Ένα νέο πακέτο μέτρων για την ενέργεια με στόχο να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση, να μειωθούν οι τιμές για πολίτες και επιχειρήσεις και να ενισχυθεί η ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασε σήμερα η Κομισιόν. Στις πρωτοβουλίες στο οπλοστάσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εντάσσονται επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, ανάπτυξη μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs) και παρεμβάσεις για χαμηλότερους λογαριασμούς ρεύματος για τα νοικοκυριά. Το πλαίσιο αυτό έρχεται λίγες ημέρες πριν από τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19 Μαρτίου όπου οι 27 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητήσουν, μεταξύ άλλων, το ζήτημα του αυξανόμενου κόστους της ενέργειας.

Σε ανάρτησή του ο Επίτροπος Ενέργειας Dan Jørgensen αναφέρει πως η Ευρώπη εστιάζει στη σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας και τη διασφάλιση των αποθεμάτων εν μέσω της μεταβλητότητας της αγοράς που προκαλείται από τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή. Αναφερόμενος στο πακέτο μέτρων για τους πολίτες υπογραμμίζει πως στον πυρήνα του νέου αυτού πλαισίου βρίσκεται μια απλή αλλά ισχυρή ιδέα: οι λογαριασμοί ενέργειας δεν πρέπει ποτέ να οδηγούν τα νοικοκυριά σε οικονομική δυσκολία. Γι’ αυτό παρουσιάζουμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη μείωση του κόστους, την ενίσχυση των καταναλωτών και την προστασία των πιο ευάλωτων.

Υπενθυμίζει ωστόσο, πως οι επόμενες ημέρες και εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την παροχή βασικών λύσεων στους πολίτες και τις επιχειρήσεις σχετικά με τις υψηλές τιμές ενέργειας καθώς είναι απαραίτητες τόσο διαρθρωτικές αλλαγές όσο και βραχυπρόθεσμα μέτρα ανακούφισης.

Ποια τα μέτρα για τους πολίτες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί μέτρα για την μέίωση των λογαριασμών ενέργειας για τους πολίτες και πρωτοβουλίες που θα επιτρέψουν στα νοικοκυριά να συμμετέχουν πιο ενεργά στο ενεργειακό σύστημα, για παράδειγμα μέσω της παραγωγής και κατανάλωσης της δικής τους ηλιακής ενέργειας. Όπως σημειώνεται, τα νοικοκυριά που παράγουν και καταναλώνουν τη δική τους ηλιακή ενέργεια μπορούν να εξοικονομούν περίπου 260 έως 550 ευρώ τον χρόνο. Ειδικότερα, προτείνονται αλλαγές που

  • θα κάνουν ευκολότερη την αλλαγή προμηθευτή ενέργειας,
  • θα προσφέρουν πιο διαφανείς λογαριασμούς και συμβόλαια ενέργειας
  • θα προβλέπουν χαμηλότερους φόρους και εισφορές στους λογαριασμούς ρεύματος
  • θα ενισχύσουν την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια.

Σήμα για ανάπτυξη μικρών πυρηνικών αντιδρασήρων

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται επίσης στους μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες (SMR), μια νέα μορφή πυρηνικής τεχνολογίας που θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην παραγωγή σταθερής καθαρής ενέργειας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να υποστηρίξει την ανάπτυξη αυτής της τεχνολογίας ώστε οι πρώτοι τέτοιοι αντιδραστήρες να τεθούν σε λειτουργία στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Μέχρι το 2050, η ανάπτυξη των SMR θα μπορούσε να μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου στην ΕΕ έως και κατά 60 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Μείωση εισαγωγών ορυκτών καυσίμων

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι δράσεις που προωθούνται θα μπορούσαν να μειώσουν τον λογαριασμό εισαγωγών καυσίμων κατά περίπου 130 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο έως το 2030. Αυτό θα επιτευχθεί μέσα από μεγαλύτερη χρήση ΑΠΕ, αύξηση του εξηλεκτρισμού της οικονομίας, βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και ενίσχυση των ενεργειακών δικτύων και της ευελιξίας του ενεργειακού συστήματος.

Παράλληλα, η στρατηγική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη νέων και καινοτόμων ενεργειακών τεχνολογιών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αποθήκευση ενέργειας μεγάλης διάρκειας, τα πλωτά αιολικά και φωτοβολταϊκά συστήματα, η γεωθερμική ενέργεια, η θαλάσσια ενέργεια και τα αγρο-φωτοβολταϊκά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να μειώσει τον οικονομικό κίνδυνο αυτών των τεχνολογιών ώστε να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις και να επιταχύνει την εμπορική τους αξιοποίηση.

Επενδύσεις 660 δισ. ετησίως έως το 2030

Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2030 θα χρειάζονται περίπου 660 δισ. ευρώ ετησίως για έργα που σχετίζονται με την καθαρή ενέργεια, ενώ την επόμενη δεκαετία το ποσό αυτό θα αυξηθεί περίπου στα 695 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Όπως αναφέρει η Κομισιόν «η υλοποίηση της μετάβασης σε καθαρή ενέργεια θα απαιτήσει επενδύσεις ύψους 660 δισ. ευρώ ετησίως μέχρι το 2030, οι οποίες θα αυξηθούν σε 695 δισ. ευρώ ετησίως την επόμενη δεκαετία. Ενώ η δημόσια χρηματοδότηση παίζει ζωτικό ρόλο ως καταλύτης, δεν θα είναι αρκετή για να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Η μετάβαση σε καθαρή ενέργεια θα απαιτήσει σημαντικά μεγαλύτερη κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, και τέτοιο κεφάλαιο υπάρχει ήδη. Οι θεσμικοί επενδυτές (όπως συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες και κρατικά επενδυτικά ταμεία – τα οποία επί του παρόντος διαθέτουν μόνο ένα μικρό μέρος των χαρτοφυλακίων τους στην καθαρή ενέργεια) ελέγχουν πάνω από 12 τρισ. ευρώ σε περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη και επιδιώκουν τις μακροπρόθεσμες, σταθερές αποδόσεις που μπορούν να προσφέρουν τα ενεργειακά έργα».

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αναμένεται να διαθέσει πάνω από 75 δισ. ευρώ τα επόμενα τρία χρόνια για τη χρηματοδότηση έργων καθαρής ενέργειας, δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, ενεργειακής αποδοτικότητας και νέων τεχνολογιών. Ειδικότερα η ΕΤΕπ θα αναλάβει δέσμευση με ένα ενδεικτικό ποσό έως και 500 εκατ. ευρώ στο Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων Υποδομών.

Επιπρόσθετα, η Κομισιόν προτείνει δύο βασικές κατευθύνσεις για την ενίσχυση των επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα:

  • τη δυνατότητα τιτλοποίησης μελλοντικών εσόδων, δηλαδή τη μετατροπή των αναμενόμενων πληρωμών από έργα ΑΠΕ σε αξιόπιστους και διαπραγματεύσιμους χρηματοοικονομικούς τίτλους. Έτσι, δημιουργούνται επενδυτικά προϊόντα που μπορούν να προσφέρουν σταθερές και μακροπρόθεσμες αποδόσεις, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για θεσμικούς επενδυτές.

  • την αξιοποίηση υβριδικών ομολόγων. Με το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο, οι διαχειριστές δικτύων και οι ενεργειακές εταιρείες μπορούν να συγκεντρώνουν κεφάλαια χωρίς να επιβαρύνονται υπερβολικά με νέο δανεισμό, γεγονός που καθιστά τα σχετικά επενδυτικά σχέδια πιο ελκυστικά για την αγορά.

Διαβάστε ακόμα