Η ανακοίνωση του Robert Pattinson ως του έβδομου ηθοποιού, που αναλαμβάνει τον ρόλο του James Bond, σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη μιας νέας, πολυαναμενόμενης εποχής για το θρυλικό κινηματογραφικό franchise. Πέντε χρόνια μετά το δραματικό φινάλε του Daniel Craig στο No Time to Die και υπό τη νέα δημιουργική στέγη της Amazon MGM Studios, το κοινό ανυπομονεί να δει πώς θα εξελιχθεί ο διάσημος Βρετανός πράκτορας. Ωστόσο, πέρα από το ποιος θα φορά το κλασικό σμόκιν, ποιο κοκτέιλ θα παραγγέλνει ή ποιοι θα είναι οι νέοι κακοί και εντυπωσιακά κορίτσια που θα τον περιβάλλουν υπάρχει ένα εξίσου κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί τη σύγχρονη κινηματογραφική βιομηχανία: Πόσο «πράσινος» μπορεί να γίνει ο 007;

Για περισσότερες από έξι δεκαετίες, η συνταγή της επιτυχίας του James Bond βασίζεται στην υπερβολή. Εξωτικά ταξίδια από τη μία άκρη του πλανήτη στην άλλη, πανάκριβα σπορ αυτοκίνητα με θορυβώδεις κινητήρες εσωτερικής καύσης, ιδιωτικά τζετ, γιοτ και, φυσικά, εκρήξεις που αψηφούν τους νόμους της φυσικής. Όλα αυτά συνθέτουν τη γοητεία του πράκτορα, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούν ένα εξαιρετικά βαρύ ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Στην εποχή της κλιματικής κρίσης, όπου κάθε κλάδος καλείται να λογοδοτήσει για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, ακόμα και ο αγαπημένος κατάσκοπος της Αυτού Μεγαλειότητας μπαίνει στο μικροσκόπιο.

Οι αριθμοί πίσω από τη δράση του 007

Αν επιχειρήσει κανείς να υπολογίσει το ενεργειακό κόστος των αποστολών του ίδιου του χαρακτήρα, τα αποτελέσματα προκαλούν ίλιγγο. Σύμφωνα με αναλυτική έρευνα της εταιρείας Vanarama, η οποία κατέγραψε όλα τα μέσα μεταφοράς που χρησιμοποίησε ο Bond στις ταινίες του (από αυτοκίνητα και ελικόπτερα μέχρι υποβρύχια και διαστημόπλοια), το αποτύπωμα άνθρακα του 007 αυξήθηκε δραματικά όσο περνούσαν οι δεκαετίες.

  • Ο Daniel Craig αναδείχθηκε στον πιο «ενεργοβόρο» Bond όλων των εποχών. Μόνο στις τέσσερις πρώτες ταινίες του, οι μετακινήσεις του χαρακτήρα παρήγαγαν κατά μέσο όρο 21.840 λίβρες (περίπου 9,9 τόνους) διοξειδίου του άνθρακα ανά αποστολή. Ο βασικός λόγος δεν ήταν οι καταδιώξεις με την εμβληματική Aston Martin, αλλά τα συνεχή, διηπειρωτικά αεροπορικά ταξίδια.
  • Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ο Pierce Brosnan με μέσο όρο άνω των 20.000 λιβρών ανά ταινία, ενώ ο Roger Moore, αν και κατέχει το ρεκόρ των περισσότερων χιλιομέτρων (σχεδόν 128.300 χλμ. σε επτά ταινίες, απόσταση που ισοδυναμεί με τρεις γύρους της Γης), είχε χαμηλότερο μέσο όρο εκπομπών ανά ταινία (περίπου 7 τόνους CO2), καθώς ταξίδευε λιγότερο με αεροπλάνο σε σχέση με τους διαδόχους του. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, ο μέσος όρος εκπομπών ενός πολίτη για έναν ολόκληρο χρόνο συχνά υπολείπεται των ρύπων που παράγει ο Bond μέσα σε μία μόλις κινηματογραφική αποστολή διάρκειας δύο ωρών.

Το βαρύ ενεργειακό τίμημα στα παρασκήνια

Αν οι ρύποι του φανταστικού χαρακτήρα εντυπωσιάζουν, η πραγματική κατανάλωση ενέργειας πίσω από τις κάμερες είναι αυτή που προκαλεί τον μεγαλύτερο προβληματισμό. Οι ταινίες James Bond ανήκουν στην κατηγορία των μεγάλων blockbusters, των οποίων η παραγωγή απαιτεί τεράστιους πόρους. Μελέτη του Βρετανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου (BFI) αποκάλυψε ότι μια κινηματογραφική παραγωγή με προϋπολογισμό άνω των 70 εκατομμυρίων δολαρίων παράγει κατά μέσο όρο 2.840 τόνους CO2. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στην ενέργεια που απαιτείται για την ηλεκτροδότηση εκατοντάδων σπιτιών για έναν ολόκληρο χρόνο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του BFI, περίπου το 50% των εκπομπών μιας τέτοιας υπερπαραγωγής προέρχεται από την κατανάλωση καυσίμων για τις μετακινήσεις συνεργείων, τα φορτηγά εξοπλισμού και τις ντιζελοκίνητες γεννήτριες που τροφοδοτούν τα εξωτερικά γυρίσματα. Ένα 30% οφείλεται στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στα τεράστια κινηματογραφικά στούντιο, όπως τα ιστορικά Pinewood Studios στη Βρετανία, ενώ το 16% αφορά τις αεροπορικές μετακινήσεις ηθοποιών και τεχνικών σε δεκάδες χώρες.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της ενεργειακής σπατάλης στην ιστορία του franchise καταγράφηκε το 2015, στα γυρίσματα της ταινίας Spectre στην έρημο του Μαρόκου. Για τη σκηνή της καταστροφής της βάσης του κακού Blofeld, η παραγωγή αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει ψηφιακά εφέ (CGI), επιλέγοντας μια πραγματική έκρηξη. Το αποτέλεσμα κέρδισε μια θέση στο Βιβλίο Γκίνες ως η μεγαλύτερη έκρηξη στην ιστορία του κινηματογράφου, αλλά κόστισε 8.418 λίτρα κηροζίνης και 33 κιλά εκρηκτικών. Αυτή η σκηνή, η οποία διήρκεσε λίγα μόλις δευτερόλεπτα στην οθόνη, απελευθέρωσε στην ατμόσφαιρα περίπου 25 τόνους CO2, αποδεικνύοντας πόσο ακριβά πληρώνει το περιβάλλον τον ρεαλισμό της μεγάλης οθόνης.

