Η απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου, με προτεραιότητα στο ντίζελ, θα βρεθεί στο επίκεντρο της διήμερης συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της ΙΕΑ στο Παρίσι. Η συζήτηση αφορά τόσο την επιτάχυνση των ποσοτήτων που έχουν ήδη δεσμευτεί από τα κράτη-μέλη όσο και το ενδεχόμενο να διατεθούν πρόσθετα αποθέματα ντίζελ. Την Ελλάδα θα εκπροσωπήσει η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Δέσποινα Παληαρούτα, ενώ οι χώρες-μέλη θα εκπροσωπηθούν από γενικούς γραμματείς αρμόδιους για την ενέργεια.
Η Παληαρούτα μεταβαίνει σήμερα στο Παρίσι και θα παραμείνει έως τις 16 Οκτωβρίου, μαζί με συνεργάτιδά της, προκειμένου να παραστεί στις εργασίες της 14ης και 15ης Οκτωβρίου. Για τη μετακίνησή τους το ΥΠΕΝ ενέκρινε δέσμευση πίστωσης 3.614 ευρώ.
Το κρίσιμο σημείο είναι τι ακριβώς περιλαμβάνει η επόμενη κίνηση. Η ΙΕΑ ανακοίνωσε στις 7 Οκτωβρίου ότι είχαν διατεθεί περίπου 325 εκατ. βαρέλια από τα αποθέματα που συμφωνήθηκε να απελευθερωθούν τον Μάρτιο. Η πλήρης διάθεση των ποσοτήτων που απομένουν από εκείνες τις δεσμεύσεις θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 100 εκατ. βαρέλια στην αγορά. Πρόκειται, επομένως, για την ολοκλήρωση του πακέτου του Μαρτίου· παράλληλα, εξετάζεται αν χρειάζονται και πρόσθετες αποδεσμεύσεις ντίζελ.
Σε επιστολή του προς τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, ο εκτελεστικός διευθυντής της ΙΕΑ, Φατίχ Μπιρόλ, ζήτησε από όσες χώρες δεν έχουν διαθέσει ακόμη τις ποσότητες που τους αναλογούν να επιταχύνουν τις παραδόσεις, δίνοντας προτεραιότητα στο ντίζελ όπου είναι εφικτό. Κάλεσε επίσης και τα κράτη που έχουν ολοκληρώσει τις δεσμεύσεις τους να εξετάσουν αν χρειάζονται συμπληρωματικές ποσότητες και, εφόσον κρίνουν ότι πρέπει να τις διαθέσουν, να προσδιορίσουν το μέγεθος και το χρονοδιάγραμμα. Το Διοικητικό Συμβούλιο αναμένεται να αξιολογήσει την πορεία αυτών των ενεργειών στις 15 Οκτωβρίου.
Η διαθεσιμότητα αποθεμάτων δίνει στην ΙΕΑ περιθώριο για νέα παρέμβαση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει ήδη συμφωνία για πρόσθετη ποσότητα. Σύμφωνα με τον οργανισμό, τα κράτη-μέλη διατηρούν περίπου 1,1 δισ. βαρέλια δημόσιων αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, εκ των οποίων περισσότερα από 200 εκατ. είναι ντίζελ. Οι χώρες της ΙΕΑ υποχρεούνται, άλλωστε, να διατηρούν αποθέματα που αντιστοιχούν τουλάχιστον σε 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών πετρελαίου. Η αποδέσμευσή τους αποτελεί εργαλείο αντιμετώπισης σοβαρών διαταραχών στην προσφορά, όχι μηχανισμό μόνιμης παρέμβασης στις τιμές.
Η πίεση στην αγορά παραμένει εντονότερη στα διυλισμένα προϊόντα. Η ΙΕΑ έχει επισημάνει ότι, ενώ οι εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή έχουν ανακάμψει, οι ροές προϊόντων διύλισης εξακολουθούν να περιορίζονται από την κρίση στο Στενό του Ορμούζ. Παράλληλα, οι επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια επιβαρύνουν την προσφορά ντίζελ, με συνέπεια στενότερη αγορά και υψηλότερες τιμές. Το ζήτημα απασχόλησε και τη σύνοδο των ηγετών της G7 στις 2 Οκτωβρίου, οι οποίοι ζήτησαν από την ΙΕΑ να συνεχίσει την επεξεργασία επιλογών για τη στήριξη της ενεργειακής ασφάλειας και των αγορών.
Η Πολωνία έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να διαθέσει πετρέλαιο και ντίζελ από τα αποθέματά της εφόσον υπάρξει συναίνεση, χωρίς να αναμένει απόφαση την Τετάρτη. Η Γερμανία έχει αναφέρει ότι θα συμμετάσχει στην περαιτέρω διάθεση της ποσότητας που είχε ήδη συμφωνηθεί τον Μάρτιο. Η άτυπη συζήτηση της Τετάρτης και οι εργασίες του Διοικητικού Συμβουλίου αναμένεται να ξεκαθαρίσουν αν η κοινή προσπάθεια θα περιοριστεί στην ολοκλήρωση των υφιστάμενων δεσμεύσεων ή αν θα ανοίξει ο δρόμος για νέα αποδέσμευση ντίζελ.
Διαβάστε ακόμη
