Στη φάση της τεχνικής ωρίμανσης περνά ο σχεδιασμός για τη νέα Ψυττάλεια, καθώς η ΕΥΔΑΠ προκήρυξε ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό για τη μελέτη των έργων που θα εκσυγχρονίσουν τη μεγαλύτερη εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων της χώρας. Η σύμβαση, εκτιμώμενης αξίας 9,31 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, αφορά τη «Μελέτη νέων Έργων για τη Βέλτιστη Εκμετάλλευση του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας – Ψυττάλεια, Φάση 3». Η προθεσμία υποβολής των προσφορών εκπνέει στις 16 Οκτωβρίου 2026, ενώ η ηλεκτρονική αποσφράγισή τους έχει οριστεί για τις 19 Οκτωβρίου.

Ο διαγωνισμός δεν αφορά ακόμη την κατασκευή νέων υποδομών, αλλά την επιλογή του μελετητικού σχήματος που θα χαράξει τον οδικό χάρτη για την επόμενη ημέρα της Ψυττάλειας. Ο σύμβουλος θα εξετάσει και θα συγκρίνει εναλλακτικά τεχνολογικά σενάρια, θα επιλέξει τις καταλληλότερες λύσεις και θα προσδιορίσει τη διαστασιολόγηση, τη διάταξη και τις απαιτούμενες διασυνδέσεις των νέων μονάδων με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Παράλληλα, θα αξιολογήσει το επενδυτικό και λειτουργικό κόστος των διαφορετικών επιλογών, θα διαμορφώσει τις τεχνικές προδιαγραφές και θα προετοιμάσει τα τεύχη δημοπράτησης για τα έργα που θα προκριθούν.

Πρόκειται, επομένως, για το πέρασμα του σχεδιασμού της λεγόμενης «Ψυττάλειας 3.0» σε συγκεκριμένη διαδικασία τεχνικής ωρίμανσης. Στόχος είναι ο συνολικός επανασχεδιασμός της μεγαλύτερης εγκατάστασης επεξεργασίας λυμάτων της χώρας και η μετατροπή της σε μονάδα νέας γενιάς, με προηγμένες τεχνολογίες επεξεργασίας, ανάκτηση πόρων, παραγωγή ανακτημένου νερού και αισθητά βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση.

Η συνολική διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε 35 μήνες από την υπογραφή του συμφωνητικού. Η ΕΥΔΑΠ διατηρεί δικαίωμα προαίρεσης για παράταση της τέταρτης φάσης της μελέτης έως έξι επιπλέον μήνες, χωρίς αύξηση του οικονομικού αντικειμένου. Εφόσον ενεργοποιηθεί η συγκεκριμένη δυνατότητα, ο μελετητικός κύκλος μπορεί να φθάσει συνολικά τους 41 μήνες. Η εκπόνηση θα προχωρεί τμηματικά, με την υπηρεσία να εγκρίνει κάθε φάση πριν δώσει εντολή για την έναρξη της επόμενης.

Πώς κατανέμεται το ποσό των 9,31 εκατ. ευρώ

Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται ακριβώς σε 9.312.229,62 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και περιλαμβάνει τις αμοιβές έντεκα κατηγοριών μελετών, τις απρόβλεπτες δαπάνες και το προβλεπόμενο πριμ έγκαιρης ολοκλήρωσης. Με ΦΠΑ 24%, το συνολικό ποσό προσεγγίζει τα 11,55 εκατ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο τμήμα του προϋπολογισμού, ύψους 3.352.174,87 ευρώ, κατευθύνεται στις υδραυλικές μελέτες και στη διαχείριση υδατικών πόρων. Ακολουθούν οι μηχανολογικές, ηλεκτρολογικές και ηλεκτρονικές μελέτες με 2.289.637,70 ευρώ και οι περιβαλλοντικές με 1.245.542,48 ευρώ. Για τις γεωτεχνικές έρευνες και μελέτες προβλέπονται 278.406,40 ευρώ, για τις χημικοτεχνικές 261.082,20 ευρώ, για τις τοπογραφικές 247.494,40 ευρώ και για τις στατικές 232.281,60 ευρώ.

