Να κερδίσουν τη μάχη με τον χρόνο επιχειρούν οι βιομηχανίες στην περιοχή των Οινοφύτων, καθώς η προθεσμία της δράσης «Νέα Βιομηχανικά Πάρκα» του Ταμείου Ανάκαμψης έκλεισε στις 30 Ιουνίου, την ώρα που ένα από τα κρισιμότερα περιβαλλοντικά έργα της περιοχής μόλις είχε εισέλθει στην κατασκευαστική του φάση.
Η Thalis, του ομίλου Motor Oil έχει εγκατασταθεί σε έκταση που έχει ήδη αποκτηθεί από την Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης του Επιχειρηματικού Πάρκου Οινοφύτων (ΕΑΔΕΠ), αναλαμβάνοντας την κατασκευή της Μονάδας Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων. Πρόκειται για την υποδομή-κλειδί της περιβαλλοντικής εξυγίανσης της μεγαλύτερης άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης της χώρας. Ωστόσο, η έναρξη των εργασιών συνέπεσε χρονικά με την ολοκλήρωση του χρηματοδοτικού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης, δημιουργώντας αβεβαιότητα για την εκταμίευση της προβλεπόμενης ενίσχυσης. «Μόλις ο ανάδοχος ξεκίνησε τις εργασίες, έληξε και το διαθέσιμο χρηματοδοτικό παράθυρο του Ταμείου Ανάκαμψης», αναφέρουν πηγές στο energygame.gr.
Σύμφωνα με πηγές, υπάρχει θετική διάθεση από την πλευρά της Πολιτείας να αναζητηθεί λύση για τη διατήρηση της χρηματοδότησης, δεδομένης της σημασίας του έργου για την περιβαλλοντική εξυγίανση της περιοχής. Οι βιομηχανίες των Οινοφύτων έχουν ήδη προχωρήσει στις απαραίτητες κινήσεις. Από τις 30 Απριλίου έχει κατατεθεί αίτημα για τη μεταφορά της προβλεπόμενης κρατικής ενίσχυσης σε άλλο χρηματοδοτικό κανάλι, και ειδικότερα στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Στόχος είναι να μη χαθεί η επιδότηση των περίπου 8,5 εκατ. ευρώ για τη Μονάδα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων, εξαιτίας της αδυναμίας ολοκλήρωσης του έργου εντός των προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η Μονάδα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων (ΜΚΑ) αποτελεί το κεντρικό έργο περιβαλλοντικής ανασυγκρότησης του Επιχειρηματικού Πάρκου Οινοφύτων, με βασικό στόχο την οριστική παύση της άναρχης διάθεσης λυμάτων στον Ασωπό ποταμό και τη μετάβαση σε ένα ενιαίο, ελεγχόμενο σύστημα διαχείρισης αποβλήτων για το σύνολο της βιομηχανικής δραστηριότητας. Η λειτουργία της θεωρείται καθοριστική για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή και για την ομαλή μετάβαση της μεγαλύτερης άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης της χώρας σε ένα οργανωμένο μοντέλο ανάπτυξης με σύγχρονες υποδομές.
Το οικονομικό αντικείμενο της εργολαβίας ανέρχεται σε 13,65 εκατ. ευρώ. Οι εργασίες ξεκίνησαν στις 16 Μαρτίου 2026, με συμβατικό χρόνο κατασκευής 16 μήνες. Παράλληλα, όμως, το συνολικό χρηματοδοτικό και τεχνικό πακέτο που συνδέεται με τη Μονάδα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων υπερβαίνει τα 17 εκατ. ευρώ. Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η ενίσχυση άγγιζε τα 8,5 εκατ. ευρώ. Για την ώρα, σύμφωνα με πηγές της Περιφέρειας δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη ενημέρωση από την κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλιστεί η εκταμίευσή της.
Στην τελική φάση λειτουργίας της, η ΜΚΑ προβλέπεται να διαθέτει μέγιστη ημερήσια δυναμικότητα επεξεργασίας έως 7.000 κυβικά μέτρα. Θα εξυπηρετεί τόσο τα βιομηχανικά υγρά απόβλητα των εγκατεστημένων επιχειρήσεων όσο και τα αστικά λύματα που συνδέονται με τη δραστηριότητα του προσωπικού. Με αυτόν τον τρόπο, η μονάδα θα καλύπτει σταδιακά το σύνολο των αναγκών της περιοχής σε επίπεδο διαχείρισης λυμάτων.
