Νέες μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης αμερικανικού LNG με 4 χώρες εξασφάλισε η Atlantic SEE LNG Trade στο πλαίσιο της υπουργικής συνόδου που διοργανώθηκε στην Ουάσιγκτον από τον Λευκό Οίκο και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC), με θέμα την διατλαντική ενεργειακή συνεργασία.

Με τις συγκεκριμένες συμφωνίες όχι μόνο καθίσταται πραγματικότητα ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος, αλλά και αποκτά η Ελλάδα ένα στρατηγικό πλεονέκτημα εν μέσω γεωπολιτικής ρευστότητας που την καθιστά σταθερό και διεθνή ενεργειακό κόμβο για την ευρύτερη περιοχή.

Ουσιαστικά, η χώρα μας βρίσκεται στο επίκεντρο μίας στρατηγικής επιλογής των ΗΠΑ να χρησιμοποιηθεί η Ελλάδα ως είσοδος του Αμερικανικού LNG, που προσφέρει στην Ευρώπη ενεργειακή εναλλακτική εν όψει της απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου και δημιουργεί ταυτόχρονα μία ιστορική ευκαιρία για την Αθήνα, που δεν πρέπει να χαθεί.

Συγκεκριμένα, η Atlantic SEE LNG Trade, στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει κατά 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας κατά 40%, υπέγραψε μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης LNG με 4 χώρες του Κάθετου Διαδρόμου:

  • Με το Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας
  • Με την δημόσια εταιρεία BULGARGAZ της Βουλγαρίας
  • Με την Aluminij Industries και την M.T. Abraham group της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης
  •  Με την Naftogaz της Ουκρανίας

Στην σύνοδο, την Atlantic SEE LNG Trade εκπροσώπησε ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας (και επικεφαλής του Ομίλου AKTOR), κ. Αλέξανδρος Εξάρχου, ο οποίος και υπέγραψε τις σχετικές συμφωνίες. Ο κ. Εξάρχου βρίσκεται εδώ και λίγες ημέρες στην Ουάσιγκτον, προετοιμάζοντας τις εμπορικές συνομιλίες, σε συνεργασία με Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλους σημαντικούς παράγοντες του κάθετου διαδρόμου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο για την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου όσο και για την διοργάνωση της υπουργικής συνόδου έχει καταβάλει εντατικές προσπάθειες η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, κυρία Kimberly Guilfoyle.

Μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο της συνόδου, τοποθετήθηκαν τόσο ο Υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ κ. Doug Burgum όσο και ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, κ. Chris Wright, οι οποίοι έχουν παράλληλα τον ρόλο του Πρόεδρου και του Αντιπροέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, αντίστοιχα (και έθεσαν την διοργάνωση υπό την προεδρία τους), ο Υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, κ. Jacob Helberg και η κυρία Guilfoyle, παρουσία των Υπουργών Ενέργειας της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένων του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, της Γενικής Διευθύντριας Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κυρίας Ditte Juul Jørgensen και υψηλόβαθμων στελεχών της αμερικανικής αγοράς.

Τι αναφέρει το κοινό ανακοινωθέν για την αύξηση του LNG των ΗΠΑ στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας επανέρχεται ο ρόλος της διατλαντικής συνεργασίας, καθώς δεκατρείς χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη συμμετοχή της Ελλάδας, προχώρησαν σε κοινή δήλωση για την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού φυσικού αερίου. Όπως είχε αναφέρει νωρίτερα το energygame.gr, στο πλαίσιο της Συνόδου «Transatlantic Gas Security Summit» οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν τη στρατηγική σημασία της διαφοροποίησης πηγών και οδεύσεων φυσικού αερίου, αναγνωρίζοντας ότι πρωτοβουλίες όπως η Συνεργασία για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC) και η Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (3SI) αποτελούν βασικούς πυλώνες για τη θωράκιση της ενεργειακής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ανάπτυξη έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Κροατία, η Λιθουανία και η Πολωνία, καθώς και στην αξιοποίηση των υπόγειων αποθηκευτικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας. Οι συμμετέχοντες επιδιώκουν μεγαλύτερη διαφάνεια και εναρμόνιση στις αγορές φυσικού αερίου, άρση κανονιστικών εμποδίων και διασφάλιση μη διακριτικής πρόσβασης στις υποδομές.

Παράλληλα, δεσμεύονται να κινητοποιήσουν δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια για επενδύσεις σε υποδομές και να ενισχύσουν τη ρευστότητα των αγορών, με στόχο έναν ασφαλή, ανθεκτικό και οικονομικά προσιτό εφοδιασμό. Κοινός σκοπός είναι η αποτροπή ενεργειακής χειραγώγησης, η ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης και η δημιουργία αμοιβαία επωφελών ευκαιριών για ευρωπαϊκές και αμερικανικές επιχειρήσεις.

