Τρία ελληνικά έργα κλείδωσαν θέση ανάμεσα στα 77 που επέλεξε η Κομισιόν να προχωρήσουν προς χρηματοδότηση από το Ταμείο Καινοτομίας, στο πλαίσιο ενός πακέτου 3,4 δισ. ευρώ. Τα ORION, TALOS και AEGEANFLOAT φέρνουν στο ελληνικό σκέλος της ευρωπαϊκής επιλογής τρεις διαφορετικές λύσεις για την ενεργειακή μετάβαση, λιγότερο κλίνκερ στην παραγωγή τσιμέντου, συνδυασμό ΑΠΕ και αποθήκευσης στην Κρήτη και πιλοτική πλωτή αιολική ενέργεια στο Αιγαίο.

Η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι τα 77 έργα, τα οποία βρίσκονται σε 23 χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, θα λάβουν συνολικά 3,4 δισ. ευρώ. Στη βάση δεδομένων της Επιτροπής, ωστόσο, τα τρία ελληνικά έργα εμφανίζονται ως προσκλήσεις για προετοιμασία συμφωνιών επιχορήγησης. Οι συμφωνίες δεν έχουν ακόμη υπογραφεί, ενώ η CINEA τοποθετεί την απονομή των επιχορηγήσεων στο πρώτο τρίμηνο του 2027.

Το Ταμείο Καινοτομίας χρηματοδοτείται από τα έσοδα του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών. Η πρόσκληση συγκέντρωσε 358 αιτήσεις από 27 χώρες, με συνολικά αιτούμενη στήριξη 17,5 δισ. ευρώ — έξι φορές τον αρχικό προϋπολογισμό των 2,9 δισ. ευρώ. Η αξιολόγηση περιλάμβανε κριτήρια όπως η αναμενόμενη μείωση εκπομπών, ο βαθμός καινοτομίας, η ωριμότητα, η δυνατότητα εφαρμογής και σε άλλες εγκαταστάσεις και η αποδοτικότητα κόστους.

ORION: νέα γραμμή παραγωγής φρυγμένης αργίλου

Το έργο της HERACLES GENERAL CEMENT προβλέπει την εγκατάσταση πλήρως ηλεκτροδοτούμενης γραμμής παραγωγής φρυγμένης αργίλου σε υφιστάμενο εργοστάσιο τσιμέντου στην Ελλάδα. Στόχος είναι η παραγωγή περισσότερων από 150.000 τόνων ετησίως, με τη διεργασία υψηλών θερμοκρασιών να τροφοδοτείται από υβριδικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας που θα συνδυάζει φωτοβολταϊκά και αποθήκευση. Η περιγραφή του έργου προβλέπει υποκατάσταση κλίνκερ σε ποσοστό 50%. Η Επιτροπή δεν προσδιορίζει σε ποιο εργοστάσιο θα εγκατασταθεί η γραμμή.

Το κλίνκερ είναι το βασικό ενδιάμεσο προϊόν στην παραγωγή τσιμέντου και σημαντική πηγή εκπομπών, καθώς η παραγωγή του απαιτεί υψηλές θερμοκρασίες και απελευθερώνει CO₂ κατά την επεξεργασία του ασβεστόλιθου. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάνω από το 60% των άμεσων εκπομπών του ευρωπαϊκού κλάδου τσιμέντου προέρχεται από αυτή τη χημική διεργασία. Το ORION συνδυάζει, επομένως, τη μείωση της συμμετοχής του κλίνκερ με την ηλεκτροδότηση της παραγωγής της αργίλου.

TALOS: μπαταρία 400 MWh και μικροδίκτυο στην Κρήτη

Το TALOS προβλέπει την ανάπτυξη μικροδικτύου μεγάλης κλίμακας στην Κρήτη, με συνδυασμό αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων και μπαταρίας τύπου solid-flow. Η αποθηκευτική της χωρητικότητα θα φτάνει τις 400 MWh, ενώ η μέγιστη ισχύς φόρτισης ή εκφόρτισης θα είναι 40 MW. Με πλήρη ισχύ, η μπαταρία θα μπορεί να αποδίδει ενέργεια για περίπου δέκα ώρες. Δεν πρόκειται, επομένως, για έργο αποθήκευσης ισχύος 400 MW.