Για την πλήρη λειτουργία της προβλέπεται η ανάπτυξη ολοκληρωμένου δικτύου συλλογής ακαθάρτων συνολικού μήκους περίπου 75 χιλιομέτρων, το οποίο θα συνδέει τις επιχειρήσεις με τη Μονάδα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων. Το δίκτυο θα υποστηρίζεται από οκτώ αντλιοστάσια και θα δημιουργήσει για πρώτη φορά ένα κεντρικό σύστημα αποχέτευσης σε μια περιοχή που επί δεκαετίες αναπτύχθηκε χωρίς ενιαίες περιβαλλοντικές υποδομές.
Πριν από την πλήρη ανάπτυξη του δικτύου, έχει ήδη δρομολογηθεί ένα πρώτο τμήμα αποχέτευσης, μέσω συμπληρωματικής σύμβασης που συνδέεται με την υφιστάμενη εργολαβία της ΜΚΑ. Το πρώτο αυτό έργο αναμένεται να εξυπηρετεί πάνω από το ένα τρίτο των εγκατεστημένων βιομηχανιών, χωρίς ακόμη να έχει οριστικοποιηθεί το ακριβές ποσοστό κάλυψης, καθώς η σχετική μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η επιλογή να προχωρήσει νωρίτερα το αρχικό αποχετευτικό δίκτυο είναι κρίσιμη, καθώς χωρίς τις απαραίτητες εισροές η ΜΚΑ δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πράξη. Ο στόχος είναι η μονάδα και το πρώτο αυτό λειτουργικό δίκτυο συλλογής αποβλήτων να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2028. Τότε αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ο πρώτος βασικός πυρήνας του νέου συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης της περιοχής.
Να σημειωθεί ότι η βιομηχανική περιοχή των Οινοφύτων, για δεκαετίες σύμβολο άναρχης ανάπτυξης, κάνει τώρα το πέρασμα σε μια νέα εποχή, όπου η οργάνωση, η περιβαλλοντική ευθύνη και η σύγχρονη υποδομή συνδυάζονται σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο. Ο μετασχηματισμός της κυριότερης άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης (ΑΒΣ) της χώρας είναι ένα δύσκολο στοίχημα. Στην περιοχή λειτουργούν περίπου 1.000 επιχειρήσεις που παράγουν το 1/3 του βιομηχανικού ΑΕΠ της χώρας. Η ανάπτυξη του Επιχειρηματικού Πάρκου εκτείνεται σε έκταση περίπου 11.350 στρεμμάτων και περιλαμβάνει την πολεοδομική οργάνωση της περιοχής με σαφή καθορισμό ζωνών δραστηριοτήτων, την αναβάθμιση του οδικού δικτύου και των υποδομών κοινής ωφέλειας, καθώς και την υλοποίηση ολοκληρωμένων έργων ύδρευσης, διαχείρισης υγρών αποβλήτων και αντιπλημμυρικής προστασίας, με στόχο την οργανωμένη και βιώσιμη λειτουργία των εγκατεστημένων επιχειρήσεων.
Η μάχη σε τρία μέτωπα
Οι εργασίες στο πάρκο και τα συνοδά έργα προχωρούν κανονικά, υπογραμμίζει η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, ενώ πηγές από τις βιομηχανίες της περιοχής τονίζουν ότι η προσπάθεια επικεντρώνεται πλέον στη διασφάλιση των αναγκαίων πόρων για την απρόσκοπτη συνέχισή του. Η μάχη δίνεται σε τρία παράλληλα μέτωπα: αφενός στην αναζήτηση λύσης ώστε να διατηρηθεί η υφιστάμενη κρατική ενίσχυση μέσω άλλου χρηματοδοτικού εργαλείου, μία διαδικασία γέφυρα ώστε να είναι εξασφαλισμένη η χρηματοδοτική ένεση, αφετέρου στη διερεύνηση πρόσθετης δημόσιας στήριξης. Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια διεύρυνσης της μετοχικής σύνθεσης της εταιρείας ανάπτυξης, με τη συμμετοχή νέων ισχυρών βιομηχανιών που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Η προοπτική αυτή διαφέρει από τις προβλεπόμενες χρηματικές εισφορές που οφείλουν να καταβάλουν οι επιχειρήσεις στο πλαίσιο της πολεοδομικής διαδικασίας. Στην προκειμένη περίπτωση, ο στόχος είναι η βαθύτερη συμμετοχή επιχειρήσεων στο μετοχικό κεφάλαιο και στη χρηματοδοτική θωράκιση του εγχειρήματος.
