Για τον ρόλο της Ελλάδας στην ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) μίλησε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, το απόγευμα της Δευτέρας στο Συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ. Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε στις ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν στη χώρα μας τον Νοέμβριο κατά την P-TEC, ενώ τόνισε πως οι ΗΠΑ συντάσσονται με την ΕΕ στο σχέδιο απεξάρτησής της από το ρωσικό φυσικό αέριο. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου. Όπως δήλωσε, η συγκεκριμένη διαδρομή επιτρέπει στο αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) να φτάνει μέχρι την Ουκρανία. Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε πως θα πρέπει να αντικατασταθούν οι ποσότητες ρωσικού αερίου που εισέρχονται στην Ευρώπη μέσω του αγωγού TurkStream. Ένας τρόπος να συμβεί αυτό είναι να εξασφαλιστεί πως δεν θα βαφτίζεται τουρκικό το ρωσικό αέριο μέσω του TurkStream, σχολίασε. Ένας άλλος τρόπος είναι η ύπαρξη υποδομών, εργαλείων και προϊόντων που θα αντικαταστήσουν το ρωσικό αέριο, «φωτογραφίζοντας» τον Κάθετο Διάδρομο. Ωστόσο, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε πως υπάρχουν εμπόδια που καθυστερούν την ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου και θα πρέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τα αντιμετωπίσει με ταχύτητα.

Παπασταύρου: Η Κομισιόν πρέπει να άρει τα ρυθμιστικά εμπόδια του Κάθετου Διαδρόμου

Πιο αναλυτικά, ο υπουργός είπε πως υπάρχουν ρυθμιστικά εμπόδια μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Σχολίασε πως έχουν ληφθεί οι αποφάσεις για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, αλλά όταν πάει η ΕΕ να προχωρήσει στην εφαρμογή των αποφάσεων, τότε ανακαλύπτει πως υπάρχουν ρυθμιστικές διαφορές μεταξύ κρατών μελών, που φέρνουν ως αποτέλεσμα να μην αντικαθίσταται τελικά το ρωσικό αέριο από το αμερικανικό LNG. Ο κ. Παπασταύρου ενθάρρυνε την Κομισιόν να «τρέξει» το ζήτημα, διατηρώντας μεν τη ρυθμιστική συνοχή εντός της ΕΕ, αλλά διατηρώντας ταυτόχρονα και ρεαλισμό, στη βάση των αποφάσεων που έχουν ληφθεί από τα κράτη μέλη. Αν δεν σταλεί το μήνυμα πως η απεξάρτηση απ’ το ρωσικό αέριο είναι αμετάκλητη, τότε δεν θα συμβεί, προειδοποίησε. «Και το αμετάκλητο έρχεται μέσα από την αντικατάσταση του ρωσικού αερίου απ’ το αμερικανικό LNG», συμπλήρωσε ο κ. Παπασταύρου. «Χρειαζόμαστε τη στήριξη της Κομισιόν στο να αρθούν τα ρυθμιστικά εμπόδια και να μπορούν τα προϊόντα Route 1,2 & 3 να είναι διαθέσιμα στην αγορά», κατέληξε.

Τσάφος: Η πρόταση της Κομισιόν για τα δίκτυα είναι απ’ τις πιο σημαντικές των τελευταίων ετών

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, μιλώντας για τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF) της ΕΕ, δήλωσε πως η Ελλάδα υποστηρίζει πολύ την προώθηση της διασυνδεσιμότητας στην Ένωση, ενώ σημείωσε πως θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη πως ορισμένες χώρες στην περιφέρεια της ΕΕ έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από επενδύσεις για να βελτιώσουν τη διασυνδεσιμότητά τους με την υπόλοιπη Ευρώπη. Στο πλαίσιο του χθεσινού Συμβουλίου, οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ κατέληξαν σε συμφωνία για μια μερική διαπραγματευτική εντολή σχετικά με τον μηχανισμό CEF για την περίοδο 2028-2034. Ως προς το πακέτο μέτρων της Κομισιόν για μεγάλες επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα των κρατών μελών, ο Νίκος Τσάφος τόνισε πως η Ελλάδα θεωρεί την πρόταση της Κομισιόν μια απ’ τις πιο σημαντικές που έχει φέρει στο τραπέζι τα τελευταία χρόνια και την περίμενε τουλάχιστον από το 2023.

