Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση στην Ευρώπη προχωρά, αλλά όχι με τον ίδιο ρυθμό για όλους. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της πρόσφατης έρευνας του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Εναλλακτικών Καυσίμων (EAFO), η οποία αποτυπώνει τις αντιλήψεις, τις προθέσεις και, κυρίως, τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι οδηγοί σε όλη την ΕΕ. Η έρευνα βασίζεται σε δείγμα 3.019 οδηγών από τα 27 κράτη-μέλη και σκιαγραφεί μια αγορά, η οποία συνεχίζει να βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο: η αποδοχή των ηλεκτρικών οχημάτων (EV) ναι μεν αυξάνεται, αλλά η πραγματική υιοθέτηση παραμένει άνιση και συχνά εκτός χρονοδιαγράμματος.
Στην Ευρώπη, η στάση απέναντι στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα γέρνει προς το θετικό πρόσημο, χωρίς όμως να έχει μεταφραστεί σε ξεκάθαρη δυναμική αγοράς, με περίπου τέσσερις στους πέντε Ευρωπαίους καταναλωτές να έχουν θετικές ή ουδέτερες απόψεις για τα EV. Πιο συγκεκριμένα, περίπου 30% των οδηγών δηλώνουν ουδέτεροι, ενώ 31% έχουν θετική στάση και 16% πολύ θετική, την ώρα που ένα μικρότερο αλλά σταθερό ποσοστό παραμένει αρνητικό. Παρότι η θετική στάση υπερισχύει αριθμητικά, ένα μεγάλο τμήμα οδηγών παραμένει επιφυλακτικό ή αναποφάσιστο. Γίνεται ξεκάθαρο, ότι η ηλεκτροκίνηση δεν απορρίπτεται, αλλά δεν έχει ακόμη «κλειδώσει» και ως πρώτη επιλογή για την καθημερινότητα. Κομβικός παράγοντας σε αυτή τη μετάβαση είναι η έννοια της «προσωπικής συμβατότητας», δηλαδή, αν ο οδηγός θεωρεί ότι ένα ηλεκτρικό όχημα μπορεί να καλύψει πρακτικά τις ανάγκες του. Εκεί ακριβώς καταγράφεται και η μεγαλύτερη «διαρροή» στη διαδρομή από το ενδιαφέρον στην αγορά.
Τα πλεονεκτήματα των EV σύμφωνα με τους ερωτηθέντες © Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Εναλλακτικών Καυσίμων
Τα μειονεκτήματα των EV σύμφωνα με τους ερωτηθέντες © Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Εναλλακτικών Καυσίμων
Η Ελλάδα στον «χάρτη της αβεβαιότητας»
Η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις αγορές με χαμηλότερη εξοικείωση με τα ηλεκτρικά οχήματα, μαζί με χώρες όπως η Ουγγαρία και η Κύπρος. Αντίθετα, η εξοικείωση με τα ηλεκτρικά οχήματα είναι σημαντικά μεγαλύτερη σε χώρες όπου τα BEV κατέχουν υψηλότερο μερίδιο αγοράς, όπως η Δανία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, η Γερμανία και η Ολλανδία. Αυτό σημαίνει ότι για μεγάλο μέρος των Ελλήνων οδηγών, η ηλεκτροκίνηση παραμένει περισσότερο θεωρητική έννοια παρά βιωμένη εμπειρία. Σε αυτό το πλαίσιο, ενισχύεται η προσπάθεια προώθησής της από την κυβέρνηση: ο προϋπολογισμός της δράσης «Κινούμαι Ηλεκτρικά – γ’ κύκλος» αυξήθηκε κατά 6 εκατ. ευρώ, φτάνοντας πλέον τα 66 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, παρατείνεται κατά τρεις μήνες, έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, η προθεσμία υποβολής νέων αιτήσεων για το πρόγραμμα επιδότησης αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων και φορτιστών.
Σύμφωνα με την έρευνα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Εναλλακτικών Καυσίμων, παρά την πρόοδο της τεχνολογίας, το βασικό εμπόδιο για να αγοράσει κάποιος ένα EV παραμένει αμετάβλητο και δεν είναι άλλο από την τιμή, καθώς η αγορά ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου εξακολουθεί να θεωρείται μια ακριβή επιλογή από την πλειονότητα των οδηγών.
Η έρευνα δείχνει ότι η διάμεση προθυμία πληρωμής βρίσκεται περίπου στα 19.000 ευρώ με 20.000 ευρώ, επίπεδο που οι καταναλωτές θεωρούν συγκρίσιμο με τα συμβατικά αυτοκίνητα. Ωστόσο, τα διαθέσιμα μοντέλα συχνά δεν ανταποκρίνονται σε αυτή την προσδοκία, δημιουργώντας ένα σαφές «χάσμα αγοράς».
Την ίδια στιγμή, οι απαιτήσεις για αυτονομία παραμένουν υψηλές:
- 20,9% ζητούν 400–500 km
- 19,3% ζητούν 500–600 km
- 26,4% θέλουν πάνω από 600 km αυτονομία
Ο συνδυασμός χαμηλής προθυμίας πληρωμής και υψηλών απαιτήσεων επιδόσεων λειτουργεί ανασταλτικά για την άμεση αγορά.
