Ο εξηλεκτρισμός των μεταφορών αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα και πιο κρίσιμα στοιχήματα για την ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια. Δεδομένου ότι περίπου το 54% της ελληνικής οικονομίας εξακολουθεί να στηρίζεται στα συμβατικά καύσιμα, καθίσταται σαφές ότι η μετάβαση σε ένα πιο «πράσινο» μοντέλο ανάπτυξης απαιτεί συντονισμένες και σταδιακές παρεμβάσεις σε όλους τους τομείς, με τις μεταφορές να βρίσκονται στο επίκεντρο. Ο εξηλεκτρισμός δεν αφορά μόνο την οδική κινητικότητα, αλλά επεκτείνεται και στη ναυτιλία, έναν κλάδο κομβικής σημασίας για τη χώρα.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Οδηγία για τις Υποδομές Εναλλακτικών Καυσίμων θέτει σαφές χρονοδιάγραμμα και υποχρεώσεις. Μέχρι το 2030 θα πρέπει να έχουν εγκατασταθεί σταθμοί εφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα σε όλα τα λιμάνια, ώστε τα ελλιμενιζόμενα πλοία να έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε ηλεκτρικό εφοδιασμό. Ο στόχος είναι η μείωση των εκπομπών ρύπων κατά την παραμονή των πλοίων στα λιμάνια και η συνολική βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των λιμενικών δραστηριοτήτων.

Ένα από τα βασικά εμπόδια που καθυστέρησαν την ανάπτυξη του συγκεκριμένου κλάδου ήταν η απουσία ενός ολοκληρωμένου operation manual, δηλαδή ενός εγχειριδίου που να τυποποιεί με σαφήνεια τις διαδικασίες ανεφοδιασμού, ασφάλειας και ελέγχου. Κομμάτι αυτού του παζλ αποτελεί ο Κανονισμός για την ασφαλή ηλεκτροδότηση, την ασφαλή ηλεκτροφόρτιση, τον έλεγχο και την πιστοποίηση ηλεκτρικών και υβριδικών πλοίων, ο οποίος πριν από μερικές ημέρες δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ.

Ο κανονισμός εφαρμόζεται σε πλοία που διαθέτουν συστήματα τροφοδοσίας με ηλεκτρική ενέργεια από εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης ή ηλεκτροφόρτισης, ανεξαρτήτως σημαίας. Η εφαρμογή του αφορά πλοία που αποπλέουν από λιμένες ή υπεράκτιες εγκαταστάσεις της ελληνικής επικράτειας, αλλά και σε όσα καταπλέουν σε αυτούς. Παράλληλα, η περιοχή του λιμένα όπου επιτρέπεται η λειτουργία των εγκαταστάσεων ηλεκτροδότησης ή ηλεκτροφόρτισης καθορίζεται με απόφαση του αρμόδιου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης του λιμένα ή της λιμενικής εγκατάστασης, κατόπιν σύμφωνης γνώμης της οικείας Λιμενικής Αρχής.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη λειτουργική οργάνωση των εγκαταστάσεων, καθώς προβλέπεται η τήρηση Εγχειριδίου Λειτουργίας Εγκατάστασης Ηλεκτροδότησης/Ηλεκτροφόρτισης. Το εγχειρίδιο αυτό αφορά τις διαδικασίες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας σε πλοία εντός του λιμένα ή του χώρου της εγκατάστασης και διασφαλίζει την ομαλή, ασφαλή και ελεγχόμενη λειτουργία των υποδομών.

Πρώτα στη λίστα τα λιμάνια της Ηγουμενίτσας και της Ραφήνας

Σε επίπεδο υλοποίησης έργων, ένα από τα πρώτα λιμάνια που αναμένεται να αποκτήσουν εγκαταστάσεις Cold Ironing είναι αυτό της Ηγουμενίτσας. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα επιτρέπουν την ηλεκτρική τροφοδοσία των πλοίων κατά τον ελλιμενισμό τους, δίνοντας τη δυνατότητα απενεργοποίησης των μηχανών και, κατ’ επέκταση, τη σημαντική μείωση των εκπομπών ρύπων. Το έργο υλοποιείται από τον ΔΕΔΔΗΕ και χρηματοδοτείται μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος Connecting Europe Facility. Σημειώνεται πως το πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα(ELEMED) «έτρεξε» στην Κυλλήνη.

Παράλληλα, μέσω του έργου DECOMPRES, ο ΔΕΔΔΗΕ θα συμμετάσχει στην κατασκευή τεσσάρων θέσεων ηλεκτροδότησης επιβατηγών-μεταγωγών πλοίων στο λιμάνι της Ραφήνας. Τα συγκεκριμένα έργα αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού, καθώς σε επόμενη φάση αναμένεται να υλοποιηθούν αντίστοιχες παρεμβάσεις στο Λαύριο, στην Πάτρα, αλλά και σε πολλά ελληνικά νησιά.

Σύμφωνα με το σχέδιο του ΔΕΔΔΗΕ για την ανάπτυξη του δικτύου για την περίοδο 2026-2030, και βάσει υπολογισμών του διαχειριστή, η συνολική μέγιστη ισχύς που απαιτείται για τον εξηλεκτρισμό των λιμένων ανέρχεται σε περίπου 630 MVA. Το μέγεθος αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για εκτεταμένα έργα ενίσχυσης όχι μόνο του Δικτύου, αλλά και του Συστήματος συνολικά. Στο πλαίσιο αυτό, ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ) έχει ήδη ολοκληρώσει το σύνολο των τεχνικών μελετών για θέσεις ηλεκτροδότησης πλοίων ακτοπλοΐας και κρουαζιερόπλοιων. Ειδικότερα, προβλέπονται πέντε θέσεις ηλεκτροδότησης πλοίων ακτοπλοΐας στις Ακτές Ποσειδώνος, Αγίου Διονυσίου, Ιετιόνια και Περικλέους, με εκτιμώμενο κόστος 18 εκατ. ευρώ, καθώς και τέσσερις θέσεις ηλεκτροδότησης πλοίων κρουαζιέρας στην Ακτή Θεμιστοκλέους.

Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στο δίκτυο. Με δεδομένο ότι τα ελλιμενισμένα πλοία θα πρέπει να τροφοδοτούνται αποκλειστικά με «πράσινη» ενέργεια, προκύπτει η ανάγκη αποθήκευσης της παραγόμενης ενέργειας. Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, οι διαθέσιμες τεχνολογίες αποθήκευσης και οι υπάρχουσες μπαταρίες δεν επαρκούν, τουλάχιστον προς το παρόν, για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες που δημιουργεί ο εξηλεκτρισμός των λιμένων.

Διαβάστε ακόμη