Πάντως, οι βιομηχανίες της περιοχής αποδίδουν αυτή την πίεση στη μεγάλη καθυστέρηση που καταγράφηκε στην αδειοδοτική ωρίμανση του Επιχειρηματικού Πάρκου. Ο πλήρης φάκελος του έργου είχε υποβληθεί ήδη από τον Ιούλιο του 2023, ωστόσο η Κοινή Υπουργική Απόφαση για την έγκριση ανάπτυξης του Πάρκου εκδόθηκε τελικά τον Οκτώβριο του 2025. Μέχρι τότε, δεν ήταν δυνατό να ενεργοποιηθούν πλήρως οι σχετικές δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, παρότι το project είχε ήδη προχωρήσει σε επίπεδο σχεδιασμού και προετοιμασίας.
Στο ενδιάμεσο διάστημα ολοκληρώθηκαν μελέτες, αγοράστηκαν οι εκτάσεις όπου θα χωροθετηθεί η μονάδα και ολοκληρώθηκε η διαδικασία ανάθεσης. Παρά τα βήματα αυτά, η κατασκευή δεν ήταν δυνατό να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του καλοκαιριού. Οι βιομηχανίες υποστηρίζουν ότι η καθυστέρηση δεν συνδέεται με αδράνεια από την πλευρά της, αλλά με το μεγάλο διάστημα που απαιτήθηκε μέχρι να ολοκληρωθεί η θεσμική έγκριση του Πάρκου.
Η πολεοδομική μελέτη και ο ορίζοντας του 2030
Η πλήρης ανάπτυξη των υποδομών του Πάρκου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ολοκλήρωση της πολεοδομικής μελέτης και της πράξης εφαρμογής. Μέσω του πολεοδομικού σχεδιασμού θα προσδιοριστούν οι οδεύσεις των δικτύων, οι χωροθετήσεις των βασικών υποδομών, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι χρήσεις γης, ώστε να περάσει η περιοχή από την άτυπη συγκέντρωση επιχειρήσεων σε μια οργανωμένη βιομηχανική ζώνη με λειτουργικούς και περιβαλλοντικούς κανόνες.
Η ειδική μεταχείριση της ΜΚΑ και του πρώτου αποχετευτικού δικτύου συνδέεται ακριβώς με την ανάγκη να αρχίσει να δημιουργείται ένας λειτουργικός πυρήνας, ακόμη πριν από την πλήρη πολεοδομική ωρίμανση του συνόλου του Πάρκου. Για τα υπόλοιπα έργα, ωστόσο, η ολοκλήρωση των πολεοδομικών διαδικασιών αποτελεί βασική προϋπόθεση.
Σύμφωνα με τον τρέχοντα σχεδιασμό, το πρώτο σκέλος της πολεοδομικής μελέτης αναμένεται να κατατεθεί έως το τέλος Οκτωβρίου του 2027. Θα ακολουθήσει η Πράξη Εφαρμογής, με την εταιρεία ανάπτυξης να επιδιώκει να περιοριστούν ενδεχόμενες ενστάσεις που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την υλοποίηση. Το Πάρκο αναπτύσσεται σε δύο φάσεις. Ο στόχος είναι τα υπόλοιπα έργα υποδομής της πρώτης φάσης να ξεκινήσουν και να εξελιχθούν μέσα στο 2028 και το 2029, ώστε να έχουν ολοκληρωθεί έως τις αρχές του 2030. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η δεύτερη φάση.
Να σημειωθεί πως το έργο είναι ιδιαίτερα κρίσιμο και για την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Η Περιφέρεια δεν έχει τυπική αρμοδιότητα στην υλοποίηση του Πάρκου, ωστόσο έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην προετοιμασία του σχεδίου. Το 2017, ως επικεφαλής συνεργασίας φορέων, είχε υποβάλει τον φάκελο για τη θεσμική αναγνώριση της Άτυπης Βιομηχανικής Συγκέντρωσης Οινοφύτων, η οποία αποτέλεσε προϋπόθεση για να ανοίξει ο δρόμος προς τη δημιουργία του Επιχειρηματικού Πάρκου. Η στήριξη της Περιφέρειας αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι, με απόφαση των μετόχων, ο περιφερειάρχης έχει αναλάβει την προεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν η ΜΚΑ, το πρώτο αποχετευτικό δίκτυο και η ευρύτερη πολεοδομική οργάνωση θα μπορέσουν να προχωρήσουν χωρίς νέα χρηματοδοτικά ή διοικητικά εμπόδια, σε μια περιοχή όπου το περιβαλλοντικό και το βιομηχανικό διακύβευμα παραμένουν απολύτως συνδεδεμένα.
Διαβάστε ακόμη