Η επιθυμητή αυτονομία οδήγησης ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου, σύμφωνα με τους οδηγούς της ΕΕ © Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Εναλλακτικών Καυσίμων
Η πρόθεση αγοράς αποκαλύπτει τη μεγάλη απόσταση
Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, ένα κρίσιμο εύρημα της έρευνας αποκαλύπτει το πραγματικό βάθος της απόστασης από τη μαζική υιοθέτηση της ηλεκτροκίνησης. Συγκεκριμένα, το 26% των οδηγών δηλώνει ότι δεν θα αγόραζε ποτέ ηλεκτρικό όχημα, ενώ ένα επιπλέον 16% εμφανίζεται αβέβαιο. Την ίδια στιγμή, το 15% εκφράζει μεν ενδιαφέρον, χωρίς όμως να τοποθετεί την απόφαση σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι, πέρα από όσους ήδη εξετάζουν ενεργά την ηλεκτροκίνηση, ένα σημαντικό τμήμα των καταναλωτών είτε παραμένει επιφυλακτικό είτε αναβάλλει διαρκώς την απόφαση, επιβεβαιώνοντας ότι η μετάβαση εξελίσσεται μεν, αλλά χωρίς εκθετική δυναμική.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αγορά δείχνει να κινείται με σταθερά αλλά προσεκτικά βήματα. Παρά τις επιφυλάξεις, το 14% δηλώνει ότι το επόμενο αυτοκίνητό του θα είναι ηλεκτρικό, ενώ το 24% στρέφεται προς υβριδικές λύσεις. Αντίθετα, το 35% εξακολουθεί να προτιμά κινητήρες εσωτερικής καύσης, στοιχείο που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη ισχύ των παραδοσιακών επιλογών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, από όσους εξετάζουν την αγορά ηλεκτρικού οχήματος, το 69,3% τοποθετεί την απόφαση εντός της επόμενης τριετίας. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει την ύπαρξη ενός κρίσιμου «παραθύρου αποφάσεων», κατά το οποίο θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η ταχύτητα διείσδυσης της ηλεκτροκίνησης στην αγορά.
Παράλληλα, η συνολική εικόνα της αγοράς αυτοκινήτου δείχνει ότι οι καταναλωτές παραμένουν ενεργοί. Το 47% δηλώνει ότι προσανατολίζεται στην αγορά νέου οχήματος, το 24% σε μεταχειρισμένο, ενώ ένα 18% εξετάζει και τις δύο επιλογές. Μόλις το 11% δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να προχωρήσει σε αγορά.
Μειώνονται οι ανησυχίες για τις υποδομές φόρτισης EV
Ένα ακόμη ενθαρρυντικό στοιχείο που προκύπτει από την έρευνα είναι ότι, σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, οι ανησυχίες γύρω από τις υποδομές φόρτισης εμφανίζονται μειωμένες. Η διαθεσιμότητα φορτιστών δεν αποτελεί πλέον τον βασικό αποτρεπτικό παράγοντα για την υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων.
Ωστόσο, το ζήτημα παραμένει έντονο για συγκεκριμένες κατηγορίες οδηγών. Ιδίως όσοι κατοικούν σε διαμερίσματα ή βασίζονται στη στάθμευση στον δρόμο εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απουσία ιδιωτικού χώρου στάθμευσης λειτουργεί ως δομικό εμπόδιο, περιορίζοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση, ανεξάρτητα από τη διάθεση ή το ενδιαφέρον του καταναλωτή.
Ένα από τα πιο κρίσιμα –και συχνά υποτιμημένα– ευρήματα είναι το έλλειμμα πληροφόρησης. Παρά τα διαθέσιμα κίνητρα:
- 67% των οδηγών δηλώνουν περιορισμένη γνώση για επιδοτήσεις και φορολογικά οφέλη
- μόνο 30,8% γνωρίζουν για επιδοτήσεις αγοράς ηλεκτρικού οχήματος
Το γεγονός αυτό μειώνει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των πολιτικών στήριξης, ακόμη και όταν αυτές είναι οικονομικά ελκυστικές.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η ηλεκτροκίνηση περνά από τη φάση του ενθουσιασμού στη φάση της κανονικοποίησης. Δεν αποτελεί πλέον καινοτομία για λίγους, αλλά μια ρεαλιστική επιλογή για πολλούς – υπό προϋποθέσεις. Η πρόκληση πλέον δεν είναι η αποδοχή, αλλά η μετατροπή της ουδετερότητας σε πράξη. Και αυτό απαιτεί τρία βασικά στοιχεία: 1) καλύτερη αντιστοίχιση τιμής και προσδοκιών, 2) πρακτικές λύσεις φόρτισης για όλους και 3) σαφή και απλή ενημέρωση για τα διαθέσιμα κίνητρα. Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η εξοικείωση παραμένει χαμηλή, το στοίχημα είναι διπλό: όχι μόνο να αναπτυχθεί η αγορά, αλλά και να οικοδομηθεί η εμπιστοσύνη που θα τη στηρίξει.
Διαβάστε ακόμη