Το υπόλοιπο ποσό αφορά γεωλογικές, λιμενικές, ενεργειακές και οικονομικές μελέτες. Οι συνολικές προεκτιμώμενες αμοιβές διαμορφώνονται σε περίπου 8,06 εκατ. ευρώ, στις οποίες προστίθενται απρόβλεπτες δαπάνες 1.208.595,67 ευρώ και πριμ 46.329,50 ευρώ, ίσο με το 0,5% της αρχικής συμβατικής αμοιβής.

Η μελέτη έχει ενταχθεί στον προϋπολογισμό της ΕΥΔΑΠ για την περίοδο 2026-2030, με κωδικό ΥΚΕΛΨ6, και θα χρηματοδοτηθεί από ίδιες πιστώσεις της εταιρείας. Η σύμβαση θα ανατεθεί ως ενιαίο σύνολο και δεν υποδιαιρείται σε τμήματα, καθώς τα υδραυλικά, ηλεκτρομηχανολογικά, χημικοτεχνικά, περιβαλλοντικά, στατικά και λιμενικά αντικείμενα αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου σχεδιασμού. Δεν προβλέπεται, επίσης, η χορήγηση προκαταβολής στον ανάδοχο.

Τεταρτοβάθμια επεξεργασία και ανακτημένο νερό

Ο πρώτος βασικός άξονας της μελέτης αφορά την προσαρμογή της Ψυττάλειας στις απαιτήσεις της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/3019 για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων. Το μελετητικό σχήμα θα διερευνήσει προηγμένες μεθόδους επεξεργασίας της εκροής, με στόχο την παραγωγή ανακτημένου νερού υψηλής ποιότητας, την απομάκρυνση μικρορύπων και την εφαρμογή τριτοβάθμιας ή και τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας.

Μεταξύ των τεχνολογιών που αναφέρονται ενδεικτικά περιλαμβάνονται τα συστήματα μεμβρανών, όπως MBR και UF, η αντίστροφη ώσμωση, η οζόνωση, η προσρόφηση σε ενεργό άνθρακα GAC ή PAC και άλλες διεργασίες προηγμένης οξείδωσης. Η διακήρυξη δεν προκρίνει από τώρα κάποια συγκεκριμένη τεχνική λύση. Ο ανάδοχος θα πρέπει να αξιολογήσει διαφορετικούς συνδυασμούς τεχνολογιών και ολοκληρωμένες αλυσίδες επεξεργασίας, ανάλογα με την ποιότητα της σημερινής εκροής και τις επιδιωκόμενες χρήσεις του ανακτημένου νερού.

Στη σύγκριση θα συνυπολογιστούν η αποτελεσματικότητα απομάκρυνσης συμβατικών και αναδυόμενων ρύπων, οι απαιτήσεις υγειονομικής και περιβαλλοντικής ασφάλειας, η κατανάλωση ενέργειας και χημικών, η παραγωγή παραπροϊόντων, η διαχείριση των υπολειμματικών ρευμάτων, η λειτουργική αξιοπιστία και το συνολικό κόστος κύκλου ζωής κάθε λύσης.

Κρίσιμη παράμετρος είναι η ένταξη των νέων διεργασιών στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η αδιάλειπτη και ασφαλής λειτουργία του Κέντρου. Οι επιλογές του συμβούλου θα επηρεάσουν άμεσα τη διαστασιολόγηση και τη διάταξη των νέων μονάδων, τις ανάγκες προεπεξεργασίας και μεταεπεξεργασίας, τις υδραυλικές και ενεργειακές διασυνδέσεις, καθώς και το τελικό κόστος των μελλοντικών έργων.

Το στοίχημα της ενεργειακής ουδετερότητας

Ο δεύτερος μεγάλος άξονας αφορά τον σχεδιασμό των μέτρων ενεργειακής ουδετερότητας και τη συνολική ενεργειακή βελτιστοποίηση της Ψυττάλειας. Όπως επισημαίνεται στη διακήρυξη, σε μία εγκατάσταση αυτού του μεγέθους και της συγκεκριμένης πολυπλοκότητας δεν υπάρχει μία μοναδική τεχνική λύση.