Το σύστημα σχεδιάζεται να μεταφέρει την περίσσεια ανανεώσιμης ενέργειας σε ώρες αυξημένης ζήτησης και να παρέχει υπηρεσίες ευστάθειας στο δίκτυο. Η πρόταση εκτιμά ότι, περιορίζοντας την παραγωγή από πετρέλαιο, θα μειώσει τις εκπομπές που συνδέονται με την ηλεκτροπαραγωγή στην Κρήτη κατά 931.000 τόνους ισοδυνάμου CO₂ σε δέκα χρόνια.

AEGEANFLOAT: τρεις πλωτές ανεμογεννήτριες των 15 MW

Το AEGEANFLOAT της ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ αφορά πιλοτικό πλωτό υπεράκτιο αιολικό πάρκο συνολικής ισχύος 45 MW, αποτελούμενο από τρεις ανεμογεννήτριες των 15 MW. Το σχέδιο περιλαμβάνει τη μελέτη της θέσης, τον σχεδιασμό και την εγκατάσταση των πλατφορμών, τη σύνδεση με το δίκτυο και τη λειτουργία των ανεμογεννητριών.

Οι πλατφόρμες θα είναι κατασκευασμένες από σκυρόδεμα και θα βασίζονται στην τεχνολογία SATH (Swinging Around Twin Hulls), με σύστημα πρόσδεσης ενός σημείου. Η συγκεκριμένη διάταξη προορίζεται για βαθιά νερά, όπου δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σταθερές θεμελιώσεις. Το πιλοτικό έργο θα συγκεντρώσει τεχνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά δεδομένα, ώστε να περιοριστεί το ρίσκο της τεχνολογίας και να διευκολυνθεί η αδειοδότηση μελλοντικών έργων.

Η ευρωπαϊκή περιγραφή αναφέρει ως θέση το Αιγαίο, χωρίς να προσδιορίζει συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή. Δεν διευκρινίζει επίσης αν τα 45 MW συνδέονται με την άδεια έρευνας για 400 MW που έλαβε το 2023 θυγατρική της ΤΕΡΝΑ, για τη ζώνη νότια του Έβρου και βόρεια-βορειοανατολικά της Σαμοθράκης. Η άδεια εκείνη είχε διάρκεια τριών ετών, ενώ το 2025 η Motor Oil απέκτησε συμμετοχή 50% στην εταιρεία ανάπτυξης του ευρύτερου έργου. Η σχέση των δύο σχεδίων και η σημερινή πορεία της άδειας χρειάζονται επιβεβαίωση από την εταιρεία.

Η ένταξη του AEGEANFLOAT στη λίστα του Ταμείου Καινοτομίας δεν αναιρεί τις δυσκολίες που εξακολουθούν να καθυστερούν την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών στην Ελλάδα. Στη Θράκη, τα δύο πιλοτικά έργα σταθερής έδρασης, συνολικής ισχύος περίπου 600 MW, παραμένουν σε εκκρεμότητα μετά την ακύρωση των αδειών ερευνών από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών. Η ΕΔΕΥΕΠ επεξεργάζεται νομοθετική παρέμβαση, με ορίζοντα τον Δεκέμβριο, όμως η ρύθμιση δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και η δικαστική διαδικασία συνεχίζεται. Τα έργα της Θράκης είναι διαφορετικά από το AEGEANFLOAT, το οποίο αφορά πιλοτική πλωτή εγκατάσταση ισχύος 45MW στο Αιγαίο.

Τα τρία έργα καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες: την απανθρακοποίηση της τσιμεντοβιομηχανίας, την αποθήκευση και ευστάθεια ενός νησιωτικού συστήματος και τη δοκιμή πλωτών ανεμογεννητριών σε μεγάλη κλίμακα. Τα διαθέσιμα τεχνικά δελτία δεν αναφέρουν το ύψος της επιχορήγησης για καθένα, τον συνολικό προϋπολογισμό ή αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Αυτά τα στοιχεία, μαζί με τις άδειες και τις ακριβείς τοποθεσίες, θα δείξουν πόσο γρήγορα η ευρωπαϊκή επιλογή μπορεί να μετατραπεί σε έργα στο πεδίο.

Διαβάστε ακόμη