Η στροφή προς τη βιωσιμότητα και η νέα πρόκληση

Η κινηματογραφική βιομηχανία, ωστόσο, αλλάζει, και το franchise του 007 δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστο. Ήδη κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του No Time to Die (2021), ο σκηνοθέτης Cary Joji Fukunaga, γνωστός για τις περιβαλλοντικές του ευαισθησίες, πίεσε για σημαντικές αλλαγές. Στα παρασκήνια καταργήθηκαν τα πλαστικά μπουκάλια μίας χρήσης, ενώ έγινε μεγάλη συζήτηση για την είσοδο της ηλεκτροκίνησης στον στόλο του πράκτορα. Αν και το αρχικό πλάνο να οδηγήσει ο Craig την αμιγώς ηλεκτρική Aston Martin Rapide E δεν υλοποιήθηκε πλήρως λόγω καθυστερήσεων στην παραγωγή του αυτοκινήτου, το μήνυμα είχε ήδη σταλεί: ο Bond του μέλλοντος δεν μπορεί να αγνοεί την πράσινη μετάβαση.

Τώρα, με τον 40χρονο Robert Pattinson να αναλαμβάνει τα ηνία ενόψει της 26ης ταινίας που αναμένεται το 2028, η ευκαιρία για έναν ουσιαστικό επαναπροσδιορισμό είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Ο Pattinson, ένας ηθοποιός που έχει ταυτιστεί με πιο σύγχρονες, σκοτεινές αλλά και καλλιτεχνικά ανήσυχες επιλογές, καλείται να ενσαρκώσει έναν 007 προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα.

Η παραγωγή της Amazon MGM Studios βρίσκεται μπροστά σε μια διπλή πρόκληση. Από τη μία, πρέπει να διατηρήσει το θέαμα, την αδρεναλίνη και την κοσμοπολίτικη αύρα που έκαναν τον James Bond παγκόσμιο φαινόμενο. Από την άλλη, οφείλει να υιοθετήσει σύγχρονες πρακτικές βιώσιμης κινηματογράφησης: χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα στούντιο, αντικατάσταση των ρυπογόνων γεννητριών με μπαταρίες υψηλής χωρητικότητας, περιορισμό των άσκοπων μετακινήσεων και αξιοποίηση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών (όπως τα virtual production stages) που μειώνουν την ανάγκη για ταξίδια ολόκληρων συνεργείων ανά τον κόσμο.

Παράλληλα, και ο ίδιος ο κινηματογραφικός ήρωας αναμένεται να προσαρμοστεί. Ένας ηλεκτρικός στόλος οχημάτων –είτε πρόκειται για τα νέα ηλεκτρικά μοντέλα της Aston Martin είτε για άλλους κατασκευαστές– δεν αποτελεί πλέον συμβιβασμό στις επιδόσεις, αλλά επίδειξη τεχνολογικής υπεροχής, ακριβώς δηλαδή ό,τι πρεσβεύει το τμήμα Q του M16.

Στη νέα εποχή του Robert Pattinson, η αποστολή του James Bond γίνεται πιο σύνθετη. Δεν αρκεί πλέον να σώζει τον κόσμο από παρανοϊκούς μεγιστάνες στην οθόνη. Θα πρέπει να αποδείξει ότι η ίδια η βιομηχανία που τον δημιούργησε μπορεί να λειτουργήσει με σεβασμό προς τον πλανήτη, αποδεικνύοντας ότι η πραγματική γοητεία του 007 στο μέλλον θα μετριέται και με το πόσο ελαφρύ είναι το ενεργειακό αποτύπωμά του.

ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΟΥ 007 ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

  • 9,9 τόνοι CO2: Ο μέσος όρος εκπομπών ανά ταινία για τις μετακινήσεις του James Bond στην εποχή του Daniel Craig (ο πιο «ενεργοβόρος» 007).
  • 128.280 χλμ.: Η συνολική απόσταση που διένυσε ο Roger Moore σε 7 ταινίες, αριθμός που ισοδυναμεί με 3 γύρους της Γης.
  • 8.415 λίτρα καυσίμου: Η ποσότητα κηροζίνης που χρησιμοποιήθηκε για μία μόλις έκρηξη στην ταινία Spectre (2015), απελευθερώνοντας 25 τόνους CO2 σε λίγα δευτερόλεπτα.
  • 2.840 τόνοι CO2: Το μέσο περιβαλλοντικό αποτύπωμα για τα γυρίσματα μιας μεγάλης κινηματογραφικής παραγωγής (blockbuster), σύμφωνα με το Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (BFI).
  • 50% καύσιμα / 30% ρεύμα / 16% πτήσεις: Η κατανομή των εκπομπών ρύπων πίσω από τις κάμερες (γεννήτριες, οχήματα, στούντιο και αεροπορικά ταξίδια συνεργείων).

 

Διαβάστε ακόμη