Η ενεργειακή αξιοποίηση της ιλύος και του παραγόμενου βιοαερίου, η μείωση της κατανάλωσης των επιμέρους μονάδων, η ανάκτηση ενέργειας και η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών θα εξεταστούν ως μέρη του ίδιου σχεδιασμού. Οι εναλλακτικές επιλογές θα αξιολογηθούν με βάση την τεχνική αξιοπιστία, τη συμβατότητα με τις υφιστάμενες υποδομές, τη λειτουργική ασφάλεια, τη βιωσιμότητα και το κόστος σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους.

Η ΕΥΔΑΠ διευκρινίζει ότι το αντικείμενο δεν περιορίζεται σε μία αυτοτελή μελέτη ενεργειακής απόδοσης. Αφορά τον συνολικό μετασχηματισμό ενός από τα μεγαλύτερα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων της Ευρώπης, στον οποίο η ενεργειακή ισορροπία συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία των μονάδων επεξεργασίας, τη διαχείριση της ιλύος και την παραγωγή και αξιοποίηση του βιοαερίου.

Οι υψηλές απαιτήσεις για τους μελετητές

Οι προϋποθέσεις συμμετοχής δείχνουν ότι η ΕΥΔΑΠ επιδιώκει να προσελκύσει μεγάλα και εξειδικευμένα μελετητικά σχήματα με εμπειρία σε εγκαταστάσεις διεθνούς κλίμακας. Οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει κατά την τελευταία οκταετία τουλάχιστον μία σύμβαση σχεδιασμού νέας μονάδας ή επέκτασης εγκατάστασης επεξεργασίας αστικών λυμάτων δυναμικότητας τουλάχιστον 1,5 εκατ. ισοδύναμων κατοίκων και σε επίπεδο τουλάχιστον προμελέτης.

Απαιτείται επίσης εμπειρία σε προηγμένες μεθόδους επεξεργασίας, είτε για την πλήρη επαναχρησιμοποίηση της εκροής σε εγκατάσταση δυναμικότητας τουλάχιστον 100.000 ισοδύναμων κατοίκων είτε για την εφαρμογή τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας με όζον ή ενεργό άνθρακα. Πρόσθετες προϋποθέσεις αφορούν τη σύνταξη τευχών δημοπράτησης και την αξιολόγηση προσφορών για εγκαταστάσεις τουλάχιστον 400.000 ισοδύναμων κατοίκων, καθώς και τον σχεδιασμό έργων πλήρους ενεργειακής ουδετερότητας σε μονάδες αντίστοιχης ελάχιστης δυναμικότητας.

Η προηγμένη επεξεργασία της εκροής και ο σχεδιασμός της ενεργειακής ουδετερότητας χαρακτηρίζονται ως «κρίσιμα καθήκοντα». Για τα συγκεκριμένα αντικείμενα δεν αρκεί η τυπική επίκληση της εμπειρίας τρίτου φορέα. Η απαιτούμενη τεχνογνωσία πρέπει να βρίσκεται στον ίδιο τον προσφέροντα ή σε μέλος της ένωσης οικονομικών φορέων που θα αναλάβει και την εκτέλεση των σχετικών εργασιών.

Η ανάθεση θα γίνει με βάση τη βέλτιστη σχέση ποιότητας και τιμής. Η τεχνική προσφορά θα έχει βαρύτητα 80% και η οικονομική 20%. Στην τεχνική αξιολόγηση, η κατανόηση του αντικειμένου και των ιδιαίτερων κινδύνων θα μετρήσει κατά 40%, η μεθοδολογία και το χρονοδιάγραμμα κατά 25% και η επάρκεια και οργάνωση της ομάδας κατά 35%. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον διευθυντή του έργου και στους εμπειρογνώμονες προηγμένης επεξεργασίας, διαχείρισης ιλύος και ενεργειακής αξιολόγησης.

Η ανάδειξη του συμβούλου θα ανοίξει έναν πολυετή κύκλο τεχνικής αξιολόγησης και ωρίμανσης, στο τέλος του οποίου θα έχουν προσδιοριστεί τα έργα που θα περιληφθούν στη νέα Ψυττάλεια, οι τεχνολογίες που θα εφαρμοστούν και το ύψος της κατασκευαστικής επένδυσης που θα απαιτηθεί.

Διαβάστε ακόμη