“Ανεβαίνει το θερμόμετρο” των χονδρεμπορικών τιμών ρεύματος στην Ελλάδα (και τον “διακεκαυμένο άξονα” που διατρέχει σειρά χωρών της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης φτάνοντας έως τη Γερμανία), σε μια συγκυρία που κλιμακώνεται και πάλι η ένταση στον Κόλπο (κάτι που είχε ως αποτέλεσμα η τιμή του φυσικού αερίου στον κόμβο TTF της Ολλανδίας να προσεγγίσει εκ νέου το ψυχολογικό “φράγμα” των 50 ευρώ/MWh), ενώ οι αποθήκες της Ευρώπης είναι άδειες και η ζήτηση ετοιμάζεται να “πατήσει γκάζι” καθώς πλησιάζουμε στην επίσημη έναρξη του καλοκαιριού.
Στο πλαίσιο αυτό, η μέση τιμή στην Προημερήσια Αγορά του Χρηματιστηρίου Ενέργειας διαμορφώνεται για σήμερα (Τρίτη 19 Μαΐου) στα 129,48 ευρώ/Mεγαβατώαρα, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο κέντρο μιας ζώνης χωρών με χονδρικές τιμές ρεύματος γύρω σε αυτά τα επίπεδα (Βουλγαρία, Ρουμανία, Ιταλία, Πολωνία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Αυστρία, Γερμανία). Στον αντίποδα, σε Γαλλία και Ιβηρική Χερσόνησο η μέση τιμή για σήμερα διαμορφώνεται στα 45 ευρώ/MWh, σε μια ακόμη έκφανση του κατακερματισμού της “ενιαίας” αγορά ηλεκτρισμού της Ευρώπης. Η συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας διαμορφώθηκε στο 44,24% (σε μια ημέρα με χαμηλά μποφόρ), η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο αναλογούσε στο 34,88%, τα υδροηλεκτρικά στο 8,44% και η λιγνιτική παραγωγή (που “εκπροσωπείται” πλέον μόνο από την Πτολεμαΐδα 5 μετά και το κλείσιμο της μονάδας του Αγίου Δημητρίου στις 15 Μαΐου συνεισφέρει το 6,66%. Αξιοσημείωτο δε ότι οι καθαρές εξαγωγές έφτασαν το 20%, με την χώρα να συνεχίζει να καταγράφει υψηλές επιδόσεις σε αυτόν τον τομέα, εδραιώνοντας περαιτέρω τον εξαγωγικό της χαρακτήρα.
Ιταλικές πιέσεις για ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για τις “ενεργειακές δαπάνες”
Σε αυτό το περιβάλλον, ωστόσο, κορυφώνεται και η ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για τις παρενέργειες της παρατεταμένης ενεργειακής ακρίβειας. Στο πλαίσιο αυτό αίσθηση προκάλεσε η επιστολή της πρωθυπουργού της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι προς τη πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με την οποία ζητούσε να αυξηθεί η δημοσιονομική ευελιξία αναφορικά με τα μέτρα αντιμετώπισης των υψηλών τιμών ενέργειας, ένα θέμα που έχει θέσει επανειλημμένα στον δημόσιο διάλογο και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ζητώντας την ενεργοποίηση της “ρήτρας διαφυγής” ώστε να μην συνυπολογίζονται στο έλλειμμα οι δαπάνες για την ανάσχεση της ενεργειακής κρίσης, σενάριο που οι Βρυξέλλες δεν αντιμετωπίζουν θετικά στην παρούσα φάση.
Σύμφωνα με την επιστολή, η αύξηση του ενεργειακού κόστους που αντιμετωπίζει η Ευρώπη απαιτεί παρέμβαση της ΕΕ σε κεντρικό επίπεδο, με την κυβέρνηση της Ρώμης να ζητά να επιτραπεί στα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν κονδύλια που προορίζονται για την άμυνα, με σκοπό τη χρηματοδότηση έκτακτων μέτρων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης ενεργειακής κρίσης. Η Μελόνι ανέφερε ότι η σύρραξη στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, έχουν «πολύ σοβαρές και συχνά ασύμμετρες επιπτώσεις» στις τιμές ενέργειας, στο κόστος νοικοκυριών και επιχειρήσεων, στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και στην αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Η κατάσταση συνιστά «εξαιρετική συγκυρία πέραν του ελέγχου των κρατών-μελών, με σημαντικές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά», τονίζεται στην επιστολή που επικαλείται το πρακτορείο Montel. Εάν η Ιταλία λάβει την ίδια δημοσιονομική ευελιξία για δαπάνες ενέργειας με εκείνη που είχε αρχικά προβλεφθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Readiness 2030 (ReArm Europe) της ΕΕ, η Ρώμη θα μπορούσε να κινητοποιήσει επιπρόσθετες δαπάνες ύψους έως και 1,5% του ΑΕΠ μεταξύ 2025 και 2028. Η Μελόνι κάλεσε επίσης την ΕΕ να επιδείξει το «πολιτικό θάρρος» να αναγνωρίσει την ενεργειακή ασφάλεια ως στρατηγική ευρωπαϊκή προτεραιότητα.
Η Ιταλία έχει ήδη ζητήσει δημοσίως από την ΕΕ να επιτραπεί η χρήση των εν λόγω κονδυλίων για ενεργειακά μέτρα. Ωστόσο, ο Αντιπρόεδρος τη Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις έχει μέχρι στιγμής απορρίψει τα αιτήματα της Ρώμης για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία ως απάντηση στην ενεργειακή κρίση.
Διαβάστε ακόμη
