καταναλωτών.

Να σημειωθεί πως αρκετές από τις προβλέψεις του εφαρμόζονται ήδη μέσω αποφάσεων της ΡΑΑΕΥ ή προηγούμενων νομοθετικών παρεμβάσεων. Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία τις κατοχυρώνει σε επίπεδο νόμου, ενώ για ορισμένες ρυθμίσεις θα χρειαστούν πρόσθετες αποφάσεις ώστε να προσδιοριστεί ο τρόπος εφαρμογής τους.

1.⁠ ⁠Τι θα σημαίνει πλέον «σταθερή τιμή»

Το σχέδιο νόμου ορίζει για πρώτη φορά στην ελληνική έννομη τάξη τη σύμβαση ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή. Πρόκειται για σύμβαση στην οποία οι όροι και η τιμή προμήθειας παραμένουν αμετάβλητοι σε όλη τη διάρκεια ισχύος της.

Το σταθερό συμβόλαιο μπορεί να προβλέπει εξαρχής διαφορετικές χρεώσεις ανά χρονική ζώνη, για παράδειγμα στις ώρες αιχμής και εκτός αιχμής. Στον λογαριασμό μπορούν, επίσης, να εμφανίζονται μεταβολές που οφείλονται σε στοιχεία τα οποία δεν καθορίζει ο προμηθευτής, όπως φόροι και εισφορές. Η σταθερότητα της τιμής δεν σημαίνει, επομένως, ότι ο πελάτης θα πληρώνει κάθε μήνα το ίδιο ποσό: το τελικό ύψος του λογαριασμού επηρεάζεται και από την κατανάλωσή του.

2.⁠ ⁠Συμβόλαια τουλάχιστον ενός έτους από προμηθευτές

Όλοι οι τελικοί πελάτες θα έχουν τη δυνατότητα να ζητούν σταθερό συμβόλαιο διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους από τουλάχιστον έναν προμηθευτή. Η επιλογή αυτή θα πρέπει να προσφέρεται και από κάθε προμηθευτή που έχει περισσότερους από 200.000 τελικούς πελάτες.

Κατά τη διάρκεια της σύμβασης, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να μεταβάλλει μονομερώς τους όρους της ή να την καταγγείλει πριν από τη λήξη της. Οι πελάτες με σταθερά συμβόλαια θα μπορούν, εφόσον το επιλέξουν, να συμμετέχουν σε προγράμματα απόκρισης ζήτησης και σε σχήματα κοινής χρήσης ενέργειας, καθώς και να συμβάλλουν στην κάλυψη των αναγκών ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος.

3.⁠ ⁠Η ΡΑΑΕΥ θα εξειδικεύσει την αντιστάθμιση κινδύνου

Οι προμηθευτές θα πρέπει να περιορίζουν τον κίνδυνο που δημιουργούν οι διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς για τη βιωσιμότητα των συμβάσεών τους με τους πελάτες. Το νομοσχέδιο, ωστόσο, δεν καθορίζει ένα ενιαίο ποσοστό ενέργειας που θα πρέπει να αντισταθμίζει κάθε εταιρεία.

Η ΡΑΑΕΥ θα προσδιορίσει με απόφασή της τις κατάλληλες στρατηγικές, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος του προμηθευτή ή τη δομή της αγοράς. Θα καθορίσει επίσης τα μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου διακοπής της προμήθειας και τη διαδικασία διενέργειας δοκιμών αντοχής.

Στα εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν περιλαμβάνονται συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όπως τα PPAs, και προθεσμιακά συμβόλαια. Η ΡΑΑΕΥ θα ελέγχει την εφαρμογή των στρατηγικών και των μέτρων, μεταξύ άλλων με δοκιμές αντοχής. Πρόσβαση σε προϊόντα αντιστάθμισης κινδύνου προβλέπεται και για τις ενεργειακές κοινότητες πολιτών και τις κοινότητες ανανεώσιμης ενέργειας. Η νομοθετική διάταξη θέτει το πλαίσιο· η πρακτική της εφαρμογή θα εξαρτηθεί από την εξειδίκευσή του από τη ΡΑΑΕΥ.

