Τρεις ελληνικές επενδύσεις, δύο projects που ωριμάζει η ElvalHalcor και αφορούν σε ανακύκλωση αλουμινίου και χαλκού και η μονάδα εξόρυξης χαλκού και χρυσού των Σκουριών της Ελληνικός Χρυσός περιλαμβάνονται στο δεύτερο «κύμα» των στρατηγικών έργων της ΕΕ για κρίσιμες πρώτες ύλες που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χθες (Παρασκευή 9 Οκτωβρίου) και περιλαμβάνει 46 projects από τις 27 χώρες του μπλοκ. Η ένταξή των τριών ελληνικών projects έχει τη σημασία της, καθώς προσφέρει δυνατότητες ταχύτερης αδειοδότησης και ευκολότερης πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ στο πλαίσιο της Πράξης για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act – CRMA).
Η ταυτότητα των 2 έργων της ElvalHalcor
Σύμφωνα με πληροφορίες, τo πρώτο από τα δυο projects που προωθεί η ElvalHalcor και έλαβε την ευρωπαϊκή «σφραγίδα» είναι η μονάδα ανακύκλωσης scrap αλουμινίου στα Οινόφυτα, εκτιμώμενη επένδυση ύψους 150 εκατ. ευρώ που είναι ένα από τα 4 projects προτεραιότητας σε αλουμίνιο και χαλκό, συνολικού εκτιμώμενου ύψους 455 εκατ. ευρώ που έχει περιλάβει η εταιρεία στο στρατηγικό της πλάνο για την περίοδο 2026-2030. Το δεύτερο project -με την κωδική ονομασία «Ετεοκλής»- αφορά στη δημιουργία κόμβου ανακύκλωσης σκραπ χαλκού και δεν έχει περιληφθεί στο πλάνο. Πρόκειται για επένδυση εκτιμώμενου ύψους 60 εκατ. ευρώ, για την οποία έχει υποβληθεί αίτηση για χρηματοδότηση μέρους της από το Ταμείο Καινοτομίας της ΕΕ. Οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι η υπαγωγή της στις στρατηγικές επενδύσεις της ΕΕ αυξάνει τις πιθανότητες για θετική αξιολόγηση. Το τρίτο και πιο ώριμο έργο είναι το μεταλλείο χαλκού και χρυσού της Ελληνικός Χρυσός στις Σκουριές που εγκαινιάστηκε προ διημέρου από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, παρήγαγε το πρώτο συμπύκνωμα χρυσού και χαλκού στις αρχές Σεπτεμβρίου και αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία στις αρχές του 2027, με προβλεπόμενη μέση ετήσια παραγωγή 30.400 τόνων χαλκού και 140.000 ουγγιών χρυσού. Η ένταξη του έργου στον κατάλογο στρατηγικών έργων της ΕΕ, στο πλαίσιο του CRMA αναγνωρίζει τη σημασία του για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής χαλκού, μιας κρίσιμης πρώτης ύλης για τα ηλεκτρικά δίκτυα, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ηλεκτροκίνηση.
Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή των τριών έργων ενισχύει την ελληνική παρουσία στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενες πρώτες ύλες, ιδιαίτερα από την Κίνα. Η Πράξη CRMA προβλέπει ότι έως το 2030 η ευρωπαϊκή δυναμικότητα πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 10% των αναγκών σε εξόρυξη, το 40% στην επεξεργασία και το 25% στην ανακύκλωση στρατηγικών πρώτων υλών.
Το αδειοδοτικό μπόνους, τι αλλάζει στη χρηματοδότηση
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα της αναγνώρισης ενός έργου από τις Βρυξέλλες ως στρατηγικού είναι ότι αποκτά προτεραιότητα στην αδειοδότηση. Η Πράξη CRMA προβλέπει συγκεκριμένα χρονικά όρια για την ολοκλήρωση των αδειοδοτικών διαδικασιών: έως 27 μήνες για έργα εξόρυξης και έως 15 μήνες για έργα επεξεργασίας και ανακύκλωσης. Επί του παρόντος, οι διαδικασίες αδειοδότησης για τα εν λόγω έργα μπορεί να διαρκούν από πέντε έως 10 χρόνια.
Εξίσου σημαντικό είναι το χρηματοδοτικό σκέλος. Η ένταξη στον κατάλογο στρατηγικών έργων της ΕΕ για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες δεν συνεπάγεται λήψη επιδότησης ούτε εγγυημένη τραπεζική χρηματοδότηση. Ωστόσο, προσφέρει στις επιχειρήσεις μεγαλύτερη ορατότητα έναντι ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών οργανισμών και διευκολύνει την αναζήτηση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων.
Τα έργα μπορούν να αξιοποιήσουν τη συνδρομή της Κομισιόν για τον εντοπισμό κατάλληλων χρηματοδοτικών πηγών συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και ευρωπαϊκών προγραμμάτων όπως το InvestEU και το Ταμείο Καινοτομίας, εφόσον πληρούν τις αντίστοιχες προϋποθέσεις.
Ο ευρωπαϊκός στόχος για το 2030
Τα 46 νέα έργα επιλέχθηκαν από 102 αιτήσεις σε 16 κράτη-μέλη, ανεβάζοντας σε 106 τον συνολικό αριθμό στρατηγικών έργων που έχουν αναγνωριστεί εντός και εκτός ΕΕ, αν ληφθούν υπόψη και αυτά του πρώτου γύρου του 2025, στον οποίο εντάχθηκε και το καθετοποιημένο project της Metlen για την εξόρυξη βωξίτη, την επέκταση της μονάδας παραγωγής αλουμίνας και την παραγωγή 50 μετρικών τόνων γαλλίου.
Τα έργα καλύπτουν διάφορα στάδια της αλυσίδας αξίας των πρώτων υλών: οκτώ σχετίζονται με την εξόρυξη, 11 με την επεξεργασία και 19 με έργα ανακύκλωσης. Παράλληλα, καλύπτουν 15 από τις 17 πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων επτά έργα για το λίθιο, 12 για το νικέλιο, 10 για το κοβάλτιο, πέντε για το μαγγάνιο και τέσσερα για τον γραφίτη
Η πρόοδος των πρώτων στρατηγικών έργων της ΕΕ
Τα στρατηγικά έργα που επιλέχθηκαν το 2025 σημειώνουν ήδη πρόοδο ως προς την έναρξη λειτουργίας τους. Μέχρι σήμερα, 25 στρατηγικά έργα έχουν ολοκληρώσει την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και 17 έχουν λάβει άδεια κατασκευής.
Διαβάστε ακόμη
