Σε αναστολή οδηγήθηκαν οι εργασίες της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC) στην Αντίς Αμπέμπα την Παρασκευή, χωρίς να οριστεί δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την επόμενη έκθεσή της. Με τη σύνοδο κορυφής Cop31 να απέχει λιγότερο από έναν μήνα, το μέλλον της επιστημονικής καθοδήγησης προς τις κυβερνήσεις τίθεται πλέον εν αμφιβόλω.

Το επίκεντρο της διαφωνίας αφορά την 7η έκθεση αξιολόγησης (AR7), η οποία αναμενόταν να δημοσιευτεί το 2028, επτά χρόνια μετά την προηγούμενη έκθεση (AR6) του 2021. Ένας συνασπισμός χωρών υπό τη Σαουδική Αραβία, τη Ρωσία και την Ινδία –με τη συμμετοχή της Κίνας και της Κένυας– προβάλλει ενστάσεις και πιέζει για μετάθεση της δημοσίευσης στο 2029 ή αργότερα, υποστηρίζοντας ότι η κλιματική επιστήμη μονοπωλείται από τα ανεπτυγμένα κράτη, γεγονός που αλλοιώνει τα ευρήματα.

Από την πλευρά τους, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τυχόν καθυστέρηση θα ακυρώσει τη χρησιμότητα του AR7 εν όψει των συζητήσεων για τη μείωση των εκπομπών στη σύνοδο Cop33 στα τέλη του 2028. Βάσει του χρονοδιαγράμματος της Συμφωνίας του Παρισιού (2015), το 2028 αποτελεί κομβικό έτος για τον δεύτερο «παγκόσμιο απολογισμό», μέσω του οποίου κρίνεται εάν οι εθνικές δεσμεύσεις ευθυγραμμίζονται με τον στόχο συγκράτησης της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου. Υπενθυμίζεται ότι η Σαουδική Αραβία διαθέτει μακρύ ιστορικό παρεμβάσεων, επιδιώκοντας την αποδυνάμωση προηγούμενων εκθέσεων, ενώ στελέχη της πετρελαϊκής της βιομηχανίας συμμετέχουν στις επιτροπές του IPCC.

Η απάντηση της επιστημονικής κοινότητας

Η διοίκηση του IPCC απορρίπτει τις αιτιάσεις, τονίζοντας ότι καταβάλλει προσπάθειες για την ενσωμάτωση επιστημόνων από όλο τον κόσμο, διασφαλίζοντας την ισοτιμία. Άλλωστε, το μεγαλύτερο μέρος της επιστημονικής έρευνας για το AR7 έχει ήδη δημοσιευτεί και τελεί υπό αναθεώρηση, ενώ η βασική φυσική και χημεία του κλιματικού συστήματος δεν διαφοροποιείται γεωγραφικά. Παράλληλα, επικριτές σημειώνουν ότι η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία διαθέτουν την οικονομική βάση για να παράγουν δικά τους επιστημονικά μοντέλα, εάν το επιθυμούσαν.

Ως συμβιβαστική λύση προτείνεται η διατήρηση του χρονοδιαγράμματος του 2028 για το πρώτο μέρος της έκθεσης, που αφορά τις φυσικές επιστήμες, με παράλληλη αναβολή των ενοτήτων που καλύπτουν τις επιπτώσεις και τις λύσεις.

Οι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών εμφανίζονται διχασμένοι. Ο διευθυντής της δεξαμενής σκέψης Power Shift Africa, Μοχάμεντ Αντόου, υπογράμμισε: «Είναι βαθιά απογοητευτικό το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να έχουν φωνή, αλλά εύλογες ανησυχίες για τη δικαιοσύνη δεν μπορούν να γίνουν δικαιολογία για ατέρμονες καθυστερήσεις». Αντίστοιχα, ο διευθυντής της ομάδας Common Initiative, Όσκαρ Σόρια, ανέφερε: «Η αποτυχία συμφωνίας για το χρονοδιάγραμμα έχει πραγματικές συνέπειες. Η απάντηση δεν είναι να επιλέξουμε μεταξύ ταχύτητας και ισοτιμίας, αλλά να παρέχουμε τους πόρους για να επιτευχθούν και τα δύο».

Στον απόηχο της αναστολής, 117 επιστήμονες –πολλοί εκ των οποίων από τον Παγκόσμιο Νότο, την Κίνα και την Ινδία– δημοσίευσαν ανοιχτή επιστολή: «Το μήνυμά μας προς τις κυβερνήσεις και τον κόσμο είναι απλό: θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε. Η ισοτιμία είναι ενσωματωμένη στον τρόπο σύνταξης της αξιολόγησης. Οι ομάδες συγγραφέων εργάζονται από μια πολύ ευρύτερη βάση τεκμηρίωσης από ό,τι στο AR6, η οποία περιλαμβάνει βιβλιογραφία από τον Παγκόσμιο Νότο, πηγές εκτός αγγλικής γλώσσας, γκρίζα βιβλιογραφία και τοπική γνώση ιθαγενών».

Ο πρόεδρος του IPCC, Τζιμ Σκέα, δεσμεύτηκε για επανασύγκληση της επιτροπής το συντομότερο δυνατό. Το ζήτημα θα κυριαρχήσει στις συνομιλίες της Cop31 στην Τουρκία τον επόμενο μήνα, εν μέσω της απειλής του ισχυρότερου καιρικού φαινομένου Ελ Νίνιο (El Niño) των τελευταίων δεκαετιών, το οποίο ενισχύεται από την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Διαβάστε ακόμη