Ακολουθεί η κοινή δήλωση για την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη

Οι υπουργοί Ενέργειας και οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Ουκρανίας, της Δημοκρατίας της Κροατίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Σερβίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, εφεξής αναφερόμενοι ως οι «Συμμετέχοντες»,

  • ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τις στρατηγικές σχέσεις μεταξύ των Συμμετεχόντων και τη μακροχρόνια συνεργασία μεταξύ των Συμμετεχόντων στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου, της ασφάλειας και άλλους τομείς·
  • ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη συνεχιζόμενη ισχυρή συνεργασία στο πλαίσιο της Συνεργασίας για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC) και της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών (3SI)·
  • ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η διαφοροποίηση των προμηθειών και των οδεύσεων φυσικού αερίου είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και ότι οι προηγούμενες εξαρτήσεις από τον εφοδιασμό υπογράμμισαν τη σημασία ανθεκτικών και διαφοροποιημένων ενεργειακών πηγών, και ότι η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα ενισχύσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης και θα διασφαλίσει ασφαλή και αξιόπιστη πρόσβαση στο φυσικό αέριο·
  • ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ τις απειλές για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης το 2006, το 2009, το 2014, το 2018 και από το 2022 και εξής·
  • ΣΗΜΕΙΩΝΟΝΤΑΣ την ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών στην ενεργειακή αφθονία, τους στόχους της ενισχυμένης περιφερειακής ολοκλήρωσης και της ενισχυμένης διατλαντικής ενεργειακής εμπορικής συνεργασίας·
  • ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ την αυξανόμενη σημασία των έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Κροατία, η Ελλάδα, η Λιθουανία και η Πολωνία ως σημαντικών επενδύσεων που συμβάλλουν στην ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική ευημερία στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη·
  • ΕΠΑΙΝΩΝΤΑΣ τις περιφερειακές προσπάθειες για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας μέσω της αύξησης της ρευστότητας των περιφερειακών αγορών φυσικού αερίου και μέσω της σύναψης εμπορικών συμβάσεων με προμηθευτές LNG των Ηνωμένων Πολιτειών· και
  • ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η Ουκρανία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, η οποία θα πρέπει να ενταχθεί στις περιφερειακές αγορές φυσικού αερίου και σε εμπορικό κόμβο συναλλαγών, υποστηρίζοντας την οικονομική ανάκαμψη και ανασυγκρότηση της Ουκρανίας·
  • ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΣ την κοινή αίσθηση επείγοντος για την επαναβιομηχάνιση της μεταποιητικής ικανότητας μέσω στρατηγικής πολιτικής, διάθεσης κεφαλαίων και μείωσης των κινδύνων της εφοδιαστικής αλυσίδας, ιδίως για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης και επέκτασης των ενεργειακών συστημάτων και υποδομών ως μέσο προώθησης της αμοιβαίας ευημερίας, της οικονομικής ανθεκτικότητας και της εθνικής ασφάλειας·
  • ΚΑΤΕΛΗΞΑΝ ΣΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ:

Οι Συμμετέχοντες επιδιώκουν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των αγορών φυσικού αερίου, αξιοποιώντας πλήρως τις υφιστάμενες υποδομές, ενώ προβαίνουν σε προσθήκες, εφόσον απαιτείται, προκειμένου να αυξηθούν οι παραδόσεις και να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας ώστε να ικανοποιηθούν οι στρατηγικές ενεργειακές προτεραιότητες.

Οι Συμμετέχοντες επιδιώκουν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους για την προώθηση διαφανούς και μη διακριτικής πρόσβασης στις υποδομές φυσικού αερίου στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου για τους Υπογράφοντες.

Οι Συμμετέχοντες προτίθενται να εργαστούν για την αύξηση της διαφάνειας της αγοράς φυσικού αερίου, την εναρμόνιση των χρηματιστηρίων φυσικού αερίου, την προώθηση αποδοτικών και οικονομικά συμφερουσών ρυθμιστικών πλαισίων τιμολόγησης και τον μετριασμό ή, όπου είναι δυνατόν, την εξάλειψη κανονισμών που θα παρεμποδίσουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου, την κατασκευή νέων υποδομών φυσικού αερίου και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του εμπορίου φυσικού αερίου.

Οι Συμμετέχοντες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν χρηματοδότηση από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, για την επίτευξη του εθνικού και περιφερειακού ενεργειακού στόχου της διασφάλισης ασφαλούς και οικονομικά προσιτού εφοδιασμού φυσικού αερίου σε ολόκληρη την κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Οι Συμμετέχοντες εκφράζουν την πρόθεσή τους και την επιθυμία τους να διαβουλεύονται τακτικά για την εφαρμογή των αρχών συνεργασίας που επιβεβαιώνονται στην παρούσα Κοινή Δήλωση.

Οι Συμμετέχοντες είναι ενωμένοι στη δέσμευσή τους να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση της Ευρώπης, να διασφαλίσουν έναν σταθερό και ανθεκτικό ενεργειακό εφοδιασμό απαλλαγμένο από χειραγώγηση ή εξαναγκασμό και να καλλιεργήσουν αμοιβαία επωφελείς ευκαιρίες για αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες.

