Η ενέργεια εξελίσσεται σε κεντρικό πεδίο γεωπολιτικής ισχύος και διατλαντικής σύγκλισης, με την Ελλάδα να τοποθετείται στον πυρήνα των εξελίξεων για την ασφάλεια εφοδιασμού και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της Ευρώπης. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της τοποθέτησης του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου στην 1η Ημερίδα Άμυνας & Γεωπολιτικής με θέμα «Η Νέα Γεωπολιτική Πραγματικότητα και οι Αμυντικές Προκλήσεις», όπου ανέπτυξε τη στρατηγική σημασία των ενεργειακών υποδομών, των διασυνδέσεων και των ερευνών υδρογονανθράκων, αλλά και τις επόμενες κινήσεις σε επίπεδο διεθνών συνεργασιών.
«Η ενέργεια έχει αποκτήσει μία έντονη γεωπολιτική διάσταση», σημείωσε ο υπουργός, τονίζοντας ότι αποτελεί πλέον βασικό σημείο σύγκλισης Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως ανέφερε, η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, ιδίως για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, η οποία εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντική εξάρτηση από ρωσικές ροές. Υπενθύμισε ότι το 2022 η Ρωσία «έκλεισε την κάνουλα», γεγονός που οδήγησε σε άμεση κινητοποίηση των ΗΠΑ για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αγοράς, ενώ η Ευρώπη αποφάσισε ότι «δεν θέλει να έχει ξανά κίνδυνο αποκοπής» και ότι δεν μπορεί «να βοηθά την Ουκρανία και ταυτόχρονα να χρηματοδοτεί τον εισβολέα της».
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς πυλώνες της προσπάθειας απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο, συμβάλλοντας στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής. Όπως ανέφερε, η χώρα μετατρέπεται σε πύλη εισόδου και κόμβο διαμετακόμισης, με τις υφιστάμενες και υπό ανάπτυξη υποδομές να δημιουργούν τις προϋποθέσεις για έναν ενισχυμένο γεωστρατηγικό ρόλο. Ταυτόχρονα, σημείωσε ότι πρόκειται για ένα σύνθετο εγχείρημα που απαιτεί επενδύσεις και χρόνο. «Εμείς είμαστε λίγο ανυπόμονοι, αλλά είναι ένα σύνθετο εγχείρημα», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να υλοποιηθεί από τη μία ημέρα στην άλλη.
Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής αποτελεί ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, τον οποίο χαρακτήρισε σημείο σύγκλισης Ευρώπης και ΗΠΑ. Πρόκειται, όπως εξήγησε, για ένα πρωτοφανές οικονομικό και ενεργειακό προϊόν που επιτρέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω πέντε χωρών έως την Ουκρανία. «Δεν έχει ξαναυπάρξει στην περιοχή ένα οικονομικό προϊόν το οποίο να διασχίζει πέντε χώρες», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το εγχείρημα είναι τεχνικά και ρυθμιστικά σύνθετο, γεγονός που εξηγεί τις καθυστερήσεις και τις δυσκολίες. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή ο διάδρομος έχει σαφή στρατηγική διάσταση, καθώς μπορεί να λειτουργήσει ως άξονας διασυνδέσεων, εμπορίου και μεταφορών, δημιουργώντας ένα νέο αναπτυξιακό τόξο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η ατζέντα της Ουάσιγκτον
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στη συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον σε δύο εβδομάδες, με τη συμμετοχή και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επισημαίνοντας ότι η ενέργεια αποτελεί πεδίο σύγκλισης και συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ. Στόχος της συνάντησης, όπως είπε, είναι να γεφυρωθούν ρυθμιστικές ατέλειες και διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν σε ενεργειακά έργα, ώστε να καταστεί εμπορικά ελκυστική και βιώσιμη η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο. «Η ενέργεια έχει ένα στοιχείο διατλαντικής γέφυρας και σύγκλισης», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι τα γραφειοκρατικά εμπόδια δεν πρέπει να υπονομεύουν την επίτευξη του κοινού στόχου. «Οι 27 είπαμε απεξάρτηση, άρα δεν πρέπει να πυροβολούμε τα πόδια μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις ποσότητες ρωσικού αερίου που εξακολουθούν να εισέρχονται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι εάν αυτές οι ροές διακοπούν, Ευρώπη και ΗΠΑ θα πρέπει να συνεργαστούν στενά για την ενίσχυση των εναλλακτικών πηγών και διαδρομών. Σε αυτό το πλαίσιο, επανέλαβε ότι η ανάπτυξη υποδομών και η άρση κανονιστικών εμποδίων αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την επιτυχία της στρατηγικής απεξάρτησης.
Την άλλη εβδομάδα «πέφτουν» οι υπογραφές για τους υδρογονάνθρακες
Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής του αφιερώθηκε στις έρευνες υδρογονανθράκων. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα κατάφερε σε σύντομο χρονικό διάστημα να τηρήσει δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα και να οικοδομήσει σχέσεις εμπιστοσύνης με διεθνείς ενεργειακές εταιρείες. Όπως ανέφερε, οι επαφές με μεγάλες εταιρείες του κλάδου οδήγησαν σε σταδιακή ενίσχυση της αξιοπιστίας της χώρας, ενώ την επόμενη εβδομάδα αναμένονται υπογραφές για τέσσερις θαλάσσιες περιοχές. «Ήρθε η ώρα για την πατρίδα μας, με αυτοπεποίθηση και σχέδιο, να ερευνήσει τα κοιτάσματά της», σημείωσε, τονίζοντας ότι οι εταιρείες θα προχωρήσουν με βασικό κριτήριο το εμπορικό όφελος.
Όπως επισήμανε, η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί όχι μόνο σε κόμβο διαμετακόμισης αλλά και σε παραγωγό φυσικού αερίου, εφόσον οι έρευνες αποδώσουν. Αυτό, όπως είπε, θα ενίσχυε τον ρόλο της χώρας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης και θα συνέβαλε στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Στο επίπεδο της ενεργειακής μετάβασης, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα ακολουθεί μια ρεαλιστική και ισορροπημένη πορεία. Υπενθύμισε τη σημαντική μείωση της συμμετοχής του λιγνίτη στο ενεργειακό μίγμα και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η μετάβαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη την οικονομική συνοχή, το περιβάλλον και την κοινωνία. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται τεχνολογική επανάσταση και πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, ενώ τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να έχουν ρόλο στο μεταβατικό στάδιο.
Τέλος, ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τις οποίες χαρακτήρισε έργα με ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία που εντάσσονται σε έναν ευρύτερο διάδρομο εμπορίου από την Ινδία και τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι σύντομα θα ανακοινωθεί ο φορέας που θα αναλάβει την επικαιροποίηση των μελετών για τον Great Sea Interconnector, ενώ προωθούνται και τα έργα διασύνδεσης με την Αίγυπτο και άλλες χώρες της περιοχής.
Κλείνοντας, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ενέργεια λειτουργεί ως γέφυρα συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών και ότι η επόμενη περίοδος θα είναι καθοριστική για την υλοποίηση των έργων που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική θέση της χώρας. «Ήρθε η ώρα να κάνουμε αποφασιστικά το επόμενο βήμα», ανέφερε, τονίζοντας ότι με σχέδιο, επενδύσεις και συνεργασίες η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στο νέο ενεργειακό τοπίο της περιοχής.
Διαβάστε ακόμη