4.⁠ ⁠Ενέργεια από ΑΠΕ θα μπορεί να μοιράζεται μεταξύ πελατών

Το νομοσχέδιο κατοχυρώνει το δικαίωμα στην κοινή χρήση ενέργειας για νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς. Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να αξιοποιούν ανανεώσιμη ενέργεια που παράγεται ή αποθηκεύεται σε εγκαταστάσεις εκτός των χώρων τους ή σε κοινόχρηστους χώρους. Θα μπορούν, ακόμη, να αποκτούν δικαίωμα χρήσης ενέργειας από άλλον ενεργό πελάτη, δωρεάν ή με αντάλλαγμα.

Η συμμετοχή μπορεί να οργανώνεται μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή νομικής οντότητας, αρκεί η κοινή χρήση να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων. Για τον συντονισμό τους μπορούν να ορίζουν διοργανωτή, ο οποίος θα αναλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την επικοινωνία με προμηθευτές και Διαχειριστές, την υποστήριξη των συμβάσεων και της τιμολόγησης ή τη διαχείριση εγκαταστάσεων παραγωγής και αποθήκευσης.

Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να βρίσκονται στην ίδια ζώνη προσφοράς του Διασυνδεδεμένου Συστήματος ή στο ίδιο ηλεκτρικό σύστημα των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών. Η ενέργεια που εγχέεται στο δίκτυο θα αφαιρείται από τη μετρημένη κατανάλωση εντός της περιόδου εκκαθάρισης αποκλίσεων. Θα εξακολουθούν να εφαρμόζονται φόροι και εισφορές χωρίς διακρίσεις, καθώς και τέλη δικτύου που αντανακλούν το κόστος.

Για σχήματα μεταξύ νοικοκυριών προβλέπονται όρια εγκατεστημένης ισχύος 10,8 kW για μεμονωμένες κατοικίες και 50 kW για πολυκατοικίες, κάτω από τα οποία οι συμμετέχοντες δεν υπέχουν τις υποχρεώσεις προμηθευτή. Τα όρια μπορούν να προσαρμοστούν με υπουργική απόφαση, μετά από γνώμη της ΡΑΑΕΥ: έως 30 kW για μεμονωμένα νοικοκυριά και έως 100 kW για πολυκατοικίες ή, σε ειδικά αιτιολογημένες περιπτώσεις, έως 40 kW.

Για έργα κοινής χρήσης που ανήκουν σε δημόσιους φορείς, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε, κατά μέσο όρο, τουλάχιστον το 10% της κοινόχρηστης ενέργειας να είναι προσβάσιμο σε ευάλωτους πελάτες, σε όσους πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια ή σε πολίτες. Παράλληλα, οι Διαχειριστές θα πρέπει να διαμορφώσουν τα συστήματά τους έτσι ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν την ταυτόχρονη σύναψη περισσότερων συμβάσεων προμήθειας ή συμφωνιών κοινής χρήσης από τους πελάτες.

5.⁠ ⁠Τουλάχιστον έξι μήνες στον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου

Για την ηλεκτρική ενέργεια, το διάστημα παραμονής στον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου αυξάνεται από τρεις μήνες σε τουλάχιστον έξι. Η υπηρεσία αφορά πελάτες που μένουν χωρίς προμηθευτή λόγω υπαιτιότητας του προηγούμενου παρόχου τους και τους δίνει περισσότερο χρόνο για να συνάψουν νέα σύμβαση.

Οι πελάτες διατηρούν τα δικαιώματά τους όσο παραμένουν στην υπηρεσία και μπορούν να επιλέξουν νέο προμηθευτή οποτεδήποτε. Ο Προμηθευτής Τελευταίου Καταφυγίου θα πρέπει, επίσης, να τους ενημερώνει για τις διαθέσιμες προσφορές και να τους ενθαρρύνει να επιλέξουν σύμβαση που βασίζεται στην αγορά. Για το φυσικό αέριο, η αντίστοιχη παραμονή δεν μπορεί να ξεπεράσει τους τρεις μήνες.