Οι δηλώσεις του Σταύρου Παπασταύρου

Κατά την άφιξή του στο Donald J. Trump Institute of Peace, όπου λαμβάνει χώρα η Σύνοδος, ο κ. Σταύρος Παπασταύρου προέβη στην ακόλουθη δήλωση: «Η Ελλάδα έβαλε τα θεμέλια για τον Κάθετο Διάδρομο. Με σχέδιο, με αποφασιστικότητα, με επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έκανε πράξη αυτό που έμενε για χρόνια ως προοπτική. Κάναμε τη γεωγραφία μας, γεωπολιτική δύναμη. Μετατρέψαμε τη διεθνή μας αξιοπιστία και σταθερότητα σε πόλο έλξης επενδύσεων και συνεργασιών. Ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι απλώς ένα έργο. Είναι μια στρατηγική συνεργασία, που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, διευρύνει τις επιλογές της Ευρώπης και αναβαθμίζει τη θέση της Ελλάδας. Η Ελλάδα βγαίνει μπροστά. Με τη Chevron, με την ExxonMobil, με τον Κάθετο Διάδρομο, η Ελλάδα δυναμώνει. Και αυτό για τον Έλληνα πολίτη σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες θέσεις εργασίας, περισσότερα χρήματα για την ελληνική οικονομία. Σημαίνει όμως και κάτι ακόμα. Μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, μεγαλύτερη περηφάνεια για την Πατρίδα μας, που δεν ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά τις διαμορφώνει»..

Στόχος η σύναψη νέων ενεργειακών συμφωνιών μεταξύ ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών

Σε συνέχεια της Διάσκεψης της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC) που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον περασμένο Νοέμβριο και των ενεργειακών συμφωνιών που υπεγράφησαν στο Ζάππειο Μέγαρο, το παγκόσμιο ενεργειακό ενδιαφέρον μεταφέρεται στην Ουάσιγκτον.

Η Σύνοδος συμπίπτει χρονικά με τη συμπλήρωση ενός έτους από τη σύσταση του NEDC. Σημειώνεται ότι το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας είναι ένα συμβουλευτικό όργανο σε επίπεδο υπουργικού συμβουλίου στην κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο ιδρύθηκε στις 14 Φεβρουαρίου του 2025 από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τζ. Τραμπ. Δημιουργήθηκε εντός του Εκτελεστικού Γραφείου του Προέδρου για να βοηθήσει στη διαμόρφωση και τον συντονισμό της ενεργειακής πολιτικής των ΗΠΑ με στόχο την προώθηση της «αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας».

Ενδεικτικό της σπουδαιότητας της σημερινής συνάντησης είναι ότι ενώ ο αρχικός κατάλογος περιελάμβανε 12 ευρωπαϊκές χώρες, ο τελικός αγγίζει τις 22. Εκτός, από την Ελλάδα θα συμμετέχουν: Αλβανία, Αυστρία, Βοσνία & Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρος, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Γερμανία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Πολωνία, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβακία, Σλοβενία και Ουκρανία.

Επιπλέον, συμμετέχουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ, καθώς και μεγάλες ενεργειακές εταιρείες των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο των εργασιών, θα πραγματοποιηθεί και ξεχωριστή Υπουργική Συνάντηση των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, κάτι που αποδεικνύει την αυξανόμενη δυναμική που αποκτά η ενεργειακή αυτή πρωτοβουλία.

Μεταξύ των περισσοτέρων από 50 εταιρειών που θα συμμετέχουν από 13 χώρες, από πλευράς της Ελλάδας θα είναι ο όμιλος AKTOR, η ΔΕΣΦΑ, η ATLANTIC SEE LNG Trade S.A., η METLEN, η GasTrade, η ΔΕΗ και ο όμιλος ONEX Ship yards & Technologies. Από πλευράς ΗΠΑ θα συμμετέχουν ενεργειακές και επενδυτικές εταιρείες όπως οι: Berkshire Hathaway, Cheniere Energy, Chevron, ConocoPhillips, ExxonMobil, Glencore, S&P Global, Shell USA, Siemens Energy, Woodside Energy Group.

Μεταξύ πολλών άλλων, το «παρών» θα δώσουν επίσης, αντιπροσωπείες Διαχειριστών (TSOs) από τις Bulgartransgaz, TotalEnergies, Orlen, Transgaz.

Αντικείμενο της συνάντησης, όπως και στο P-TEC τον Νοέμβριο, είναι η σύναψη ενεργειακών συμφωνιών μεταξύ ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών που επιβεβαιώνει την ισχυρή διατλαντική συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, με την Ελλάδα να έχει ανοίξει το δρόμο.

Η συμμετοχή του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επιβεβαιώνει το σημαντικό κεφάλαιο που άνοιξε για τη χώρα μας στο πλαίσιο της Διατλαντικής Διάσκεψης για την Ενέργεια (P-TEC), και αποσκοπεί στην περαιτέρω εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου LNG, καθώς και στην ενίσχυση των υποδομών που θα επιτρέψουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Διαβάστε ακόμη