Διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση με αντικείμενο την θέσπιση μηχανισμών αποζημίωσης για τα εμπροσθοβαρή κόστη που συνεπάγεται η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο έχει ξεκινήσει η Βουλγαρία, όπως αποκάλυψε η υφυπουργός Ενέργειας της χώρας Τεοντόρα Γκεοργκίεβα σε συνέντευξη που παραχώρησε στο ICIS.

Όπως επισημαίνεται στο σχετικό δημοσίευμα, η Βουλγαρία αποτελεί την πύλη εισόδου του ρωσικού φυσικού αερίου που εισέρχεται στην ΕΕ μέσω του TurkStream και ανέμενε να αποκομίσει σωρευτικά έσοδα της τάξης των 2 δις ευρώ  από τη διαμετακόμιση του αερίου  έως τη λήξη της σχετικής σύμβασης το 2039. Ωστόσο, καθώς η ΕΕ αναμένεται να καταργήσει πλήρως το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του 2027, στο πλαίσιο του κανονισμού REPowerEU, η Βουλγαρία εξετάζει σειρά λύσεων που θα ωφελήσουν τόσο τη χώρα όσο και την ευρύτερη περιοχή.

Γκεοργκίεβα: Διεκδικούμε αποζημίωση για τις παρενέργειες από το στοπ στο ρωσικό αέριο

Σε αυτές περιλαμβάνονται η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου (που αξιοποιεί τις υποδομές του Διαβαλκανικού Αγωγού)  για την αύξηση των ροών φυσικού αερίου προς βορρά, η επανεξέταση της αμφιλεγόμενης συμφωνίας της  Βουλγαρίας με την τουρκική κρατική εταιρεία BOTAS, καθώς και η στήριξη  των ειδικών προϊόντων δέσμευσης μεταφορικής ικανότητας που επιτρέπουν απευθείας εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Ουκρανία.

«Το τέλος της διαμετακόμισης ρωσικού φυσικού αερίου έχει σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις», δήλωσε η Γκεοργκίεβα,προσθέτοντας ότι ο αντίκτυπος της σταδιακής κατάργησης πρέπει να μετριαστεί μέσω της αναβάθμισης των υφιστάμενων υποδομών ώστε να προωθούν τη μεταφορά αερίου μη ρωσικής προέλευσης.  Η ίδια επιβεβαίωσε ότι η Βουλγαρία έχει ζητήσει ειδικό (ad hoc) μηχανισμό επιχορήγησης για την αναβάθμιση του Διαβαλκανικού αγωγού που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου.

Η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Μολδαβία και η Ουκρανία υποστηρίζουν ότι ο Κάθετος Διάδρομος ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και τη διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων στην περιοχή, ενώ εργάζονται για να καταστεί δυνατή η ροή φυσικού αερίου προς Βορρά από σημεία εισόδου στο Νότο, συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών τερματικών σταθμών LNG (Ρεβυθούσα, Αλεξανδρούπολη) και  του αζέρικου αερίου από την Κασπία μέσω του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου.

Ενίσχυση των υποδομών του Κάθετου Διαδρόμου και του IGB

Η επέκταση του τμήματος Ρούπτσα–Βέτρινο, μήκους 61 χλμ., του Διαβαλκανικού Αγωγού στη βορειοανατολική Βουλγαρία αποτελεί βασικό έργο, το οποίο θα διπλασιάσει την εξαγωγική δυναμικότητα από νότο προς βορρά στα 10 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, με εκτιμώμενο κόστος 120 εκατ. ευρώ.

Ως πρώην επικεφαλής του ελληνοβουλγαρικού Διασυνδετήριου Αγωγού IGB που διευκολύνει την εξαγωγή φυσικού αερίου από την Κασπία προς την περιοχή των Βαλκανίων, η Γκεοργκίεβα επιθυμεί επίσης να δει την επέκταση της δυναμικότητας του IGB από 3 δισ. κυβικά μέτρα σε 5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.

Η συμφωνία με την Τουρκία για το φυσικό αέριο

Η ίδια δήλωσε ότι η επανεξέταση της 13ετούς σύμβασης εισαγωγής φυσικού αερίου της Βουλγαρίας με την τουρκική κρατική εταιρεία BOTAS αποτελεί ακόμη ένα κρίσιμο παράγοντα για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.

Βάσει της συμφωνίας που ανακοινώθηκε το 2023 και έχει αποτελέσει έκτοτε αντικείμενο πολλαπλών ερευνών λόγω των άκρως αμφιλεγόμενων όρων της,  η Βουλγαρία θα κατέβαλλε περίπου 3 δισ. ευρώ για δέσμευση δυναμικότητας στα σύνορα, ανεξάρτητα από το αν εισάγει φυσικό αέριο από την Τουρκία ή όχι.

Η Γκεοργκίεβα ανέφερε ότι η αρχική ιδέα, δηλαδή η διευκόλυνση της πρόσβασης στους  τερματικούς σταθμούς LNG της Τουρκίας, ήταν «στρατηγικά ορθή», παραδέχθηκε όμως ότι οι συμβατικοί όροι δεν ήταν «ευθυγραμμισμένοι με την αγορά», δημιουργώντας σημαντική οικονομική επιβάρυνση για την κρατική εταιρεία φυσικού αερίου Bulgargaz. Πρόσθεσε δε ότι προ ολίγων ημερών  εστάλη επίσημο υπόμνημα και αίτημα διαπραγμάτευσης προς τον υπουργό Ενέργειας της Τουρκίας, παρέχοντας μια σταθερή βάση για άμεσες συνομιλίες από την επόμενη κυβέρνηση.

«Το κρίσιμο είναι ότι η πρόσβαση στις υποδομές της BOTAS μπορεί να διασφαλιστεί και να καταστεί εμπορικά βιώσιμη μέσω προμηθειών LNG από τις ΗΠΑ, σε ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή ατζέντα διαφοροποίησης και τη διατλαντική συνεργασία (…) Αν γίνει σωστή διαχείριση, η BOTAS μπορεί να γίνει μέρος της λύσης και όχι μέρος του προβλήματος», κατέληξε η Βουλγάρα αξιωματούχος.

Διαβάστε ακόμη