Επιπλέον, επανέλαβε τα πέντε βασικά σημεία που ξεχώρισε από το σχέδιο της Επιτροπής για τα δίκτυα. Συγκεκριμένα, ανέφερε:

  • Η ανάπτυξη ενός «κεντρικού ευρωπαϊκού σεναρίου» (central EU scenario) θα ευθυγραμμίσει σταδιακά τη διαδικασία σχεδιασμού προς μια πανευρωπαϊκή αξιολόγηση βασισμένη στους διαθέσιμους πόρους, αντί στις πιο στενές προτεραιότητες σχεδιασμού των επιμέρους κρατών και διαχειριστών δικτύου. Αυτό μπορεί να πυροδοτήσει έναν μεγάλο επαναπροσδιορισμό των αναγκών και των ροών του συστήματος.
  • Η διαδικασία «κάλυψης κενών» (“gap filling”) μπορεί να δημιουργήσει δυναμική για την αντιμετώπιση των πιο δύσκολων σημείων συμφόρησης στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα. Με σωστή χρήση, μπορεί να εντοπίσει ανάγκες που ενδεχομένως τα κράτη μέλη δεν δίνουν προτεραιότητα και να επιταχύνει κρίσιμες επενδύσεις για το σύνολο του συστήματος.
  • Πιο αποδοτική χρήση του δικτύου. Πολλές από τις διαφορές τιμών που παρατηρούμε στην Ευρώπη προέρχονται από ανεπαρκή χρήση του υφιστάμενου συστήματος και όχι από έλλειψη φυσικών διασυνδέσεων. Οι συστάσεις του πακέτου θα μπορούσαν να διευκολύνουν την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και πρακτικών ώστε να αξιοποιήσουμε καλύτερα το δίκτυο που ήδη έχουμε.
  • Αποζημίωση χωρών που εξυπηρετούν το σύστημα στο σύνολό του. Αυτή είναι μια ακόμη αδυναμία του τρέχοντος σχεδιασμού – τα κόστη και τα οφέλη συχνά κατανέμονται χωρικά με τρόπο που δεν αντιστοιχούν. Το «Πακέτο για τα Δίκτυα» ανοίγει μια αναγκαία συζήτηση για το πώς μπορεί να κλείσει αυτό το χάσμα.
  • Η έννοια των «Ενεργειακών Λεωφόρων» (“Energy Highways”) δίνει ειδική έμφαση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη – τόσο στο φυσικό αέριο όσο και στην ηλεκτρική ενέργεια – υπογραμμίζοντας τη σημασία λήψης πρόσθετων μέτρων σε αυτήν την περιοχή της Ευρώπης.

Ως προς τη συζήτηση για πιθανή τροποποίηση του Κανονισμού της ΕΕ για το μεθάνιο, ο υφυπουργός επισήμανε πως η Ελλάδα υποστηρίζει την ανάγκη για απλοποίηση της νομοθεσίας ώστε να μειωθεί η πολυπλοκότητα και να αρθούν τα εμπόδια. «Υιοθετούμε την άποψη να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες ευελιξίας και να είμαστε ρεαλιστές για να ενισχύσουμε την ενεργειακή μας ασφάλεια», πρόσθεσε. Τέλος, δήλωσε πως αν η ΕΕ φτάσει τα όρια της ευελιξίας της, τότε μπορεί να εξετάσει και άλλα εργαλεία ώστε να είναι σίγουρη πως η νομοθεσία της εφαρμόζεται με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο.

Διαβάστε ακόμη