Η κυκλική οικονομία αναδεικνύεται σταδιακά σε έναν από τους πιο κρίσιμους πυλώνες της νέας αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναζητά τρόπους να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της, να μειώσει την εξάρτησή της από πρώτες ύλες τρίτων χωρών και να επιταχύνει την πράσινη μετάβαση. Ωστόσο, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στο θεσμικό πλαίσιο και στις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων, η αγορά επισημαίνει ότι απαιτούνται ταχύτερα βήματα, περισσότερα κίνητρα και στενότερη συνεργασία κράτους, αυτοδιοίκησης και επιχειρήσεων προκειμένου η χώρα να καλύψει το χαμένο έδαφος έναντι των ευρωπαϊκών επιδόσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κωστής Χατζηδάκης και η πρόεδρος του ΣΕΠΑΝ, Λένα Μπέλση, περιέγραψαν στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΠΑΝ από διαφορετική αφετηρία, αλλά με κοινό προσανατολισμό τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που ανοίγονται για τον κλάδο της ανακύκλωσης και της κυκλικής οικονομίας στην Ελλάδα.

Χατζηδάκης: Ένα επενδυτικό πεδίο 120 δισ. ευρώ στην Ευρώπη

Ο Κωστής Χατζηδάκης χαρακτήρισε την κυκλική οικονομία έναν από τους σημαντικότερους επενδυτικούς τομείς της επόμενης δεκαετίας, σημειώνοντας ότι οι ετήσιες επενδύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση προσεγγίζουν τα 120 δισ. ευρώ. Όπως ανέφερε, η ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση υλικών δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά περιβαλλοντική πολιτική, αλλά συνδέεται άμεσα με τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια εφοδιασμού και τη δημιουργία νέας προστιθέμενης αξίας.

Αναφερόμενος στην ελληνική πραγματικότητα, υπογράμμισε ότι η χώρα εξακολουθεί να ανακυκλώνει λιγότερο και να οδηγεί περισσότερα απόβλητα σε ταφή σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα από το 2019 και μετά. Υπενθύμισε ότι εκείνη την περίοδο η Ελλάδα βρισκόταν αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις σε σχεδιασμό και υποδομές, γεγονός που οδήγησε στην προώθηση του νέου Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων, στην ενσωμάτωση της οδηγίας για τα πλαστικά μίας χρήσης και στην υιοθέτηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Κυκλική Οικονομία.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων, επισημαίνοντας ότι σήμερα λειτουργούν 14 μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων, ενώ άλλες 28 βρίσκονται υπό κατασκευή και 10 ακόμη σε διαγωνιστική διαδικασία. Παράλληλα, ανέδειξε ως κρίσιμο ορόσημο την επικείμενη παρουσίαση του νέου σχεδιασμού της Περιφέρειας Αττικής για τη διαχείριση αποβλήτων, που αναμένεται να αποτελέσει κομβικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της μεγαλύτερης περιφέρειας της χώρας.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η επόμενη φάση απαιτεί επενδύσεις σε σύγχρονες τεχνολογίες ανάκτησης υλικών, ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων και καινοτόμες πράσινες εφαρμογές, συνδέοντας την ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας με τη συνολική στρατηγική μετασχηματισμού του παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στη μείωση της φορολογίας, στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, στα κίνητρα για έρευνα και καινοτομία, στην κινητοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων και στη διάχυση των αρχών της κυκλικής οικονομίας σε κλάδους όπως η βιομηχανία, οι κατασκευές, η ενέργεια, η αγροδιατροφή και ο τουρισμός.

Μπέλση: Η κυκλική οικονομία δεν μπορεί να περιμένει άλλο

Από την πλευρά της αγοράς, η πρόεδρος του ΣΕΠΑΝ, Λένα Μπέλση, έστειλε μήνυμα επιτάχυνσης των εξελίξεων, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται σαφή κίνητρα και σταθερό οδικό χάρτη για να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις. Όπως ανέφερε, θα μπορούσαν να εξεταστούν παρεμβάσεις που θα ευνοούν τη χρήση ανακυκλώσιμων προϊόντων και δευτερογενών υλικών, ώστε αυτά να καθίστανται περισσότερο ανταγωνιστικά έναντι των πρωτογενών πρώτων υλών.

Η κ. Μπέλση στάθηκε ιδιαίτερα στη συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, την οποία χαρακτήρισε διαχρονικό σημείο τριβής για τον κλάδο. Υπογράμμισε ότι σε όλες τις χώρες όπου εφαρμόστηκαν αποτελεσματικά τα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων, τα αποτελέσματα στη μείωση της ταφής ήταν θεαματικά, εκφράζοντας την άποψη ότι η Ελλάδα δεν έχει κανέναν λόγο να αποτελεί εξαίρεση.

Παράλληλα, τόνισε ότι η κυκλική οικονομία δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστικά αντικείμενο του Υπουργείου Περιβάλλοντος, αλλά απαιτεί μόνιμη και θεσμοθετημένη συνεργασία όλων των συναρμόδιων υπουργείων. Σύμφωνα με την ίδια, μόνο μέσω σταθερής διαβούλευσης και συνεχούς επικοινωνίας μπορούν να επιτευχθούν ουσιαστικά αποτελέσματα και να ξεπεραστούν οι καθυστερήσεις που επιβαρύνουν την αγορά.

Η πρόεδρος του ΣΕΠΑΝ ανέδειξε επίσης τον ενεργό ρόλο που έχει διαδραματίσει ο Σύνδεσμος στην υλοποίηση κρίσιμων εργαλείων, όπως το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων, η διασύνδεσή του με το ΓΕΜΗ και η υποστήριξη της μετάβασης στη νέα ευρωπαϊκή πλατφόρμα D-Waste για τις διασυνοριακές μεταφορές αποβλήτων. Όπως σημείωσε, ο ΣΕΠΑΝ δεν περιορίζεται στην κατάθεση προτάσεων, αλλά συμβάλλει με τεχνογνωσία, ανθρώπινους πόρους και πρακτικές λύσεις για την εφαρμογή των πολιτικών στην πράξη.

Κλείνοντας, η κ. Μπέλση προειδοποίησε ότι «η κυκλική οικονομία δεν μπορεί να περιμένει άλλο», επισημαίνοντας πως οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης γίνονται ολοένα αυστηρότερες, οι επιχειρήσεις χρειάζονται προβλεψιμότητα και κάθε μήνας καθυστέρησης μεταφράζεται σε χαμένες αναπτυξιακές ευκαιρίες. Όπως τόνισε, η μετάβαση σε ένα πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από τη συνεργασία της πολιτείας, της αυτοδιοίκησης και της αγοράς, με τον ιδιωτικό τομέα να λειτουργεί ως βασικός μοχλός της αλλαγής.

Διαβάστε ακόμη