6.⁠ ⁠Προστασία όσο εξετάζεται η διαφορά με τον προμηθευτή

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση ή να αποσυνδέσει τον πελάτη όσο εκκρεμεί αίτημα ή διαδικασία επίλυσης διαφοράς. Η προστασία ισχύει όταν ο πελάτης έχει υποβάλει παράπονο στον προμηθευτή, το οποίο παραμένει σε εκκρεμότητα και δεν έχει κατατεθεί περισσότερες από δύο φορές.

Καλύπτει, επίσης, περιπτώσεις προσφυγής στον Ενεργειακό Διαμεσολαβητή, στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ή σε άλλον μηχανισμό εξωδικαστικής επίλυσης, εφόσον η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί.

Η προστασία παύει αυτοδικαίως αν η προσφυγή κριθεί προδήλως αόριστη, αβάσιμη ή καταχρηστική ή αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία των 90 ημερών για την εξέταση της διαφοράς. Η υποβολή παραπόνου δεν καταργεί τα υπόλοιπα συμβατικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δύο πλευρών.

7.⁠ ⁠Αλλαγή προμηθευτή, ενημέρωση και δυναμικά τιμολόγια

Οι πελάτες θα μπορούν να επιλέγουν προμηθευτή ή συμμετέχοντα στην αγορά που δραστηριοποιείται στη σωρευτική εκπροσώπηση, χωρίς διακρίσεις ως προς το κόστος, τη διαδικασία ή τον χρόνο αλλαγής. Για οικιακούς πελάτες και μικρές επιχειρήσεις, η αλλαγή προμηθευτή δεν θα επιφέρει οικονομική επιβάρυνση. Για τους υπόλοιπους πελάτες, τυχόν κόστος θα προκύπτει από τους όρους της σύμβασής τους. Η αλλαγή δεν απαλλάσσει τον πελάτη από τις συμβατικές υποχρεώσεις που έχει ήδη αναλάβει.

Πριν από τη σύναψη ή την παράταση σύμβασης, οι προμηθευτές θα πρέπει να δίνουν στον πελάτη περίληψη των βασικών όρων, με σαφή και περιεκτική διατύπωση. Θα περιλαμβάνει τη συνολική τιμή και την ανάλυσή της, το είδος της τιμολόγησης σταθερό, μεταβλητό ή δυναμικό, τα στοιχεία επικοινωνίας και υποστήριξης του προμηθευτή, καθώς και τυχόν εφάπαξ πληρωμές, προσφορές, πρόσθετες υπηρεσίες και εκπτώσεις.

Τα δυναμικά τιμολόγια υπάρχουν ήδη στην ελληνική αγορά. Το σχέδιο διευκρινίζει, όμως, ότι μπορούν να τα ζητούν πελάτες που διαθέτουν έξυπνο μετρητή ή για τους οποίους είναι τεχνικά δυνατή η εγκατάστασή του. Ο προμηθευτής θα πρέπει να εξασφαλίζει τη συναίνεση του πελάτη πριν μετατρέψει τη σύμβασή του σε δυναμική.

Οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν σε ειδικό πλαίσιο, το οποίο θα θεσπιστεί με υπουργική απόφαση μετά από γνώμη της ΡΑΑΕΥ. Η γνώμη της Αρχής προβλέπεται να υποβληθεί μέσα σε ένα έτος από τη δημοσίευση του νόμου. Στο πλαίσιο θα εξεταστούν, μεταξύ άλλων, η αγορά αναφοράς για τη διαμόρφωση της τιμής, η δομή των τιμολογίων, ενδεχόμενα όρια στις διακυμάνσεις, η περίοδος εκκαθάρισης, τα απαιτούμενα μετρητικά συστήματα και η ενημέρωση των πελατών για το κόστος και τους κινδύνους. Η ΡΑΑΕΥ θα παρακολουθεί την εξέλιξη των δυναμικών συμβάσεων και θα δημοσιεύει για τουλάχιστον δέκα χρόνια έκθεση για τις προσφορές της αγοράς και την επίδρασή τους στους λογαριασμούς.

Διαβάστε ακόμη