Την ψήφο εμπιστοσύνης της αγοράς στον Τερματικό Σταθμό της Ρεβυθούσας επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα των ετήσιων δημοπρασιών του ΔΕΣΦΑ για τη δέσμευση χρονοθυρίδων εκφόρτωσης LNG και δυναμικότητας αεριοποίησης για την περίοδο 2026–2040, κατά τις οποίες διατέθηκαν σχεδόν όλα τα δημοπρατούμενα slots, με την εξαίρεση τριών που αφορούσαν στο 2040 και ενός για το 2036. Όπως επισημαίνεται από τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν με σαφήνεια τη μακροχρόνια δέσμευση δυναμικότητας ως έναν κομβικό μηχανισμό για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, της προβλεψιμότητας και της συνολικής σταθερότητας της αγοράς φυσικού αερίου.
Ποιοι συμμετείχαν στις δημοπρασίες
Όσον αφορά στο προφίλ των συμμετεχόντων στις δημοπρασίες, σύμφωνα με τον Brendan A’Hearn, αναλυτή του ICIS, το παρών έδωσαν 3-5 χρήστες (ανάλογα τον “γύρο” των δημοπρασιών), όλες ελληνικές εταιρείες και πιο συγκεκριμένα οι ΔΕΠΑ, Metlen, ΔΕΗ, ΗΡΩΝ και Enerwave (πρώην Elpedison). Ο ίδιος επισημαίνει ότι με το μπλόκο στις εξαγωγές ρωσικού αερίου στην ΕΕ έως το τέλος του 2027 που νομοθέτησαν οι Βρυξέλλες, η Ρεβυθούσα αποκτά πολύ μεγαλύτερο ρόλο για τον εφοδιασμό σε φυσικό αέριο τόσο της Ελλάδας, όσο και της ευρύτερης περιοχής της ΝΑ Ευρώπης,
Η ισχυρή ανταπόκριση της αγοράς αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταγράφεται σε μια περίοδο έντονων και πολυεπίπεδων εξελίξεων στον ευρύτερο ενεργειακό χάρτη της περιοχής. Αφενός βρίσκονται σε εξέλιξη οι συζητήσεις και οι διεργασίες που αφορούν τον Κάθετο Διάδρομο, αφετέρου πλησιάζει χρονικά η απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου, η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από το φθινόπωρο του 2027. Το κενό που θα δημιουργηθεί από την αποχώρηση του ρωσικού αερίου εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αυξημένη ζήτηση για υγροποιημένο φυσικό αέριο, γεγονός που εξηγεί και τη σημαντική ζήτηση για δέσμευση υποδομών και δυναμικότητας LNG. Σύμφωνα με τον κ. A’Hearn, η δέσμευση δυναμικότητας στη Ρεβυθούσα σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου θα μπορούσε να ενισχύσει τον ρόλο των ελληνικών εταιρειών ως προμηθευτών-κλειδί στον Κάθετο Διάδρομο, αν και παραμένουν σημαντικά ερωτήματα προς επίλυση για το πώς η όδευση μπορεί να καταστεί εμπορικά ελκυστική, με δεδομένες τις υψηλές χρεώσεις διαμετακόμισης. Οι υψηλές ταρίφες θεωρούνται ως ένας από τους βασικούς λόγους για το “χλιαρό” ενδιαφέρον της αγοράς για το ενιαίο προϊόν μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία που ξεκίνησε να προσφέρεται από πέρυσι, κάτι που γνωρίζουν όλοι οι εμπλεκόμενοι στο project.
Σε κάθε περίπτωση, σε ό,τι αφορά τον Κάθετο Διάδρομο, η πολιτική βούληση για την υλοποίησή του είναι ισχυρή, με την πλευρά των ΗΠΑ να δίνει πρόσφατα ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Ένωση να στηρίξει πλήρως το έργο. Την στρατηγική του σημασία για την Ελλάδα ανέδειξαν άλλωστε στις δημόσιες τοποθετήσεις τους τις τελευταίες ημέρες τόσο ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Τούτων λεχθέντων, κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η απάντηση στα ερωτήματα που θέτει η αγορά, κυρίως σε σχέση με το ρυθμιστικό πλαίσιο που θα διέπει τη λειτουργία του Διαδρόμου. Η ύπαρξη σαφών και σταθερών κανόνων θεωρείται καθοριστική για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των συμμετεχόντων.
Στο πλαίσιο αυτό, αυτή την περίοδο έχει συσταθεί ομάδα εργασίας υπό τη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, με τη συμμετοχή των διαχειριστών συστημάτων, με στόχο την άρση των υφιστάμενων εμποδίων. Παράλληλα, πριν από λίγες ημέρες πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη συνάντηση των Ρυθμιστικών Αρχών Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας, η οποία επικεντρώθηκε στον Κάθετο Διάδρομο και στην ανάγκη να καταστεί πιο ελκυστικός για την αγορά.
Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, η προσπάθεια αυτή αποτελεί εξαρχής βασική επιδίωξη των διαχειριστών συστημάτων φυσικού αερίου των χωρών που συμμετέχουν στο έργο. Ήδη έχουν επιλυθεί σημαντικά ζητήματα, όπως η εναρμόνιση της ποιότητας. Παρ’ όλα αυτά, το βασικό στοίχημα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, παραμένει η διαμόρφωση προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας με μεγαλύτερη διάρκεια και πιο σταθερή ορατότητα, στοιχεία που κρίνονται απαραίτητα για την προσέλκυση εμπορικού ενδιαφέροντος.
Τα παραπάνω «αγκάθια» ερμηνεύουν και τη χαμηλή ανταπόκριση που καταγράφηκε στις δημοπρασίες δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο για τον μήνα Ιανουάριο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη περαιτέρω βελτιώσεων στο θεσμικό πλαίσιο του έργου. Το περιορισμένο ενδιαφέρον κατεγράφη σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η Ουκρανία προτιμά άλλες διαδρομές για να προμηθεύεται φυσικό αέριο και εν μέσω χειμώνα που η ζήτηση είναι αυξημένη. Κρίσιμο ορόσημο για τα επόμενα βήματα του έργου είναι η Υπουργική Σύνοδος των χωρών που εμπλέκονται στο έργο στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, με τη συμμετοχή του Υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, στο περιθώριο της οποίας θα συναντηθούν και όλοι οι stakeholders του έργου.
Διαβάστε ακόμη
