Εντείνονται οι ζυμώσεις για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου και στις δυο όχθες του Ατλαντικού ενόψει της Υπουργικής Συνόδου της Ουάσιγκτον στις 24 Φεβρουαρίου, όπου το διακύβευμα είναι «να ξεμπλοκάρουν όλες οι ατέλειες του εγχειρήματος, ώστε το αέριο που θα φθάνει στον τελικό πελάτη να έχει ελκυστικές τιμές σε σχέση με τις ανταγωνιστικές διόδους Πολωνίας και Λιθουανίας», όπως το έθεσε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου μιλώντας χθες σε εκδήλωση των «Διαλόγων της Νισύρου».
Την ίδια στιγμή, όμως, οι ανταγωνιστές (βλέπε Πολωνία) δεν κάθονται με σταυρωμένα τα χέρια και σίγουρα δεν είναι τυχαίο ότι στην παρούσα χρονική συγκυρία οι Πολωνοί κινούνται με γρήγορους ρυθμούς για να κατασκευάσουν δυο νέους αγωγούς αερίου που θα ενισχύσουν την μεταφορική ικανότητα μεταξύ Πολωνίας από τη μια και Λιθουανίας, Σλοβακίας και Ουκρανίας από την άλλη. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η «περιοδεία» στις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου -με πρώτη στάση την Αθήνα- του απεσταλμένου της Κομισιόν Κλάους Ντίτερ Μπόρχαρντ, που έχει ως αποστολή να συλλέξει τις απόψεις όλων των εμπλεκόμενων μερών και να καταθέσει στη συνέχεια εισηγήσεις στην Επιτροπή. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αμφίσημη στάση που τηρούν οι Βρυξέλλες για το project (από τη μια το έχουν εντάξει στις Ενεργειακές Λεωφόρους Προτεραιότητας της ΕΕ, από την άλλη όμως επιμένουν ότι τα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο είναι ασύμβατα με το κοινοτικό πλαίσιο) συμπεριλαμβάνεται -σε συνδυασμό με τα υψηλότερα κόστη διαμετακόμισης, ιδίως σε σύγκριση με την διαδρομή μέσω Πολωνίας- μεταξύ των μεγαλύτερων «αγκαθιών» που χρήζουν αντιμετώπισης.
Ο κ. Μπόρχαρντ είχε τρία ραντεβού -με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο, τη διοίκηση του ΔΕΣΦΑ και αρμόδια στελέχη του κλάδου ενέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής (ΡΑΑΕΥ)- κατά τα οποία, άκουσε «με κατανόηση» όπως λένε οι πληροφορίες τα επιχειρήματα των συνομιλητών του για τους παράγοντες που περιορίζουν την ελκυστικότητα του Κάθετου Διαδρόμου, χωρίς να ανοίξει τα χαρτιά του για την επόμενη ημέρα. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο κ. Μπόρχαρντ επανέλαβε τη θέση των Βρυξελλών ότι τα τρία προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο (Route 1 με αφετηρία τη Ρεβυθούσα, Route 2 με αφετηρία το FSRU Αλεξανδρούπολης και Route 3 για μεταφορά αζέρικου αερίου μέσω ΤΑP με αφετηρία την Κομοτηνή) προσκρούουν στους Κανονισμούς της ΕΕ για την αγορά φυσικού αερίου της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλες αλλαγές στην δομή αυτών των προϊόντων (όπως π.χ. να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια από τον ένα μήνα που έχουν σήμερα ώστε να γίνουν πιο ελκυστικά και πιο φθηνά) προϋποθέτει αλλαγή στους Κανονισμούς, μια χρονοβόρα και γραφειοκρατική διαδικασία. Η «ρίζα» του προβλήματος έγκειται στο ότι μέσω των προϊόντων αυτών που ανέπτυξαν από κοινού οι Διαχειριστές που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο οι traders ή οι προμηθευτές μπορούν να δεσμεύουν δυναμικότητα σε όλα τα σκέλη της διαδρομής, π.χ. από την Ρεβυθούσα έως την Ουκρανία στην περίπτωση του Route 1. Όρος που αντίκειται στο ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ που προβλέπει χωριστή κατανομή δυναμικότητας σε κάθε επιμέρους σκέλος και δυνατότητα εισόδου/εξόδου του αερίου και πριν τον τελικό του προορισμό.
Γι’ αυτό και οι Βρυξέλλες ενέκριναν κατ’ εξαίρεση τα προϊόντα μηνιαίας δυναμικότητας πρώτα από τον Μάιο 2025 έως το Σεπτέμβριο και στη συνέχεια έδωσαν παράταση έως και τον Απρίλιο του 2026, ώστε αφενός να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες της Ουκρανίας για τον φετινό χειμώνα αφετέρου για να δοθεί χρόνος για να αντιμετωπιστούν οι ρυθμιστικές ασυμβατότητες. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr η Κομισιόν φέρεται να πρότεινε να δοθεί μια ακόμη παράταση έως τον Σεπτέμβριο του 2026 στη διάθεση των υφιστάμενων μηνιαίων προϊόντων (τα οποία όμως συγκεντρώνουν περιορισμένο ενδιαφέρον από την αγορά όπως έχει προκύψει από τις περισσότερες δημοπρασίες που έχουν διεξαχθεί μέχρι τώρα). Να σημειωθεί ότι η επόμενη δημοπρασία για τον Κάθετο Διάδρομο είναι προγραμματισμένη για την Καθαρά Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου, παραμονές δηλαδή της Συνόδου και τα αποτελέσματά της συναρτώνται με την πρόσφατη συμφωνία που έκλεισε η Atlantic See LNG , το κοινό σχήμα των AKTOR – ΔΕΠΑ για αποστολή φορτίου αμερικανικού LNG στην Ουκρανία μέσω Ρεβυθούσας τον Μάρτιο, με αγοραστή την κρατική εταιρεία προμήθειας φυσικού αερίου της Ουκρανίας Naftogaz. Την ίδια στιγμή που ο ειδικός απεσταλμένος της Κομισιόν περιοδεύει στις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, έχει τη σημασία του ότι το υψηλόβαθμο στέλεχος της κρατικής εταιρείας προμήθειας αερίου της Ουκρανίας Naftogaz Αλεξ Ριάμπκιν προσκλήθηκε στον Λευκό Οίκο για τις επαφές με τον Εκτελεστικό Διευθυντή του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ Τζάροντ Ειγκεν, βασικό θέμα στην ατζέντα τις επικείμενες μεταφορές αμερικανικών φορτίων LNG με προορισμό την Ουκρανία. «Εργαζόμαστε για να κλείσουμε μακροπρόθεσμες συμφωνίας προμήθειας για να δούμε αμερικανικό LNG να ρέει μέσω διαφορετικών οδεύσεων από την Ουκρανία», έγραψε με νόημα ο κ. Εικγκεν σε ανάρτησή του στο LinkedIn. Μια αναφορά που φαίνεται να παραπέμπει εμμέσως πλην σαφώς και στη βούληση των ΗΠΑ για μεγαλύτερη αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, τη στιγμή που οι Ουκρανοί καλύπτουν μεγάλο μέρος των αναγκών τους με εισαγωγές….ρωσικού αερίου μέσω Ουγγαρίας και Σλοβακίας, ενώ όσον αφορά στις εισαγωγές αμερικανικού LNG επιδεικνύουν σαφή προτίμηση στην διαδρομή μέσω Πολωνίας. «Μιλήσαμε για τις ανάγκες υποδομής, τις αποθήκες, τις εναλλακτικές οδεύσεις, τον εξοπλισμό….και το σημαντικότερο από όλα: Μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις για συνεργασία με αμερικανικές εταιρείες», κατέληξε ο Αμερικανός αξιωματούχος, δίνοντας το στίγμα των προτεραιοτήτων της αμερικανικής πλευράς ενόψει της συνάντησης της 24ης Φεβρουαρίου.
Διαβάστε ακόμη
